จริงหรือไม่ ยิ่งกินแป้งน้อยยิ่งดี? 'หมอหัวใจและการกีฬา' ไขข้อสงสัย ทำไมคนออกกำลังกายถึงห้ามตัดคาร์บ?

วันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 นพ.อกนิษฐ์ ศรีสุขวัฒนา หรือ "หมอแอร์" อายุรแพทย์โรคหัวใจ และผู้ชำนาญการด้านเวชศาสตร์หัวใจกีฬา (Sports Cardiology) และการออกกำลังกาย โดยเฉพาะการออกกำลังกายสำหรับผู้มีความเสี่ยงโรคหัวใจ ได้โพสต์อธิบาย ถึงปริมาณคาร์โบไฮเดรตที่ควรได้รับในแต่ละวันสามารถปรับให้เหมาะสมกับระดับความหนักและระยะเวลาของการออกกำลังกายได้
โดยระบุว่า ยิ่งออกกำลัง ยิ่งต้องกินคาร์บให้พอ
หลายคนเริ่มวิ่งเพราะอยากดูแลตัวเองครับ พอจริงจังขึ้นก็มีทั้งวันซ้อมเร็วกับวันวิ่งยาว แต่กลับกินข้าวน้อยลง เพราะคิดว่ายิ่งกินแป้งน้อย ยิ่งดีต่อสุขภาพ
วันนี้ผมจะมาเล่าให้ฟังกันครับ
1. วันซ้อมหนักกับวันพัก ตักข้าวต่างกันได้
ลองเทียบวันที่วิ่งเบาครึ่งชั่วโมงกับวันที่วิ่งยาวสองชั่วโมงครับ วันวิ่งยาวใช้พลังงานมากขึ้น เราต้องเพิ่มคาร์บในมื้อก่อนวิ่ง หรือเติมระหว่างทาง ส่วนวันพักก็กินให้พอกับการฟื้นตัวจากวันก่อนครับ
2. ขาหนักช่วงท้าย ลองดูว่ากินคาร์บพอไหม
ร่างกายเก็บคาร์บส่วนหนึ่งไว้ในกล้ามเนื้อและตับ เรียกว่าไกลโคเจน พอเร่งเพซหรือวิ่งยาว เราใช้คาร์บที่เก็บไว้ ถ้าเติมไม่พอ อาจล้าเร็ว รักษาเพซเดิมยาก หรือฟื้นไม่ทันซ้อมครั้งต่อไปครับ
มีงานทดลองในนักกีฬาเดินทนระดับสูง ที่กินพลังงานใกล้เคียงกันและซ้อม 25 วัน กลุ่มที่กินคาร์บต่ำมากใช้ไขมันระหว่างออกแรงได้มากขึ้น แต่กลับทำเวลาแข่ง 10 กิโลเมตรได้ช้าลง แสดงว่าขาดมีผลต่อการแข่งกีฬาและประสิทธิภาพทางกีฬา
3. กินพลังงานไม่พอนาน ๆ อาจกระทบสุขภาพ
ถ้าน้ำหนักลงพร้อมกับแรงซ้อมตก ฟื้นช้า หรือเจ็บซ้ำ ๆ ผมจะชวนดูว่ากินพลังงานพอทั้งวันไหมครับ ถ้าพลังงานไม่พอเป็นเวลานาน ผู้หญิงบางคนอาจมีประจำเดือนผิดปกติ ส่วนสุขภาพกระดูกอาจได้รับผลทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย ทำให้เสี่ยงบาดเจ็บจากแรงซ้ำ เช่น กระดูกล้า มากขึ้น
4. คาร์บ 3 กับ 6 กรัมต่อกิโล เทียบเป็นข้าวกี่ทัพพี
ลองคิดจากคนหนัก 60 กก. ครับ ข้าวสวย 1 ทัพพีให้คาร์บราว 18 กรัม ถ้าเทียบคาร์บทั้งวันเป็นข้าวสวยอย่างเดียว จะได้ประมาณนี้
• 3 กรัม/กก./วัน ได้คาร์บ 180 กรัม เทียบกับข้าวสวยประมาณ 10 ทัพพี ประมาณ 600 กรัม
• 6 กรัม/กก./วัน ได้คาร์บ 360 กรัม เทียบกับข้าวสวยประมาณ 20 ทัพพี ประมาณ 1.2 กิโลกรัม
ในฝั่ง โภชนาการกีฬา 3 กรัม/กก./วัน สำหรับซ้อมเบาไม่เกิน 40 นาที
ส่วน 6 กรัม/กก./วัน สำหรับ โปรแกรมฝึกซ้อมปานกลางราว 1 ชั่วโมงต่อวัน
อาจถึง 10 กรัม/กก./วัน ในวันที่ซ้อมยาวเกิน 90 นาที
เห็น 20 ทัพพีแล้วอาจรู้สึกว่าเยอะครับ เวลากินจริงให้นับคาร์บจากเส้น ขนมปัง ผลไม้ นม และของที่กินระหว่างซ้อม รวมกับข้าวที่กินทั้งวันด้วย
5. คุมน้ำตาลก็ยังตักข้าวได้
น้ำตาลขยับขึ้นหลังมื้อที่มีคาร์บได้ตามปกติครับ จะขึ้นเร็วและสูงแค่ไหนขึ้นกับ ปริมาณที่กิน ชนิดของคาร์บ และอาหารที่กินคู่กัน เราจึงยังจัดมื้อที่มีข้าวให้เหมาะกับการคุมน้ำตาลได้ ถ้ามีปัญหาเรื่องน้ำตาหลังกินก็ให้เดิน 10 นาทีเพื่อลดน้ำตาลในเลือดลงให้เร็ว และงดกินระหว่างมื้อที่ไม่จำเป็น
แต่ถ้าน้ำตาลสูงมากให้ปรึกษาแพทย์ได้ครับ
6. กินอาหาร ดูทั้งจานข้าวและแก้วที่ดื่ม
ถ้ามื้อเที่ยงมีข้าวจานใหญ่แล้วตามด้วยชานมหวาน ลองตักข้าวให้พอดี กินกับผักและปลา ไข่ หรือเต้าหู้ แล้วเปลี่ยนชานมเป็นน้ำเปล่าครับ ถ้าอยากเพิ่มใยอาหาร ลองเลือกข้าวกล้อง ถั่ว หรือผลไม้ทั้งลูกบ่อยขึ้น น้ำตาลสูงยังสามารถกินคาร์บได้แต่ต้องเลือกคาร์บที่มีคุณภาพครับ
7. หลังอาหาร ลองลุกเดิน 10 นาที
ถ้ากินมื้อเย็นเสร็จแล้วมักนั่งต่อ ลองลุกเดินครับ งานทดลองในคนเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 พบว่าเดิน 10 นาทีหลังมื้อหลักแต่ละมื้อช่วยให้น้ำตาลหลังอาหารขึ้นน้อยลง
8 วัน Rest Day กินลดลงได้
คาร์บ ลดได้ วันพัก ไม่ต้องกินเท่าวันออก แต่เราจะไม่ลด คาร์บ วันออกกำลัง
ช่วงที่คุม น้ำหนัก จำกัด คาร์บมากๆ ไม่ควรทำช่วงซ้อม เพราะเสี่ยงต่อพลังงานไม่ถึง การซ้อมไม่มีประสิทธิภาพดีพอ ขาดพลังงานและเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ
หมอแอร์
หมอหัวใจและการกีฬา
