บทบรรณาธิการ : 14 พฤศจิกายน 2569

ตรวจสอบได้ ไม่จำเป็นต้องก้าวร้าว

การทำหน้าที่ของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่ได้มีเพียงการออกกฎหมายหรือยกมือโหวตในสภาเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการตรวจสอบการทำหน้าที่ของประธานสภาและฝ่ายบริหาร เพื่อให้การดำเนินงานของฝ่ายนิติบัญญัติเป็นไปอย่างถูกต้อง โปร่งใส และเป็นธรรม ซึ่งถือเป็นสิทธิและหน้าที่สำคัญของผู้แทนประชาชน

แต่สิ่งที่ต้องไม่ลืมก็คือ การตรวจสอบกับการแสดงอารมณ์ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน และการแสดงออกอย่างแข็งก้าวก็ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นการทำหน้าที่ตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพมากกว่าเสมอไป

กรณีของ น.ส.รักชนก ศรีนอก หรือไอซ์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ที่ลุกขึ้นประท้วงประธานสภาผู้แทนราษฎร พร้อมแสดงท่าทีและใช้ถ้อยคำที่มีลักษณะก้าวร้าว จนกลายเป็นประเด็นวิพากษ์วิจารณ์นั้น เป็นเรื่องที่สังคมควรหยิบมาพิจารณาในแง่ของวุฒิภาวะและความเหมาะสมในการทำหน้าที่ผู้แทนประชาชน

หากเห็นว่าประธานสภาปฏิบัติหน้าที่ไม่เป็นกลางใช้ดุลพินิจไม่ถูกต้อง หรือมีพฤติกรรมที่ทำให้เกิดข้อสงสัยต่อความเป็นธรรมในการควบคุมการประชุม สส.ย่อมมีสิทธิที่จะทักท้วง ประท้วง และเรียกร้องให้มีการชี้แจงได้อย่างเต็มที่ เพราะประธานสภาเองก็ไม่ได้อยู่เหนือการตรวจสอบ

อย่างไรก็ตาม การวิจารณ์ว่าประธานสภา ทำหน้าที่ไม่เป็นกลาง ควรตั้งอยู่บนเหตุผลข้อบังคับการประชุม และข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นไม่ใช่การใช้อารมณ์หรือแสดงท่าทีในลักษณะเผชิญหน้า จนทำให้สาระสำคัญของการตรวจสอบถูกบดบังด้วยพฤติกรรมของผู้ประท้วงเสียเอง

ยิ่งเป็นการพูดในสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งเป็นสถานที่ที่มีเกียรติและเป็นตัวแทนของระบอบประชาธิปไตย ยิ่งต้องคำนึงถึงกิริยา วาจา และความเหมาะสมในการแสดงออกเป็นพิเศษ เพราะทุกถ้อยคำและท่าทีของ สส. ไม่ได้สะท้อนเพียงตัวบุคคล แต่ยังสะท้อนถึงมาตรฐานทางการเมืองและวุฒิภาวะของฝ่ายนิติบัญญัติโดยรวมด้วย

การเป็นนักการเมืองรุ่นใหม่ การมีจุดยืนทางการเมืองที่ชัดเจน หรือการกล้าเผชิญหน้ากับผู้มีอำนาจ ไม่ใช่สิ่งผิด ตรงกันข้าม สังคมต้องการนักการเมืองที่กล้าตั้งคำถามและไม่ยอมปล่อยผ่านความไม่ถูกต้อง แต่ความกล้าหาญทางการเมืองไม่จำเป็นต้องมาพร้อมกับความก้าวร้าว และการแสดงความไม่พอใจก็ไม่จำเป็นต้องใช้ถ้อยคำหรือท่าทางที่ทำให้เกิดความขัดแย้งมากขึ้น

ในทางกลับกัน นักการเมืองที่มีวุฒิภาวะควรสามารถใช้เหตุผลและข้อมูลโต้แย้งได้อย่างหนักแน่น โดยไม่จำเป็นต้องขึ้นเสียงหรือแสดงกิริยาข่มขู่ เพราะน้ำหนักของข้อเท็จจริงและความถูกต้องต่างหากที่จะทำให้การตรวจสอบมีพลัง ไม่ใช่ระดับความรุนแรงของอารมณ์ที่แสดงออก

ประชาธิปไตยไม่ได้หมายถึงการที่ทุกคนต้องเห็นตรงกัน แต่หมายถึงการยอมรับความเห็นต่างและสามารถถกเถียงกันได้ภายใต้กติกาเดียวกัน โดยเฉพาะในสภาซึ่งเป็นเวทีสำหรับการใช้เหตุผล ไม่ใช่เวทีสำหรับประชันอารมณ์หรือแข่งขันกันว่าใครจะแสดงออกได้รุนแรงกว่ากัน

การตรวจสอบประธานสภาเป็นสิทธิของ สส.แต่การรักษามาตรฐานของการเป็นผู้แทนประชาชนก็เป็นความรับผิดชอบที่ สส. ทุกคนต้องมีเช่นกันเพราะประชาชนไม่ได้เลือกผู้แทนเข้าไปเพียงเพื่อแสดงความเกรี้ยวกราดแทนตนเอง แต่เลือกเข้าไปเพื่อทำหน้าที่แก้ปัญหา ปกป้องผลประโยชน์สาธารณะ
และยกระดับคุณภาพทางการเมือง

การเมืองที่เข้มแข็งไม่ใช่การเมืองที่เสียงดังที่สุดแต่เป็นการเมืองที่สามารถใช้เหตุผลเอาชนะความไม่ถูกต้องได้ โดยไม่ต้องลดมาตรฐานของตนเองลงไปเสียก่อน