ลุกฮือต้านEEC-ขยะพิษ ปราจีนเดือด ยันจุดยืน5ข้อจี้รัฐบาล ปิดทุกรง.สร้างปัญหา

พลังมวลชนคนปราจีนฯแสดงพลังไม่เอา “อีอีซี” และขยะสารพิษ เดินหน้า 5 ข้อเรียกร้องถึงรัฐบาลจี้ ปิดโรงงานมลพิษถาวร–ขนกากพิษออก-กวาดล้างทุนเทา
เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ภาคประชาชนจากหลายพื้นที่รวมตัวปักหลักชุมนุมบริเวณลานพระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 5 หน้าศาลากลางจังหวัดปราจีนบุรี (หลังเก่า) เพื่อแสดงจุดยืนปกป้องบ้านเกิด คัดค้านการขยายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC เข้าสู่จังหวัดปราจีนบุรี เพราะชาวบ้านกังวลต่อวิกฤตมลพิษที่เกิดขึ้นในพื้นที่ โดยเฉพาะปัญหากากอุตสาหกรรมและสารเคมีอันตรายที่พบ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อแหล่งน้ำ พื้นที่เกษตรกรรม และสุขภาพของคนในชุมชนพร้อมยืนยันข้อเรียกร้องต่อรัฐบาล 5 ข้อ
นายสุนทร คมคลาย แกนน้ำปราจีนเข็มแข็งให้สัมภาษณ์ว่า วันนี้เป็นการรวมตัวหลังเกิดน้ำท่วมปราจีนบุรี แล้วเกิดมลพิษอย่างหนักในจ.ปราจีนบุรี เป็นการชุมนุมใหญ่ครั้งแรกและยื่นข้อเรียกร้อง 5 ข้อได้แก่ 1.ปิดโรงงานมลพิษในจ.ปราจีนบุรีทั้งหมด 2.ขนกากขยะสารพิษออกไปจากจ.ปราจีนบุรีให้หมดทุกบ่อให้หมดทุกโรงงาน 3.คือหยุดขยายอีอีซีมาที่ปราจีนบุรีเป็นจังหวัดที่4 4.คือการฟื้นฟูพื้นที่สิ่งแวดล้อมฟื้นฟูชุมชนเยียวยาชุมชน 5.ไม่เอาทุนเทาไม่เอาทุนจีนเทา ทุนสีเทาต่างชาติหรือว่าทุนสีเทาในไทยทุกชนิดมาที่ปราจีนบุรี
“วันนี้ปราจีนของเรากำลังประสบปัญหาเรื่องมลภาวะสิ่งแวดล้อมจากทุนจีน ทุนขยะ ทางโรงงานที่ธรรมาภิบาลต่ำ ปล่อยสารเคมีให้พี่น้องชุมชน ไม่ว่ากลิ่นเหม็นฝุ่นสารพิษ รวมถึงการปล่อยน้ำเสียลงตามลำคลอง เราพูดมาตลอด โดยเฉพาะโรงงานที่ปล่อยน้ำสีรุ้งบอกว่าน้ำจะท่วม และวันนี้ไม่ได้ท่วมตรงนี้ทีเดียว มันท่วมบ่อน้ำเสียในสวนอุตสาหกรรมในเขตอุตสาหกรรม แล้วมีการลักลอบปล่อยผสมโรงด้วย เราพูดมาเสมอว่าการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมของปราจีนบุรีล้มเหลวสิ้นเชิงมาตลอด การลักลอบทิ้งสารเคมีและกระจายไปเกือบทั่วจังหวัด โดยเฉพาะหนักที่สุดคือ กบินทร์บุรี ศรีมหาโพธิ มีบ่อที่ลักลอบทิ้งหลายบ่อและมีโรงงานอุตสาหกรรมที่สารพิษสารเคมีลงแหล่งน้ำปล่อยเข้าชุมชนนานแล้ว เราพูดมาตลอด แต่ไม่มีการแก้ไขอะไรที่เป็นรูปธรรม”นายสุนทรกล่าว และว่า ตอนนี้น้ำสีรุ้งไปถึงอ่าวไทยแล้ว ไม่ได้เดือดร้อนเฉพาะคนปราจีนบุรี อำเภอบางน้ำเปรี้ยวอำเภอราชสาส์น การเกษตรและชุมชนต่างๆได้รับผลกระทบหลายหมื่นครอบครัว พื้นที่การเกษตรก็เสียหาย นาข้าว บ่อปลา สวนผลไม้หรือชุมชนด้วย ผลกระทบถ้วนหน้าอุตสาหกรรม ก็มีโรงงาน 105, 106 ประเภท 58 โรงหล่อด้วย
นายสุนทรกล่าวอีกว่า วันนี้เรากำลังตั้งโรงงานไฟฟ้ากำจัดขยะอุตสาหกรรม 3 โรงขนาดใหญ่ ที่ตำบลลาดตะเคียนตอนนี้ได้ใบอนุญาตแล้ว กำลังก่อสร้างอันนี้มาซ้ำเติม บ่อฝังกลบที่มีอยู่ 2-3 บ่อ ก็ไม่ได้เอามาใส่โรงไฟฟ้านี้ เพราะขยะที่มาโรงไฟฟ้าออกมาจากที่อื่น ส่วนบ่อฝังกลบที่นี้ ก็ยังฝังกลบขยะจากทั่วประเทศอีกต่อไป โดยเฉพาะอีอีซี ที่เลวร้ายที่สุดคือ โรงงานคัดแยกอุตสาหกรรมที่เป็นเป้าหมายของขยะเถื่อนที่มาจากท่าเรือ ตอนนี้ตู้คอนเทนเนอร์จำนวนมากหลั่งไหลเข้ามาบ้านของเรา
ทั้งนี้ ตามที่นายวราวุธศิลปอาชา รมว.อุตสาหกรรม ที่ไปตรวจพบว่าเป็นขยะต่างชาติเกือบทุกโรงงาน ตอนนี้โรงงาน 105-106 ที่มีอยู่ตอนนี้เป็นเป้าหมายของขยะต่างชาติ เราได้รับผลกระทบจากมาตรา 44 สมัย คสช. ทำให้โรงงานกระจายสู่ชุมชน บางโรงงานอยู่กลางทุ่งนา บางโรงงานอยู่ติดโรงเรียน บางโรงงานอยู่ใกล้ชุมชน โรงงานเหล่านี้ทำผิดใบอนุญาตแล้วเอาขยะต่างประเทศ ขยะเถื่อน ขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่ไทยห้ามนำเข้าแล้วมาคัดแยก สร้างผลกระทบในจังหวัดของเรา ฉะเชิงเทราก็มีโรงงานขยะไม่น้อยกว่าเรา เอามาทิ้งที่บ้านของเรา ทุ่งนา ป่าอ้อย กองขี้ไก่ที่ผสมอิเล็กทรอนิกส์ก็มาจากฉะเชิงเทรา
“ตอนนี้ผลิตผลทางการเกษตร การท่องเที่ยว ร้านอาหาร ที่อยู่ติดแม่น้ำ บ่อปลา พี่น้องที่ทำนาต่างได้รับผลกระทบ ตอนนี้พี่น้องชาวไทยหรือพี่น้องทั้งโลก กล้ากินปลาที่มาจากแม่น้ำปราจีนบุรีหรือไม่”นายสุนทรกล่าว
วันเดียวกัน นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) นำคณะลงพื้นที่ชายแดนตรวจสอบวิกฤตการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักในแม่น้ำสาย และนำนวัตกรรมขั้นสูง จาก สวทช.ที่ใช้งานได้จริงในชีวิตประจำวัน เข้าช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่อย่างเร่งด่วน ที่จ.เชียงราย
ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศการลงพื้นที่บริเวณสะพานมิตรภาพไทย-เมียนมา แห่งที่ 1 อำเภอแม่สาย เป็นไปอย่างเข้มข้น คณะทำงานจากหลายภาคส่วนที่เกี่ยวข้องลงสำรวจจุดเสี่ยง ริมฝั่งแม่น้ำที่สภาพน้ำยังมีสีขุ่นแดงอย่างเห็นได้ชัด นายยศชนันสังเกตการณ์การปฏิบัติงานของทีมนักวิจัยจากศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สวทช. ที่ได้นำนวัตกรรม «M-Sense” (เอ็ม-เซนส์) ชุดทดสอบการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักภาคสนาม มาประยุกต์ใช้รแก้ปัญหาจริง
สำหรับขั้นตอนการทำงานของชุดทดสอบ «M-Sense” นั้น ทีมนักวิจัยจาก สวทช.สาธิตและอธิบายกระบวนการที่ออกแบบมาให้ใช้งานง่าย ไม่ซับซ้อน โดยอุปกรณ์หลักประกอบด้วย «น้ำยาทดสอบ» และ «แผ่นชิปขั้วไฟฟ้า» ขั้นตอนเริ่มจากการนำแผ่นชิปขั้วไฟฟ้าเสียบเข้าเครื่องอ่านที่เชื่อมต่อกับโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ซึ่งตั้งค่าพารามิเตอร์สำหรับการตรวจวัดไว้แล้ว
จากนั้นนำตัวอย่างน้ำที่ต้องการตรวจ มาผสมกับน้ำยาทดสอบและเขย่าให้เข้ากัน ก่อนใช้หลอดดูด (Dropper) ดูดน้ำตัวอย่างที่ผสมแล้วหยดลงบนแผ่นชิปขั้วไฟฟ้า และกดสั่งประมวลผลผ่านคอมพิวเตอร์ ระบบเซนเซอร์จะวิเคราะห์และแสดงผลปริมาณสารหนูออกมาเป็น «ตัวเลข» อย่างชัดเจนบนหน้าจอคอมพิวเตอร์ภายในเวลาเพียง 3-5 นาทีเท่านั้น
ด้วยกลไกดังกล่าว ทำให้ M-Sense ตรวจวัดคุณภาพน้ำได้อย่างรวดเร็ว ให้ผลที่สอดคล้องใกล้เคียงกับการส่งตรวจในห้องปฏิบัติการกลาง แต่มีต้นทุนที่ถูกกว่ามากเพียง 60 บาทต่อครั้ง ส่งผลให้หน่วยงานท้องถิ่น เจ้าหน้าที่สาธารณสุข หรือผู้นำชุมชน สามารถเข้าถึงเครื่องมือนี้เพื่อใช้เฝ้าระวัง คัดกรอง และแจ้งเตือนชาวบ้านให้งดใช้น้ำได้อย่างรวดเร็ว หากพบค่าสารหนูพุ่งสูงเกินมาตรฐาน ช่วยลดความตื่นตระหนกและป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนได้ทันเวลา
นายยศชนันให้สัมภาษณ์ถึงการแก้ปัญหาระยะยาวว่า ปัญหาสารหนูปนเปื้อนถือเป็นวาระระดับภูมิภาคที่รัฐบาลให้ความสำคัญสูงสุด กระทรวงการอุดมศึกษาฯ ขอร่วมสนับสนุนการแก้ปัญหาและเป็นกองหนุนแก้วิกฤตข้ามพรมแดน ซึ่งการดำเนินงานดังกล่าวสอดรับกับการหารือระดับทวิภาคีระหว่างนายกรัฐมนตรีของไทยและนายกรัฐมนตรีจีนที่ผ่านมา ที่หยิบยกประเด็นนี้ขึ้นมาพูดคุยอย่างจริงจัง เพื่อประสานความร่วมมือในการบริหารจัดการและแก้ปัญหาตั้งแต่ต้นน้ำ
รองนายกรัฐมนตรี ได้อธิบายถึงกุญแจสำคัญในการแก้ปัญหาเชิงวิศวกรรมและสิ่งแวดล้อมว่า จากข้อมูลทางวิชาการและการวิเคราะห์แหล่งน้ำพบว่า สารหนูและโลหะหนักมักจะปะปนมากับ «ความขุ่น» หรือเกาะติดมากับ «ตะกอนดิน» ที่ไหลมาตามกระแสน้ำ ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงร่วมกันศึกษาโมเดลการสร้างระบบ «ชะลอน้ำ» หรือสร้างจุดดักกระแสน้ำ เมื่อกระแสน้ำไหลช้าลง ตะกอนดินที่ปนเปื้อนสารพิษจะตกตะกอนลงก้นแม่น้ำ จากนั้นจะส่งเครื่องจักรเข้าไปขุดลอกและเก็บเกี่ยวตะกอนเหล่านั้นออกไปกำจัดอย่างถูกวิธีและปลอดภัย ซึ่งจะช่วยลดปริมาณสารหนูในระบบนิเวศของแม่น้ำสายลงได้มาก โดยแนวทางนี้เตรียมนำเสนอที่ประชุมศูนย์ปฏิบัติการช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัย วาตภัย และดินโคลนถล่ม (ศปช.) ส่วนหน้า ภาคเหนือ เพื่อพิจารณาผลักดันให้เกิดการปฏิบัติจริงโดยเร็ว
