เวนิสวิกฤต! น้ำทะเลสูง-นักท่องเที่ยวล้นเมือง ซ้ำเติมเมืองมรดกโลก หวั่นสูญเสียเอกลักษณ์

เมืองเวนิส ทางตะวันออกเฉียงเหนือของอิตาลี กำลังเผชิญความท้าทายครั้งใหญ่จาก 2 ปัจจัยสำคัญ ได้แก่ ระดับน้ำทะเลที่เพิ่มสูงขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และจำนวนนักท่องเที่ยวที่หลั่งไหลเข้ามาหลายล้านคนต่อปี ส่งผลกระทบต่ออาคารประวัติศาสตร์ โครงสร้างพื้นฐาน และวิถีชีวิตของประชาชนในท้องถิ่น จนเกิดความกังวลว่าเมืองแห่งคลองแห่งนี้อาจสูญเสียเอกลักษณ์ดั้งเดิมไป
แม้เวนิสจะอยู่ร่วมกับปรากฏการณ์น้ำขึ้นน้ำลงมานานหลายศตวรรษ แต่ระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นทำให้ความเสี่ยงจากน้ำท่วมเพิ่มมากขึ้น โดยปัจจุบันเมืองใช้ระบบ MOSE ซึ่งเป็นแนวกั้นน้ำขนาดใหญ่ที่สามารถยกขึ้นปิดกั้นทะเลสาบเวนิสจากทะเลเอเดรียติกชั่วคราวในช่วงน้ำทะเลหนุนสูง เพื่อป้องกันน้ำท่วมพื้นที่ลุ่มต่ำ
อัลวิส ปาปา หัวหน้าศูนย์พยากรณ์และแจ้งเตือนระดับน้ำของเวนิส ระบุว่า ระบบดังกล่าวช่วยให้เมืองมีเวลาอีกประมาณ 50-70 ปี สำหรับวางแผนพัฒนามาตรการป้องกันในระยะยาว ขณะที่นักวิชาการกำลังศึกษาทางเลือกเพิ่มเติม ทั้งการสร้างคันกั้นน้ำรอบเมืองและติดตั้งแนวกั้นน้ำเพิ่ม แม้ยังไม่สามารถระบุได้ว่าแนวป้องกันปัจจุบันจะรับมือกับระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นได้อีกนานเพียงใด
นอกจากภัยธรรมชาติแล้ว เวนิสยังเผชิญปัญหานักท่องเที่ยวล้นเมือง โดยแต่ละปีมีผู้เดินทางมาเยือนหลายล้านคน แม้การท่องเที่ยวจะเป็นแหล่งรายได้สำคัญของโรงแรม ร้านอาหาร และผู้ให้บริการเรือกอนโดลา แต่การสัญจรทางเรือที่หนาแน่นก็ก่อให้เกิดคลื่นที่กัดเซาะและสร้างความเสียหายให้กับอาคารเก่าแก่หลายร้อยปี
ขณะเดียวกัน ความต้องการที่พักระยะสั้นที่เพิ่มขึ้นยังส่งผลให้ราคาที่อยู่อาศัยสูงขึ้น ทำให้คนท้องถิ่นจำนวนหนึ่งประสบปัญหาในการใช้ชีวิต นักศึกษารายหนึ่งสะท้อนว่า เวนิสกำลังกลายเป็นเมืองที่เหลือเพียงเปลือกนอกและสูญเสียเอกลักษณ์ดั้งเดิม เพราะถูกปรับเปลี่ยนให้เป็นสถานที่สำหรับจำหน่ายประสบการณ์ท่องเที่ยวเป็นหลัก
อย่างไรก็ตาม ประชาชนอีกส่วนหนึ่งมองว่าการท่องเที่ยวมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจ เนื่องจากสร้างงานและรายได้ให้กับธุรกิจหลากหลายประเภท โดยนักท่องเที่ยวจากสหรัฐฯ และยุโรปยังเป็นตลาดหลัก ขณะที่นักท่องเที่ยวจีนมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ จนกลายเป็นตลาดใหญ่อันดับ 6 ของเมือง ส่วนหนึ่งเป็นผลจากการเปิดเที่ยวบินตรงจากเซี่ยงไฮ้และปักกิ่ง
เพื่อควบคุมจำนวนนักท่องเที่ยว เวนิสเริ่มจัดเก็บค่าธรรมเนียมผู้มาเยือนแบบไปเช้าเย็นกลับตั้งแต่ปี 2567 โดยนำรายได้ไปใช้ดูแลรักษาเมืองประวัติศาสตร์ ซึ่งมีค่าใช้จ่ายมากกว่า 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี
สำหรับปี 2569 มีการจัดเก็บค่าธรรมเนียมใน 60 วัน ระหว่างเดือนเมษายนถึงกรกฎาคม เพิ่มขึ้นจาก 54 วันในปี 2568 โดยผู้ที่ชำระล่วงหน้าอย่างน้อย 4 วัน เสียค่าธรรมเนียม 5 ยูโร หรือประมาณ 190 บาท ส่วนผู้ที่ชำระใกล้วันเดินทางต้องจ่าย 10 ยูโร หรือประมาณ 380 บาท
อย่างไรก็ตาม มิเคเล ซูอิน สมาชิกสภาเมืองฝ่ายงบประมาณ ระบุว่า ค่าธรรมเนียมปัจจุบันยังต่ำเกินไปที่จะยับยั้งนักท่องเที่ยวได้อย่างมีประสิทธิภาพ ขณะที่ทางการกำลังพิจารณาปรับเพิ่มค่าธรรมเนียมสูงสุดเป็น 30 ยูโร หรือประมาณ 1,140 บาท ซึ่งจะต้องหารือและได้รับความเห็นชอบจากรัฐบาลอิตาลีก่อน
