ศาลปกครองสูงสุด ให้กรมอุทยานฯ เคลื่อนย้าย 'งาจิ๋ว-คุถัง-สีดอน้อย' เน้นวิธีเหมาะสม-ปลอดภัย
"ศาลปกครองสูงสุด"สั่งแก้คำสั่งชั้นต้น ให้กรมอุทยานฯเคลื่อนย้าย-ผลักดันช้างป่า 3 ตัว ตามหลักวิชาการ รายงานผลทุก 30 วัน
11 พฤศจิกายน 2569 ศาลปกครองขอนแก่น ได้อ่านคำสั่งศาลปกครองสูงสุด คดีระหว่าง นางสาววรรณศิริ สีนามบุรี กับพวกรวม 6 คน(ผู้ฟ้องคดี) ยื่นฟ้องกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช (ผู้ถูกฟ้องคดี) กรณีละเลยหน้าที่ปล่อยให้ช้างป่าออกนอกพื้นที่อนุรักษ์มารบกวนและทำอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน
คดีดังกล่าว ศาลปกครองชั้นต้นเคยมีคำสั่งกำหนดมาตรการคุ้มครองชั่วคราว ให้กรมอุทยานฯจับและเคลื่อนย้ายช้างป่า 4 ตัว คือ งาจิ๋ว, คุถัง, หูพับ และสีดอน้อย ออกนอกพื้นที่ให้แล้วเสร็จภายใน 30 วัน ทางกรมอุทยานฯจึงยื่นอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลปกครองสูงสุด เนื่องจากระยะเวลา 30 วัน เป็นเงื่อนไขที่เคร่งครัดเกินไป ไม่เปิดโอกาสให้เตรียมความพร้อมและดำเนินการตามขั้นตอนทางวิชาการได้อย่างรอบคอบ และช้างแต่ละตัวมีพฤติกรรมต่างกัน การจับและย้ายช้างป่ามีความซับซ้อน ช้างบางตัวก้าวร้าวดุร้าย ขณะที่บางตัวไม่มีพฤติกรรมดังกล่าว การใช้มาตร การเดียวกันหรือเร่งรัดเวลาอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อชีวิตและความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่ ประชาชน และตัวช้างป่าเอง จึงต้องอาศัยดุลพินิจและความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง
ดังนั้น การเลือกวิธีที่เหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นการผลักดัน เฝ้าระวัง ควบคุมพื้นที่ หรือจับย้ายนั้น ควรให้อยู่ในดุลพินิจของกรมอุทยานฯ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่โดยตรง มีบุคลากร ข้อมูลทางวิชาการ และความเชี่ยวชาญในการจัดการสัตว์ป่า
เมื่อศาลปกครองสูงสุดพิจารณาแล้วเห็นว่า แม้ศาลจะมีอำนาจกำหนดมาตรการคุ้มครองชั่วคราวได้ แต่การจับและเคลื่อนย้ายช้างป่ามีความซับซ้อน ช้างแต่ละตัวมีพฤติกรรมและความดุร้ายต่างกัน ต้องอาศัยหลักวิชาการ บุคลากรเชี่ยวชาญ และการประเมินความปลอดภัยของทุกฝ่าย ซึ่งการสั่งให้เคลื่อนย้ายให้เสร็จภายใน 30 วันถือเป็นกรอบเวลาที่เคร่ง
ครัดเกินไป อาจเพิ่มความเสี่ยงและทำให้ปฏิบัติงานไม่ได้ผล
จึงมีคำสั่งแก้คำสั่งศาลปกครองชั้นต้น ให้กรมอุทยานแห่งชาติฯ โดยอธิบดีกรมอุท ยานฯ ดำเนินการเคลื่อนย้ายผลักดันช้างป่าที่เหลืออีก 3 ตัว ได้แก่ งาจิ๋ว, คุถัง และสีดอน้อย ด้วยรูปแบบและขั้นตอนที่เหมาะสมตามหลักวิชาการ โดยคำนึงถึงความปลอดภัยของช้าง เจ้าหน้าที่ และประชา ชน พร้อมทั้งให้รายงานผลต่อศาลปกครองชั้นต้นทุก 30 วัน จนกว่าจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นอย่างอื่น