ศมข.นครนายก เดินหน้ายกระดับคุณภาพมาตรฐานข้าวครบวงจร ขับเคลื่อน 3 กิจกรรมหลัก สร้างความเข้มแข็งเกษตรกร สู่ความยั่งยืน

ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครนายก กรมการข้าว ดำเนินงานภายใต้ "โครงการยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้า ปี 2569" บูรณาการผ่าน 3 กิจกรรมหลัก ได้แก่ กิจกรรมพัฒนาการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวตามระบบ GAP Seed การยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้าข้าว (GAP) และกิจกรรมสารวัตรข้าว (Rice Regulator) มุ่งพัฒนาคุณภาพข้าวอย่างครบวงจร ตั้งแต่การผลิตเมล็ดพันธุ์ การเพาะปลูก ไปจนถึงการกำกับดูแลมาตรฐาน เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกร เพิ่มโอกาสทางการตลาด และยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทยอย่างยั่งยืน

นางสาวเกศรินทร์ หมานหมัด ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครนายก เปิดเผยถึงผลการดำเนินงานและการขับเคลื่อนภารกิจของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครนายก ในฐานะหน่วยงานในสังกัดกรมการข้าว ว่า "ข้าว" ไม่เพียงเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของประเทศไทย แต่ยังเป็นรากฐานของวิถีชีวิตและความมั่นคงทางอาหารของคนไทย การยกระดับคุณภาพข้าวให้ได้มาตรฐานจึงจำเป็นต้องเริ่มต้นตั้งแต่กระบวนการผลิตเมล็ดพันธุ์ การเพาะปลูก ไปจนถึงการสร้างความเชื่อมั่นในคุณภาพผลผลิต ใน “โครงการยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้า ปี 2569” โดยมีเป้าหมายสำคัญในการพัฒนาศักยภาพเกษตรกรและยกระดับมาตรฐานการผลิตข้าวให้มีคุณภาพอย่างยั่งยืน ผ่านการดำเนินงาน 3 กิจกรรมหลักที่เชื่อมโยงและสนับสนุนซึ่งกันและกัน
กิจกรรมแรก กิจกรรมพัฒนาการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวตามระบบ GAP Seed มุ่งส่งเสริมให้เกษตรกรและกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวสามารถผลิตเมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพ ถูกต้องตามหลักวิชาการ และเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด โดยมีนักวิชาการเกษตรของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครนายกทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยง ถ่ายทอดองค์ความรู้ ให้คำปรึกษา และติดตามการดำเนินงานตลอดกระบวนการผลิต ตั้งแต่การจัดการแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว การดูแลรักษา ไปจนถึงการเก็บเกี่ยวและจัดการผลผลิต เพื่อให้เกษตรกรมีความรู้และทักษะในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพ สร้างรากฐานที่มั่นคงให้กับระบบการผลิตข้าวในระยะยาว
กิจกรรมที่สอง การยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้าข้าว (GAP) มุ่งพัฒนากระบวนการผลิตข้าวให้มีคุณภาพและปลอดภัยต่อผู้บริโภค โดยส่งเสริมให้เกษตรกรทั้งรายเดี่ยวและกลุ่มเกษตรกรนำหลักการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี หรือ GAP มาใช้ในการผลิต ตั้งแต่การบริหารจัดการแปลงนา การใช้ปัจจัยการผลิตอย่างเหมาะสม การเก็บเกี่ยว และการจัดการผลผลิตหลังการเก็บเกี่ยว ควบคู่กับการนำองค์ความรู้และเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดความเสี่ยงด้านคุณภาพ และยกระดับผลผลิตให้ได้มาตรฐานตามความต้องการของตลาด
กิจกรรมที่สาม กิจกรรมสารวัตรข้าว (Rice Regulator) เป็นกลไกสำคัญในการกำกับดูแลและตรวจสอบการประกอบธุรกิจเมล็ดพันธุ์ข้าวให้เป็นไปตามกฎหมายและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง โดยสนับสนุนการตรวจสอบสถานประกอบการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าว การตรวจสอบข้อมูลและมาตรฐานเมล็ดพันธุ์ ตลอดจนการเฝ้าระวังและป้องกันการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ไม่ได้มาตรฐาน เพื่อคุ้มครองเกษตรกรผู้ใช้เมล็ดพันธุ์ สร้างความเป็นธรรมให้แก่ผู้ประกอบการ และเสริมสร้างความเชื่อมั่นในระบบการค้าเมล็ดพันธุ์ข้าว
นางสาวเกศรินทร์ หมานหมัด ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครนายก กล่าวเพิ่มเติมว่า การดำเนินงานทั้ง 3 กิจกรรม เป็นการเชื่อมโยงการพัฒนาคุณภาพข้าวอย่างเป็นระบบ โดยเริ่มจากการสร้างความเข้มแข็งด้านการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพ ผ่านมาตรฐาน GAP Seed ต่อเนื่องสู่การยกระดับกระบวนการเพาะปลูกและคุณภาพผลผลิตด้วยมาตรฐาน GAP พร้อมเสริมความเชื่อมั่นด้วยกลไกสารวัตรข้าว ที่ทำหน้าที่กำกับดูแลและตรวจสอบการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ให้เป็นไปตามกฎหมาย ซึ่งทั้งหมดมีเป้าหมายร่วมกันในการพัฒนาเกษตรกรให้สามารถผลิตข้าวที่มีคุณภาพได้มาตรฐาน

จากเมล็ดพันธุ์คุณภาพเล็กๆ สู่กระบวนการผลิตที่ได้มาตรฐาน ผ่านการกำกับดูแลที่สร้างความเชื่อมั่น ทั้ง 3 กิจกรรมจึงเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนภารกิจของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครนายก กรมการข้าว เพื่อให้ “ข้าวไทยมีคุณภาพ เกษตรกรมีความเข้มแข็ง ผู้บริโภคมีความเชื่อมั่น และภาคการผลิตข้าวไทยเติบโตได้อย่างยั่งยืน” ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครนายก กล่าวทิ้งท้าย
นอกจากนี้ ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครนายก ยังมุ่งมั่นสร้างความเข้มแข็งให้กับเครือข่ายเกษตรกรผู้ผลิตข้าวคุณภาพ ผ่านการถ่ายทอดองค์ความรู้ การส่งเสริมการรวมกลุ่ม และการสนับสนุนด้านวิชาการอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกษตรกรสามารถนำความรู้ไปปรับใช้ในการผลิตได้อย่างเหมาะสม ลดต้นทุนจากการใช้ปัจจัยการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมพัฒนาคุณภาพผลผลิตให้ตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภค และเพิ่มโอกาสทางการตลาด สามารถแข่งขันได้อย่างมั่นคงในอนาคตต่อไป
