ชาวเช็กหลายแสนคน ประท้วงเดือดกลางกรุงปราก ต้านแผน'รัฐบาล'เปลี่ยนระบบงบประมาณสื่อสาธารณะ

16 พฤศจิกายน 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า ชาวสาธารณรัฐเช็ก จำนวนหลายแสนคนรวมตัวประท้วงใจกลางกรุงปราก เพื่อต่อต้านแผนของรัฐบาลที่จะยกเลิกการเก็บค่าธรรมเนียมใบอนุญาตรับชมจากครัวเรือน แล้วเปลี่ยนไปใช้งบประมาณแผ่นดินสนับสนุนสถานีโทรทัศน์และวิทยุสาธารณะแทน
นักวิจารณ์ กล่าวว่า การเปลี่ยนมาใช้งบประมาณรัฐจะเปิดช่องให้นักการเมืองเข้ามาแทรกแซงและปิดกั้นเสรีภาพสื่อ คล้ายกับสิ่งที่เกิดขึ้นในฮังการีสมัยอดีตนายกรัฐมนตรีวิกตอร์ ออร์บัน โดยร่างกฎหมายฉบับแรกได้ผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภาไปแล้วเมื่อปลายเดือนก่อน และคาดว่าจะทำให้งบประมาณของสื่อสาธารณะถูกตัดลดลงถึง 15%

ผู้ประท้วงจำนวนมากมารวมตัวกันอย่างเนืองแน่นบริเวณสวนสาธารณะเลตนา ใจกลางกรุงปราก ซึ่งมีความสำคัญเชิงสัญลักษณ์เพราะเคยเป็นสถานที่ชุมนุมใหญ่ในเหตุการณ์ปฏิวัติกำมะหยี่ โค่นล้มระบอบคอมมิวนิสต์เมื่อปี 2532
กลุ่มผู้ประท้วงต่างสวมหมวกกระดาษหนังสือพิมพ์ทรงแหลม เพื่อรำลึกถึง 'เวเชอร์นีเช็ก' (Vecernicek) ตัวการ์ตูนสัญลักษณ์รายการนิทานก่อนนอนของช่องโทรทัศน์สาธารณะ โดยผู้ชุมนุมหลายคนแสดงความเชื่อว่า สื่อสาธารณะเป็นหลักประกันของความจริงและความเป็นกลาง

การประท้วงเมื่อวันอาทิตย์จัดโดยสมาคม Million Moments for Democracy ประเมินว่ามีผู้เข้าร่วมชุมนุมราว 400,000 คน โดยมีตัวแทนจากหลายสาขาอาชีพผลัดเปลี่ยนกันขึ้นพูดบนเวทีปราศรัย เพื่อแสดงจุดยืนปกป้องสื่อสาธารณะ ทั้งตัวแทนนักศึกษา สื่อมวลชน วงการละครเวที ภาคธุรกิจ คริสตจักร และวงการกีฬา
มิลานา รูดอลโฟวา วัย 72 ปี ผู้เกษียณอายุแล้วกล่าวกับสำนักข่าวรอยเตอร์ว่า ฉันรู้ดีว่าสถานีโทรทัศน์เช็กของเรา คือหลักประกันของความจริงและความเป็นกลาง ... หากเราไม่มีโทรทัศน์และวิทยุสาธารณะ โชคร้ายที่เราคงไม่สามารถเชื่อถืออะไรได้อีกต่อไป

ซึ่งการชุมนุมครั้งนี้ดำเนินไปอย่างสงบเรียบร้อย แม้จะมีผู้คนหนาแน่นจนทำให้สถานีรถไฟใต้ดินใกล้เคียงแออัดและการจราจรติดขัดชั่วคราว โดยมีรายงานผู้เข้าร่วมชุมนุมที่ต้องการการปฐมพยาบาลเบื้องต้น 27 ราย แต่ไม่มีเหตุรุนแรงหรือการปะทะเกิดขึ้น
นายกรัฐมนตรีอันเดรจ บาบิส ยืนยันว่ารัฐบาลไม่ต้องการควบคุมสื่อสาธารณะ แต่ระบบเก็บค่าธรรมเนียมแบบเดิมนั้นล้าสมัยแล้ว และต้องการให้สื่อลดต้นทุน โดยยกตัวอย่างประเทศในยุโรปอย่างฝรั่งเศสและนอร์เวย์ ที่ต่างปรับเปลี่ยนมาใช้งบประมาณรัฐในลักษณะเดียวกัน

ฝรั่งเศสยกเลิกภาษีดังกล่าวในปี 2022 และสื่อสาธารณะของฝรั่งเศส ซึ่งรวมถึงสื่อโฆษณาด้วย ได้รับเงินทุนสนับสนุนจากส่วนหนึ่งของรายได้จากภาษีมูลค่าเพิ่ม นอร์เวย์ยกเลิกค่าธรรมเนียมใบอนุญาตในปี 2020 และโอนงบประมาณของสถานีโทรทัศน์สาธารณะไปรวมอยู่ในงบประมาณแผ่นดิน ข้อเสนอดังกล่าวจะส่งผลให้งบประมาณของสถานีโทรทัศน์และวิทยุสาธารณะของเช็กถูกตัดลง 15%
ซึ่งรัฐบาลของอันเดรจ บาบิส เผชิญเสียงวิจารณ์มาอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งเมื่อเดือนธันวาคม 2568 โดยองค์กรผู้สื่อข่าวไร้พรมแดน ระบุว่า การโจมตีสื่อทั้งภาคเอกชนและสาธารณะได้กลายเป็นจุดเด่นของรัฐบาลเขาแล้ว

