บทบรรณาธิการ : 17 พฤศจิกายน 2569

บททดสอบ ‘พูดแล้วทำ’ของรัฐบาลพรรคภูมิใจไทย
เสียงเรียกร้องให้รัฐบาลลดราคาน้ำมันกำลังดังขึ้นเรื่อยๆ จากหน้าทำเนียบรัฐบาล เมื่อกลุ่มผู้ชุมนุมที่นำโดย “กำนันมะโน” ปักหลักเรียกร้องให้รัฐบาลลดราคาน้ำมัน โดยเฉพาะดีเซลลงถึงลิตรละ 10 บาท ด้วยเหตุผลว่าราคาพลังงานที่อยู่ในระดับสูงกำลังกลายเป็นต้นทุนที่ประชาชนต้องแบกรับ ทั้งภาคขนส่ง เกษตรกรรม ประมง ผู้ประกอบการ และในท้ายที่สุดก็คือผู้บริโภค เพราะต้นทุนเหล่านี้ย่อมถูกส่งต่อมายังราคาสินค้าและค่าครองชีพอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
โจทย์เรื่องราคาน้ำมันจึงไม่ใช่เพียงปัญหาระหว่างรัฐบาลกับผู้ชุมนุม แต่กำลังกลายเป็นอีกหนึ่ง “บททดสอบทางการเมือง” ของรัฐบาล อนุทิน ชาญวีรกูล โดยเฉพาะ เอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ว่าจะสามารถรับมือกับปัญหาปากท้องที่ประชาชนสัมผัสได้ทุกวันอย่างไร
ย้อนกลับไปช่วงหาเสียงเลือกตั้งปี 2569 อนุทิน ชาญวีรกูล และพรรคภูมิใจไทยเปิดตัวนโยบายภายใต้สโลแกน“พูดแล้วทำพลัส” โดยวางโจทย์ใหญ่ของประเทศไว้ 4 ด้าน ได้แก่ เศรษฐกิจ ความมั่นคง สังคม และภัยพิบัติ พร้อมเสนอนโยบายทั้งคนละครึ่งพลัสค่าไฟราคาต่ำ การสร้างงาน และกองทุนภัยพิบัติ
แต่เมื่อเปลี่ยนสถานะจากผู้หาเสียงมาเป็นผู้บริหารประเทศ คำมั่นสัญญาย่อมต้องเผชิญกับข้อสอบจริง
ในด้านภัยพิบัติ รัฐบาลถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากการรับมืออุทกภัยที่ผ่านมา จนเกิดคำถามถึงประสิทธิภาพของระบบบริหารจัดการภัยพิบัติ ขณะที่พรรคเคยเสนอทั้งการจัดตั้งกองทุนภัยพิบัติและการยกระดับระบบบริหารจัดการให้เข้มแข็งขึ้น แต่เมื่อต้องเผชิญสถานการณ์จริง นโยบายเหล่านั้นกลับไม่สามารถเปลี่ยนเป็นผลลัพธ์ที่ช่วยบรรเทาทุกข์ได้อย่างที่ประชาชนคาดหวังไว้
ส่วนด้านเศรษฐกิจ รัฐบาลมี “คนละครึ่งพลัส” เป็นหนึ่งในนโยบายเรือธง ซึ่งช่วยเพิ่มกำลังซื้อและสร้างเม็ดเงินหมุนเวียนเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจ พรรคภูมิใจไทย ระบุว่าโครงการระยะแรกสร้างมูลค่าการใช้จ่ายกว่า 84,000 ล้านบาท
อย่างไรก็ตาม มาตรการกระตุ้นการใช้จ่ายลักษณะนี้มีธรรมชาติเป็นมาตรการระยะสั้น และไม่ได้ตอบโจทย์ปัญหาเชิงโครงสร้างทั้งหมด โดย TDRI เคยตั้งข้อสังเกตว่าคนละครึ่งพลัสใช้งบประมาณสูงและไม่ได้แก้ปัญหาเศรษฐกิจเชิงโครงสร้างในระยะยาว
นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไม“ราคาน้ำมัน” จึงเป็นข้อสอบที่น่าสนใจกว่า
เพราะน้ำมันไม่ใช่สินค้าที่กระทบเฉพาะคนมีรถ หากแต่เป็นต้นทุนของระบบเศรษฐกิจ ตั้งแต่รถบรรทุกที่ขนสินค้าจากโรงงาน เกษตรกรที่ใช้เครื่องจักร ชาวประมง ไปจนถึงการขนส่งอาหารเข้าสู่เมือง เมื่อราคาพลังงานสูง ภาระไม่ได้หยุดอยู่ที่ปั๊ม แต่ทยอยส่งผ่านไปยังราคาสินค้าและบริการในชีวิตประจำวัน
แน่นอน การลดราคาน้ำมันลงทันที 10 บาทต่อลิตรไม่ใช่โจทย์ง่าย และรัฐบาลไม่ควรตัดสินใจเพียงเพื่อคลายแรงกดดันทางการเมืองระยะสั้น เพราะต้องพิจารณาทั้งภาษี กองทุนน้ำมัน ค่าการตลาด ต้นทุนการกลั่น ฐานะการคลัง และความผันผวนของตลาดโลก
ข้อเสนอเรื่องโครงสร้างราคาหลายประการที่ฝ่ายผู้ชุมนุมหยิบยกขึ้นมาก็ควรได้รับการตรวจสอบด้วยข้อมูลที่โปร่งใส ไม่ใช่ตัดสินกันด้วยตัวเลขจากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
ด้าน เอกนัฏ พร้อมพันธุ์ ประกาศว่าจะใช้ทุกกลไกเพื่อลดราคาพลังงาน และระบุว่าจะไม่พึ่งเพียงกองทุนน้ำมันหรือการลดภาษีแบบเดิม แต่ต้องการแก้โครงสร้างต้นทุน ขณะเดียวกันรัฐบาลได้ทยอยลดราคาน้ำมันบางประเภทแล้ว
คำถามจึงไม่ควรมีเพียงว่า “รัฐบาลจะลดน้ำมันได้ 10 บาทหรือไม่” แต่ควรถามต่อว่า รัฐบาลจะสามารถทำให้โครงสร้างราคาพลังงานโปร่งใส เป็นธรรม และลดต้นทุนให้ประชาชนได้อย่างยั่งยืนแค่ไหน โดยไม่สร้างภาระทางการคลังที่ต้องกลับมาเรียกเก็บจากประชาชนในวันข้างหน้า
สำหรับรัฐบาลภูมิใจไทย นี่คือโอกาสสำคัญในการพิสูจน์สโลแกน “พูดแล้วทำพลัส” อีกครั้ง เพราะท้ายที่สุดแล้ว ประชาชนจะสามารถวัดผลงานของรัฐบาลได้โดยง่ายจากเรื่องที่สัมผัสในชีวิตประจำวันว่า รายได้พอใช้หรือไม่ ของแพงขึ้นหรือถูกลง และค่าครองชีพเบาลงจริงหรือเปล่า ราคาน้ำมันจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของตัวเลขหน้าปั๊มแต่กำลังเป็นอีกหนึ่งคะแนนสอบของรัฐบาล และครั้งนี้ประชาชนทั้งประเทศคือผู้ตรวจข้อสอบ
