BDE ประเมินอุตสาหกรรม Mobile Broadband และ Fixed Broadband ไทยในปี 2569 มีมูลค่าทางเศรษฐกิจ 4.06 แสนล้านบาท และมีแนวโน้มเติบโตแตะ 4.52 แสนล้านบาทในปี 2573

นายเวทางค์ พ่วงทรัพย์ เลขาธิการคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เปิดเผยว่า สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (BDE) ได้ดำเนินการศึกษาประเมินมูลค่าทางเศรษฐกิจและการลงทุนของอุตสาหกรรมอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงแบบเคลื่อนที่ (Mobile Broadband) และแบบประจำที่ (Fixed Broadband) ของประเทศไทย
ทั้งนี้ได้ใช้กรอบการวิเคราะห์ห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) ครอบคลุมกิจกรรมตั้งแต่ต้นน้ำ (Upstream) ได้แก่ คลื่นความถี่ ท่อร้อยสายสื่อสาร เสาพาดสายสื่อสาร สายใยแก้วนำแสง และอุปกรณ์โครงข่าย กลางน้ำ (Midstream) ได้แก่ บริการเชื่อมต่อและอินเทอร์เน็ตเกตเวย์ ทั้งชุมสายอินเทอร์เน็ตภายในประเทศ (NIX) และเกตเวย์อินเทอร์เน็ตระหว่างประเทศ (IIG) และปลายน้ำ (Downstream) ได้แก่ การให้บริการ Mobile Broadband และ Fixed Broadband แก่ผู้บริโภค (B2C) และภาคธุรกิจ (B2B)
อย่างไรก็ดี BDE ประเมินว่า ในปี 2569 มูลค่าทางเศรษฐกิจของอุตสาหกรรม Mobile Broadband และ Fixed Broadband ไทย อยู่ที่ 4.06 แสนล้านบาท และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 4.52 แสนล้านบาทในปี พ.ศ. 2573 หรือมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปี (CAGR) ร้อยละ 2.72 ช่วงปี 2569 – 2573 โดยมีปัจจัยสนับสนุนที่สำคัญคือ ปริมาณการใช้งานข้อมูลและความต้องการบริการคุณภาพสูงที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่องทั้งจากผู้บริโภคและภาคธุรกิจ การยกระดับโครงข่าย Mobile Broadband สู่ 5G Advanced และโครงข่าย Fixed Broadband สู่เทคโนโลยีที่รองรับความเร็ว 10 Gbps และการจัดสรรคลื่นความถี่ของ กสทช. โดยเฉพาะย่าน 3500 MHz
สมมติฐานสำคัญ ปัจจัยสนับสนุน และข้อจำกัด/ปัจจัยเสี่ยงของการประมาณการสมมติฐานสำคัญปัจจัยสนับสนุน ข้อจำกัด/ปัจจัยเสี่ยงMobile Broadband: ตลาด B2C อิ่มตัว (อัตราการเข้าถึงร้อยละ 150.3 ของประชากร) รายได้เติบโตจากบริการข้อมูลและภาคธุรกิจ (B2B)อุปกรณ์โครงข่ายและสายใยแก้วนำแสงพึ่งพาการนำเข้า และเติบโตตามรอบการลงทุน 5G Advanced และ XGS-PONFixed Broadband: ผู้ใช้ B2C ชะลอตัว ขณะที่ B2B เติบโตตามความต้องการแบนด์วิดท์ARPU (Average Revenue per User) คงที่หรือลดลงเล็กน้อย รายได้อุตสาหกรรมจึงเติบโตในอัตราต่ำ ปริมาณการใช้งานข้อมูลและความต้องการแบนด์วิดท์สูงจากdata center ผู้บริโภคและภาคธุรกิจ เพิ่มขึ้นต่อเนื่องกสทช. เตรียมจัดสรรคลื่น 2100 MHz และ 3500 MHz สำหรับ 5G Advanced และประมูลคลื่นที่สิ้นสุดการอนุญาตในปี 2570โครงข่าย 4G และ 5G ครอบคลุมร้อยละ 98.5 และร้อยละ 94 ของประชากรทำให้อุปสงค์ B2B (Private Network และ 5G ภาคอุตสาหกรรม) อาจเกิดขึ้นช้ากว่าที่คาดการณ์การลงทุน 5G Advanced และ 10 Gbps อาจกระจุกตัวในพื้นที่เมือง และอุปกรณ์โครงข่ายยังพึ่งพาต่างประเทศนอกจากนี้การประมูลคลื่นปี 2570 อาจล่าช้าหรือได้ราคาต่างจากที่คาดการณ์ ต้นทุนเสา ท่อร้อยสาย และสิทธิแห่งทางสูง และยังมีข้อจำกัดการใช้โครงสร้างพื้นฐานร่วมโดยประมาณการมูลค่าทางเศรษฐกิจของอุตสาหกรรม Mobile Broadbandและ Fixed Broadband ไทยปี 2569 – 2573 จำแนกตามห่วงโซ่คุณค่า
ทัังนี้เมื่อพิจารณาโครงสร้างทางเศรษฐกิจตามห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) ของอุตสาหกรรม Mobile Broadband และ Fixed Broadband ไทย พบว่า1) อุตสาหกรรมต้นน้ำ (Upstream) : คลื่นความถี่ โครงสร้างพื้นฐาน และอุปกรณ์โครงข่าย มีมูลค่า 88,894 ล้านบาท ในปี 2568 คิดเป็นร้อยละ 22.6 ของมูลค่าทางเศรษฐกิจรวม และมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปี (CAGR) สูงสุดที่ร้อยละ 4.1 ช่วงปี พ.ศ. 2569 – 2573 ทั้งนี้ การลงทุนทั้งหมดของอุตสาหกรรมอยู่ในต้นน้ำ โดยกระจุกตัวในอุปกรณ์โครงข่ายร้อยละ 44.9 และสิทธิการใช้คลื่นความถี่ร้อยละ 43.3 ของมูลค่าการลงทุนรวมในปี 25682) อุตสาหกรรมกลางน้ำ (Midstream) : บริการเชื่อมต่อและอินเทอร์เน็ตเกตเวย์ (NIX และ IIG) มีมูลค่า 13,473 ล้านบาท ในปี 2568 คิดเป็นร้อยละ 3.4 ของมูลค่าทางเศรษฐกิจรวม และมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปี (CAGR) ร้อยละ 0.4 ช่วงปี พ.ศ. 2569 – 25733) อุตสาหกรรมปลายน้ำ (Downstream) : บริการ Mobile Broadband และ Fixed Broadband แก่ผู้ใช้ปลายทาง ครองสัดส่วนสูงสุดประมาณร้อยละ 74 ของมูลค่าทางเศรษฐกิจรวม หรือ 291,204 ล้านบาท ในปี 2568 ประกอบด้วยบริการ Mobile Broadband 207,774 ล้านบาท และบริการ Fixed Broadband 83,430 ล้านบาท โดยมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปี (CAGR) ร้อยละ 2.4 ช่วงปี พ.ศ. 2569 – 2573จากข้อมูลดังกล่าว สะท้อนให้เห็นว่า บริการปลายน้ำยังเป็นแหล่งรายได้หลักของอุตสาหกรรม ขณะที่โครงข่าย 4G และ 5G ครอบคลุมร้อยละ 98.5 และร้อยละ 94 ของประชากรแล้ว และตลาด B2C มีแนวโน้มอิ่มตัว การเติบโตในระยะต่อไปจึงมาจากการยกระดับคุณภาพโครงข่ายและการขยายการใช้งานสู่ภาคธุรกิจ (B2B) เป็นสำคัญ
อย่างไรก็ตาม ทิศทางแนวโน้มการลงทุนในระยะต่อไป พบว่า มูลค่าการลงทุนในอุตสาหกรรม Mobile Broadband และ Fixed Broadband คาดว่าจะเพิ่มขึ้นจาก 81,150 ล้านบาทในปี 2569เป็น 93,600 ล้านบาทในปี 2573 หรือมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปี (CAGR) ร้อยละ 3.63 โดยการลงทุนของ Mobile Broadband เปลี่ยนผ่านจากการขยายพื้นที่ครอบคลุมไปสู่การเพิ่มประสิทธิภาพของโครงข่ายเพื่อรองรับ 5G Advanced ซึ่งในระยะแรกจะมุ่งพื้นที่ที่มีการใช้งานหนาแน่น ก่อนขยายสู่ภาคอุตสาหกรรมที่มีอุปสงค์ชัดเจน เช่น นิคมอุตสาหกรรม ท่าเรือขนส่งสินค้า และโรงพยาบาล รวมทั้งเริ่มเตรียมความพร้อมสู่ 6G ราวปี 2573 ขณะที่การลงทุนของ Fixed Broadband เป็นไปตามวัฏจักรเทคโนโลยี โดยการยกระดับจาก GPON (2.5/1.25 Gbps) สู่ XGS-PON (10/10 Gbps) จะเป็นเป้าหมายหลัก ควบคู่กับการลงทุนท่อร้อยสายตามแผนนำสายสื่อสารลงใต้ดิน
ทั้งนี้ ความคุ้มค่าเชิงพาณิชย์ ต้นทุนสิทธิแห่งทาง และข้อจำกัดด้านการใช้โครงสร้างพื้นฐานร่วม ยังทำให้การลงทุนมีแนวโน้มกระจุกตัวในพื้นที่ที่มีอุปสงค์สูง ในภาพรวม การยกระดับเทคโนโลยีให้สอดคล้องกับทิศทางของโลกจะช่วยให้โครงข่าย Mobile Broadband และ Fixed Broadband เป็นโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่รองรับการใช้งานของภาคธุรกิจและภาคอุตสาหกรรม และเป็นฐานสำคัญของการขยายตัวของเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศในระยะต่อไป
