กนอ.ขีดเส้นตาย9พ.ย. ลุยมาบตาพุด เคลียร์น้ำเสียตกค้าง ปราจีนเร่งแก้มลพิษ

กนอ.ขีดเส้น 9 พฤศจิกายน  จี้ผู้เช่าเร่งเคลียร์น้ำเสียตกค้างในโรงงานชุบโลหะ มาบตาพุด จ.ระยอง พร้อมลุยตรวจเชิงรุกโรงงานเคมี-ชุบโลหะสกัดสารตกค้างป้องกันซ้ำรอย

ความคืบหน้าหลังการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) ร่วมกับกรมโรงงานอุตสาหกรรมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่ตรวจสอบโรงงานชุบเคลือบโลหะเดิมที่อยู่ระหว่างปรับปรุงพื้นที่ และพบน้ำเสียกับสารปนเปื้อนตกค้างในบ่อคอนกรีตกระบวนการล้างผิวโลหะด้วยสารเคมี

เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2569  นายสุเมธ   ตั้งประเสริฐ   ผู้ว่าการการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) เปิดเผยว่า จากผลตรวจวิเคราะห์ตัวอย่างน้ำในบ่อคอนกรีตเบื้องต้นที่ห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์ พบว่า น้ำมีสภาพเป็นกรดและมีโลหะหนักหลายชนิดสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานน้ำทิ้งที่ใช้อ้างอิง รวมถึงพบสังกะสีในดินบริเวณบ่อสูงกว่าเกณฑ์อ้างอิง

ทั้งนี้ ยืนยันว่าสภาพน้ำดังกล่าวเป็นน้ำที่ตกค้างภายในบ่อ มิใช่น้ำที่ระบายออกสู่ภายนอก และในปัจจุบันยังไม่มีผลตรวจยืนยันว่ามีน้ำเสียรั่วซึมจากบ่อลงสู่ดินหรือน้ำใต้ดิน ดังนั้น เพื่อควบคุมความเสี่ยงอย่างเร่งด่วน กนอ.มีหนังสือแจ้งให้ผู้เช่าพื้นที่ปัจจุบัน เร่งดำเนินมาตรการป้องกัน พร้อมจัดทำแผนสูบน้ำเสียจากบ่อไปจัดเก็บในถังที่เหมาะสมภายในพื้นที่ เริ่มจากบ่อที่ไม่มีวัสดุปกคลุมเป็นลำดับแรก ห้ามเคลื่อนย้ายน้ำเสียออกนอกพื้นที่โดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย และกำหนดให้จัดส่งแผนปฏิบัติการพร้อมระยะเวลาแล้วเสร็จภายใน 3 วัน ซึ่งบริษัทมีกำหนดเข้าชี้แจงรายละเอียดต่อ กนอ. วันจันทร์ที่ 9 พฤศจิกายน 2569

นายสุเมธ กล่าวต่อว่า  เพื่อความโปร่งใสและเชื่อมั่นของทุกฝ่าย สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดระยองเก็บตัวอย่างน้ำไปตรวจวิเคราะห์เพิ่มเติมแล้ว ขณะที่กนอ.จะจัดให้หน่วยงานตรวจสอบอิสระ (Third Party) เข้าเก็บตัวอย่างน้ำและดินบริเวณบ่อ อย่างช้าไม่เกินวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 พร้อมประสานการตรวจสอบคุณภาพน้ำใต้ดินเพิ่มเติม ขณะเดียวกัน กนอ.มีหนังสือถึงผู้ประกอบกิจการเดิมและผู้เช่าพื้นที่ปัจจุบัน เพื่อให้ชี้แจงข้อเท็จจริงพร้อมหลักฐานประกอบภายใน 3 วัน นำมาพิจารณาสาเหตุ ความรับผิดชอบ และแนวทางจัดการน้ำเสียให้ถูกต้องตามกฎหมายต่อไป

นอกจากนี้ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาในลักษณะดังกล่าวซ้ำรอย กนอ.สั่งการด่วนให้สำนักงานนิคมอุตสาหกรรมในพื้นที่มาบตาพุดคอมเพล็กซ์ เร่งสำรวจและตรวจสอบโรงงานกลุ่มเสี่ยงเชิงรุก โดยเฉพาะกลุ่มที่มีกระบวนการชุบเคลือบโลหะและใช้สารเคมีล้างผิวโลหะ รวมถึงโรงงานที่มีปริมาณของเสียอันตรายสูง ให้ตรวจสอบสภาพการจัดเก็บ ปริมาณของเสียคงเหลือ และหลักฐานการนำออกไปบำบัดหรือกำจัดอย่างถูกต้องตามกฎหมายอย่างเข้มงวด

 “กนอ. ยืนยันว่าได้ดำเนินการและประสานความร่วมมือกับทุกภาคส่วนอย่างใกล้ชิด เพื่อควบคุมความเสี่ยงและป้องกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชนโดยรอบ พร้อมทั้งสื่อสารความคืบหน้าให้ผู้ประกอบการ ชุมชนโดยรอบ และประชาชนทราบเป็นระยะ เพื่อสร้างความมั่นใจสูงสุดในการกำกับดูแลสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยของพื้นที่” ผู้ว่าการ กนอ.กล่าว

ด้าน นางสาวลลิดา   เพริศวิวัฒนา  รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า  รัฐบาลให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหามลพิษในพื้นที่ลุ่มน้ำปราจีนบุรีและพื้นที่เชื่อมโยง โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) อยู่ระหว่างศึกษารายละเอียดและเตรียมข้อมูลประกอบข้อเสนอให้ประกาศพื้นที่ลุ่มน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีและลำน้ำสาขาเป็นเขตควบคุมมลพิษ พร้อมเดินหน้าตรวจสอบคุณภาพน้ำและแหล่งกำเนิดมลพิษอย่างเป็นระบบ รวมถึงเตรียมขยายการตรวจสอบไปยังแม่น้ำบางปะกง และเก็บตัวอย่างตะกอนดินเพื่อตรวจหาการสะสมของโลหะหนัก โดยมุ่งแก้ปัญหาที่ต้นเหตุและคุ้มครองสุขภาพประชาชนในพื้นที่

นางสาวลลิดากล่าวว่า เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 ที่ประชุมคณะกรรมการควบคุมมลพิษ ครั้งที่ 4/2569 รับทราบข้อเสนอของเครือข่ายประชาชนและผู้ได้รับผลกระทบ ที่เรียกร้องให้ประกาศเขตควบคุมมลพิษในพื้นที่ลุ่มน้ำปราจีนบุรี โดยที่ประชุมเห็นควรมอบหมายให้กรมควบคุมมลพิษ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) และคณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้อง ศึกษารายละเอียดและแนวทางดำเนินการเพิ่มเติม ก่อนเสนอคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติพิจารณาตามขั้นตอน

สำหรับการตรวจสอบสถานการณ์ในพื้นที่ กรมควบคุมมลพิษเก็บตัวอย่างน้ำบริเวณที่ได้รับแจ้งเหตุและพื้นที่ใกล้เคียงแล้ว เพื่อตรวจสอบคุณภาพน้ำและสารปนเปื้อน พร้อมติดตามกรณีพบปลาตายในพื้นที่ตำบลบ้านทาม และข้อร้องเรียนเกี่ยวกับน้ำสีดำบริเวณประตูน้ำเพชรเฉลิม โดยอยู่ระหว่างรวบรวมข้อมูลและผลตรวจวิเคราะห์เพื่อประเมินสาเหตุที่แท้จริง ทั้งนี้ ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าสารปนเปื้อนชนิดใดหรือแหล่งกำเนิดใดเป็นต้นเหตุของปัญหา

นางสาวลลิดากล่าวเพิ่มเติมว่า  กรมควบคุมมลพิษมีแผนเก็บตัวอย่างน้ำเพิ่มเติม ในแม่น้ำปราจีนบุรีและแม่น้ำบางปะกง ควบคู่กับการตรวจสอบแหล่งกำเนิดมลพิษในพื้นที่อุตสาหกรรมและบริเวณใกล้เคียง รวมทั้งเก็บตัวอย่างตะกอนดินตรวจสอบการสะสมของโลหะหนัก ซึ่งจะช่วยให้การประเมินปัญหาครอบคลุมทั้งคุณภาพน้ำและสารปนเปื้อนที่อาจสะสมในสิ่งแวดล้อม เพื่อนำข้อมูลไปประกอบการกำหนดมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาอย่างเหมาะสม

นางสาวลลิดา เน้นย้ำว่า การเตรียมเสนอให้ประกาศเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรี ขณะนี้ยังอยู่ขั้นตอนการศึกษาและจัดทำข้อมูลประกอบการพิจารณา ไม่ใช่การประกาศเขตควบคุมมลพิษแล้ว โดยต้องเสนอคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีอำนาจตามกฎหมาย พิจารณาตามขั้นตอนต่อไป ขณะเดียวกัน การเก็บตัวอย่างน้ำที่ดำเนินการแล้ว ยังต้องรอผลตรวจวิเคราะห์ก่อนสรุปสาเหตุหรือประเมินความปลอดภัยของน้ำและสัตว์น้ำในพื้นที่