เจเศรษฐ์ โต้ เท้ง ปมสารพิษในแม่น้ำ ยันรัฐบาลทำควบคู่ทั้งแก้เฉพาะหน้า-ระยะยาว ไม่ใช่'ขายผ้าเอาหน้ารอด'

เจเศรษฐ์ โต้ เท้ง ปมสารพิษในแม่น้ำ ยันรัฐบาลทำควบคู่ทั้งแก้เฉพาะหน้า-ระยะยาว ไม่ใช่แค่ ขายผ้าเอาหน้ารอด
วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 จากกรณี พรรคประชาชนมีการจัดประชุมครม.เงา โดยมีการหารือกันในหลายประเด็น ติดตามปัญหาสารพิษในแม่น้ำหลายสาย โดยนายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน แถลงภายหลังประชุมว่า ก่อนหน้านี้มีรายงานข่าวว่ามีสารหนูในแม่น้ำสายสูงเกิน 28 เท่า แต่จากการติดตามเมื่อช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาพบว่าแม่น้ำบางสายสูงเกิน 30 เท่าไปแล้ว แต่การทำงานรัฐบาลยังขาดความจริงใจในการแก้ปัญหา อาจจะเห็นการลงพื้นที่ของ นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รมช.มหาดไทย ซึ่งเป็นการขายผ้าเอาหน้ารอด พอเกิดปัญหาขยายเป็นวงกว้างเพิ่งจะเทคแอ็คชั่น ลงไปตรวจจริงจัง แต่ก็ตรวจแค่การผลิตน้ำประปาที่อยู่ในการดูแลของการประปาส่วนภูมิภาค ซึ่งคิดเป็นแค่ 15% ของการใช้น้ำในการอุปโภคบริโภคทั้งหมด แต่ยังมีประปาหมู่บ้าน แหล่งน้ำดิบอื่นๆ อีกหลายแห่ง ที่นายเจเศรษฐ์ตรวจไม่ทั่วถึงนั้น
ล่าสุด นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รมช.มหาดไทย ได้ออกมาโพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ถึงเรื่องนี้ว่า ขายผ้าเอาหน้ารอด
ถ้าการที่ท่านเปรียบเทียบการทำงานของผมด้วยคำนี้ ทำให้ผมได้มีโอกาสออกมาพูดให้ประชาชนเห็นว่า จริงๆ แล้วรัฐบาลทำอะไรไปแล้วบ้าง หน่วยงานที่ผมกำกับดูแลทำอะไรไปแล้วบ้าง และตอนนี้เรากำลังทำอะไรต่อ ผมก็ต้องขอบคุณที่ท่านพูดนี้ขึ้นมา เพราะอย่างน้อยประชาชนจะได้รู้ข้อเท็จจริงมากขึ้น
ผมไม่ได้มีปัญหาถ้าจะตรวจสอบครับ ถ้ามีข้อมูลว่ารัฐบาลยังดูแลไม่ทั่วถึง เอาข้อมูลมาคุยกันได้เลย อะไรที่ยังขาด เราเติม อะไรที่ยังไม่พอ เราเร่ง อะไรที่ทำแล้วก็เอาข้อมูลมาดูกันว่าได้ผลแค่ไหน
แต่ผมไม่อยากให้ประชาชนเข้าใจว่า รัฐมนตรีเพิ่งลงพื้นที่วันนี้ แล้วรัฐบาลเพิ่งเริ่มทำงานวันนี้ เพราะหลายหน่วยงานทำงานกันมาก่อนหน้านี้แล้ว และทำกันมาตลอด
ที่ท่านผู้นำฝ่ายค้านได้กล่าวถึงผมนั้น ผมขอชี้แจงดังนี้นะครับ
ทำไมถึงเพิ่งลงพื้นที่ หลังจากปัญหาขยายวงกว้างแล้ว?
ผมขอแยกให้ชัดนะครับว่า การที่ผมลงพื้นที่วันนี้ ไม่ได้หมายความว่าการแก้ปัญหาเพิ่งเริ่มต้นวันนี้ และไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลปล่อยให้ปัญหาบานปลายแล้วจึงค่อยเข้ามาทำงาน
ก่อนที่ผมจะลงพื้นที่ การประปาส่วนภูมิภาคและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำงานและติดตามสถานการณ์มาอย่างต่อเนื่องอยู่แล้ว
ในส่วนของการประปาส่วนภูมิภาค ถ้าจะพูดถึงเรื่องการควบคุมคุณภาพน้ำ เราควบคุมมาตลอดเวลา มีการเฝ้าระวังและตรวจสอบคุณภาพน้ำตามกระบวนการผลิตอย่างต่อเนื่องตามมาตรฐานขององค์การอนามัยโลก (WHO) และเมื่อวันที่ตรวจพบความผิดปกติ เราก็ดำเนินการทันที ไม่ได้รอให้ปัญหาขยายวงกว้างแล้วจึงค่อยดำเนินการ
ส่วนเรื่องของแม่น้ำสายและการจัดหาแหล่งน้ำใหม่ ผมอยากชี้แจงให้เห็นภาพเดียวกันครับ
เราไม่ปฏิเสธข้อเท็จจริงว่า แม่น้ำสายมีความเสี่ยงจากสารปนเปื้อนที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ทำเหมืองฝั่งเมียนมา เพราะฉะนั้น การแก้ปัญหาของเราจึงไม่ได้มองเฉพาะเรื่องการผลิตน้ำในวันนี้ แต่ต้องมองไปถึงความมั่นคงของแหล่งน้ำในระยะยาวด้วย
นี่คือเหตุผลที่ผมผลักดันเรื่องการจัดหาและย้ายแหล่งน้ำมาตั้งแต่ต้นครับ เพื่อไม่ให้ประชาชนต้องพึ่งพาแม่น้ำสายและแม่น้ำรวกเพียงอย่างเดียว และเพื่อลดความเสี่ยงจากต้นทาง
สำหรับแม่สาย เรามีโครงการนำน้ำจากแม่น้ำโขงมาใช้ เพื่อลดการพึ่งพาแม่น้ำสายและแม่น้ำรวก ซึ่งตอนนี้โครงการเดินหน้าไปแล้วประมาณ 50% ขณะที่เชียงรายก็มีแผนเปลี่ยนจากแม่น้ำกกไปใช้แม่น้ำลาว เพื่อเป็นแหล่งน้ำสำรองในระยะยาว
ดังนั้น เรื่องการย้ายแหล่งน้ำไม่ใช่สิ่งที่เราเพิ่งคิดหลังเกิดปัญหาหรือหลังมีข่าวครับ เราวางแผนและผลักดันงบประมาณมาก่อนหน้านี้แล้ว เพราะเรามองเห็นความเสี่ยงของแหล่งน้ำและต้องเตรียมระบบรองรับไว้ล่วงหน้า
ส่วนตัวผมเอง เรื่องนี้ให้ความสำคัญมาตั้งแต่ต้นครับ ตั้งแต่เข้ามารับตำแหน่งก็ผลักดันทั้งงบประมาณและแนวทางแก้ปัญหาระยะยาว เพราะผมเข้าใจชัดเจนว่า ปัญหานี้ไม่ใช่แค่เรื่องของการผลิตน้ำในวันนี้ แต่เป็นเรื่องของความมั่นคงและคุณภาพของแหล่งน้ำในระยะยาว
ในระดับระหว่างประเทศ ผมก็เป็นคนหนึ่งที่นำเรื่องคุณภาพน้ำและผลกระทบที่เกิดขึ้นขึ้นมาสื่อสารในเวทีระหว่างประเทศด้วย โดยในการประชุมอาเซียน+1 ที่ประเทศมาเลเซีย ผมก็ได้พูดถึงประเด็นคุณภาพน้ำโดยตรง และสื่อสารเรื่องนี้ต่อหน้ารัฐมนตรีของจีน เพื่อให้เห็นว่าปัญหานี้เป็นเรื่องที่เราติดตามและให้ความสำคัญ ไม่ใช่เพิ่งเกิดเป็นประเด็นหลังจากมีข่าวออกมา
เพราะฉะนั้น เราจึงต้องทำสองเรื่องควบคู่กันครับ คือ แก้ปัญหาเฉพาะหน้าให้ประชาชนมีน้ำที่ปลอดภัย และแก้ปัญหาเชิงระบบเพื่อสร้างความมั่นคงของแหล่งน้ำในระยะยาว
ดังนั้น ผมไม่อยากให้สังคมเข้าใจว่า วันที่รัฐมนตรีลงพื้นที่ คือวันที่รัฐเริ่มทำงาน เพราะความจริงไม่ใช่ครับ
การลงพื้นที่ของผมวันนั้น คือการมาติดตามสถานการณ์ด้วยตัวเอง รับฟังข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ ดูว่ามาตรการที่ดำเนินการไปแล้วเพียงพอหรือไม่ และมีจุดไหนที่รัฐบาลต้องเร่งรัดหรือเพิ่มเติม
และต้องเข้าใจด้วยว่า ปัญหาเรื่องน้ำในพื้นที่แม่สายไม่ได้มีเฉพาะระบบของ กปภ. ยังมีทั้งประปาหมู่บ้าน บ่อบาดาล และแหล่งน้ำอื่นๆ ดังนั้น การทำงานของภาครัฐจึงต้องดูเป็นรายระบบและประสานหน่วยงานที่รับผิดชอบในแต่ละส่วน
ผมจึงอยากให้ดูที่การทำงานทั้งหมด ไม่ใช่ดูเฉพาะวันที่ผมลงพื้นที่ เพราะการลงพื้นที่ของรัฐมนตรีไม่ใช่จุดเริ่มต้นของการทำงานของรัฐ แต่เป็นการลงไปตรวจสอบว่า สิ่งที่หน่วยงานทำอยู่แล้วนั้นเพียงพอหรือยัง และเราต้องทำอะไรเพิ่มเพื่อให้ประชาชนปลอดภัยที่สุดครับ
ส่วนเรื่องยังมีประปาหมู่บ้านอีกจำนวนมาก ทำไมรัฐมนตรีไม่ไปตรวจ ไปแค่ไม่กี่ที่?
โอเคครับท่าน ผมไม่ได้มองเรื่องนี้แค่เรื่องน้ำของ กปภ.นะครับ เพราะในแม่สายมีทั้งประปาหมู่บ้าน บ่อบาดาล ประปาภูเขา แล้วก็แหล่งน้ำอื่นๆ ซึ่งแต่ละที่ก็มีคนดูแลไม่เหมือนกัน
จริงๆ แล้วเรื่องการตรวจสอบ เราทำกันอยู่ตลอดครับ ทั้งท่านนายกฯแต่ละท้องที่ ท่านนายอำเภอ สาธารณสุข รวมถึงหน่วยงานในพื้นที่ ก็ลงไปดู ลงไปตรวจสอบกันอยู่ ไม่ใช่ว่ารอให้ผมลงพื้นที่แล้วถึงจะเริ่มทำงาน
ส่วน กปภ. เราคุมคุณภาพน้ำกันตลอดครับ มีการตรวจ มีการเฝ้าระวังอยู่เรื่อยๆ แล้วถ้าเจออะไรผิดปกติ เราก็จัดการทันที เพราะเรื่องน้ำมันเกี่ยวกับประชาชนโดยตรง เราจะปล่อยผ่านไม่ได้ครับ
ส่วนประปาหมู่บ้าน หรือระบบน้ำของท้องถิ่น เราก็ไม่ได้ทิ้งนะครับ เราประสานกับ อปท.กันอยู่ตลอด ทั้งเรื่องตรวจน้ำ เรื่องอุปกรณ์ เรื่องความรู้ หรือถ้าตรงไหนมีปัญหา กปภ.ก็เข้าไปช่วยกันแก้
แล้วผมขออนุญาตแก้ข้อมูลหน่อยนะครับ ที่ท่านบอกว่า กปภ.ดูแลผู้ใช้น้ำในแม่สายประมาณ 15% จริงๆ แล้ว ผู้ใช้บริการ กปภ.ในอำเภอแม่สายอยู่ประมาณ 28% ครับ ซึ่งส่วนนี้เป็นส่วนในความรับผิดชอบของ กปภ.
ส่วนที่ไม่ได้อยู่ในสังกัด กปภ.เราไม่ได้หมายความว่าไม่ดูแลนะครับ เพียงแต่เป็นน้ำคนละระบบ มีหน่วยงานอื่นรับผิดชอบ เราก็ทำงานร่วมกับ อปท.อยู่ตลอด เพื่อช่วยกันดูแล ทั้งประปาท้องถิ่น ประปาหมู่บ้าน ประปาภูเขา รวมถึงแหล่งน้ำต่างๆ
เพราะฉะนั้น ผมว่าอย่าไปดูแค่ว่า “รัฐมนตรีไปตรวจครบทุกหมู่บ้านหรือยัง” ครับ
สิ่งที่สำคัญกว่าคือ แต่ละพื้นที่มีใครดูแล แล้วถ้าเจอปัญหา มีคนเข้าไปแก้ให้ประชาชนทันทีหรือเปล่า ซึ่งตรงนี้เราทำกันอยู่ครับ
วันนั้นที่ผมลงพื้นที่ ผมก็ไม่ได้มาดูแค่ กปภ.ผมมาดูภาพรวมทั้งหมดว่า ตรงไหนทำไปแล้ว ตรงไหนยังมีปัญหา และตรงไหนที่เราต้องเข้าไปช่วยเพิ่มเติม เพื่อให้ประชาชนมั่นใจเรื่องน้ำให้ได้มากที่สุดครับ
ส่วนการเจรจาหรือการแก้ปัญหาระหว่างประเทศ ผมคิดว่าทุกคนเข้าใจดีว่าเรื่องแบบนี้ต้องใช้เวลา แต่ระหว่างนั้นเราจะรอไม่ได้ครับ อะไรที่เราทำได้ภายในประเทศ เราต้องทำทันที ทั้งการหาแหล่งน้ำสำรอง การดูแลคุณภาพน้ำ และการเตรียมระบบให้ประชาชนมีน้ำที่ปลอดภัย
และผมอยากย้ำว่า วันนี้ทุกฝ่ายกำลังช่วยกันแก้ปัญหา เราพร้อมเดินหน้าทุกเรื่องที่ท่านเสนอครับ แต่หลายเรื่องเราทำมาก่อนหน้านี้ ยังทำอยู่ต่อเนื่อง และบางเรื่องเราทำเกินกว่าที่ได้รับการเสนออีกด้วย
ผมอยากให้เรื่องนี้เป็นเรื่องของการแก้ปัญหา มากกว่าจะกลายเป็นประเด็นทางการเมืองครับ เพราะท้ายที่สุดแล้ว สิ่งที่สำคัญที่สุดไม่ใช่ว่าใครพูดอะไร แต่คือเราจะทำอย่างไรให้ประชาชนมีน้ำที่ปลอดภัยในวันนี้ และมีระบบน้ำที่มั่นคงและยั่งยืนในระยะยาวครับ
