เลขาฯสมช. ลงพื้นที่เชียงราย ตรวจสารพิษเหมืองเมียนมา จ่อคุมส่งออกสารเคมีชายแดน

เลขาฯสมช. ลงพื้นที่เชียงราย ตรวจสารพิษเหมืองเมียนมา พร้อมประสาน กลาโหม คุมสารเคมีตั้งต้นจุดผ่านแดน เตรียมมาตรการสำรองหากผลกระทบยังไม่คลี่คลาย
เมื่อวันที่ 22 พ.ย.2569 ที่ฐานปฏิบัติการบ้านม้งเก้าหลัง เชียงราย พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) กล่าวภายหลังลงพื้นที่ถึงกรณีการทำเหมืองแร่ในประเทศเมียนมาที่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทยว่า ทางรัฐบาลเมียนมารับทราบว่ามีการกระทำอย่างถูกกฎหมาย แต่ก็ยังมีเหมืองที่กระทำอย่างไม่ถูกต้อง โดยในการดำเนินการ จะต้องมีหลายๆ มาตรการพร้อมๆ กัน ซึ่งจากการประชุม นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย ได้กำชับให้เร่งดำเนินการแก้ไขปัญหาภายในประเทศ ทั้งเรื่องน้ำ ดิน ซึ่งหน่วยงานต่างๆ กำลังเร่งดำเนินการอยู่ อะไรก็ตามที่เป็นปัญหาข้อขัดข้องก็ให้เร่งดำเนินการเช่นกัน ส่วนเรื่องภายนอกที่เป็นเรื่องของการป้องกันนั้น เป็นเรื่องที่ต้องใช้องคาพยพหลายส่วน นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรี และรมว.การต่างประเทศ ได้มีการพูดคุยกับทางเมียนมาแล้ว และนายกรัฐมนตรีได้หารือร่วมกับนายกรัฐมนตรีจีนเรียบร้อยแล้วเช่นกัน ซึ่งทั้ง สามฝ่ายจะเปรียบเสมือนสามเหลี่ยมที่มาแก้ไขปัญหา ซึ่งเหมืองอยู่ในประเทศเมียนมาและผู้ถือสัมปทาน บริษัทส่วนใหญ่เป็นคนจีน ซึ่งก่อให้เกิดความเดือดร้อนกับประชาชนไทย โดยจะมีการหารือในวันที่ 25-26 พ.ย.นี้
พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าวว่า ขณะเดียวกัน นายกรัฐมนตรีได้มอบหมายให้หน่วยงานด้านความมั่นคง ดูเรื่องมาตรการการส่งออก สารเคมีที่นำไปใช้ในเหมือง ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดย สมช.อยู่ระหว่างการตรวจสอบรายละเอียด และจะมีการส่งลิสต์ ไปยังกระทรวงกลาโหม ซึ่งพล.ท.อดุลย์ บุญธรรมเจริญ รมว.กลาโหม จะประชุมที่กระทรวงในวันที่ 23 พ.ย.ถึงการควบคุมการส่งออกสาร หรือห้ามการส่งออก แต่ยอมรับว่าอาจจะมีปัญหาเรื่องของการขนส่งสารเคมีจากประเทศอื่นไปยังเมียนมาที่จำเป็นต้องผ่านไทย ซึ่งมีกฎหมายคุ้มครองต่อสินค้าที่มีการขนส่งจึงจำเป็นต้องมีการแก้ไขปัญหาในเรื่องนี้ โดยนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรี และรมว.พาณิชย์ก็รับทราบในเรื่องนี้แล้ว และจะเร่งดำเนินการ และเร่งควบคุมสินค้าที่นำเข้าและส่งออกไปยังประเทศเมียนมา ซึ่งจะครอบคลุมในเรื่องของการป้องกันและแก้ไข
พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าวว่า อย่างไรก็ตาม เรื่องการป้องกัน ตนเชื่อว่าจะต้องใช้เวลาพอสมควร เพราะฉะนั้นการลงพื้นที่ในวันนี้ ตนจึงอยากหามาตรการในระยะสั้น ว่าจะสามารถป้องกันในจุดใดได้บ้าง ซึ่งจะเร่งดำเนินการโดยเฉพาะจุดผ่านแดนและท่าข้าม ในการสกัดการส่งออกของสารเคมีเหล่านี้ไปยังโรงงานที่ไม่ได้มีการขออนุญาต
เมื่อถามว่า จากการตรวจสอบในเบื้องต้นพบว่ามีการขออนุญาตถูกต้องหรือไม่ พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าวว่า ขณะนี้อยู่ระหว่างการตรวจสอบในขั้นต้น แต่คาดว่า อาจจะไม่ ส่วนผลกระทบเรื่องน้ำ อาจจะไม่ถึงกับกระทบขนาดนั้นเนื่องจากอยู่ไกล แต่อาจจะมีผลกระทบเรื่องน้ำใต้ดิน หรือทรัพยากรต่างๆ หรือการเข้ามาตั้งในพื้นที่ใกล้แนวชายแดน ซึ่งจำเป็นต้องมีการพูดคุยกัน ทั้งนี้ขอย้ำว่า แนวทางการแก้ไขปัญหาที่จะต้องมีการหารือกันใน 3 ประเทศ แต่ท้ายที่สุดจะต้องยกระดับการหารือในระดับภูมิภาค เนื่องจากส่งผลกระทบต่อลุ่มแม่น้ำโขงเช่นเดียวกัน ซึ่งสปป.ลาวจะประสบปัญหาในอนาคต และหลังจากนี้ในทุกเวทีจะต้องมีการหารือถึงประเด็นดังกล่าว
พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าวว่า นายกรัฐมนตรีได้กำชับมาตรการในการป้องกัน และเราให้ใบเหลืองมานานพอสมควร ขณะเดียวกัน นายกรัฐมนตรีพร้อมที่จะดำเนินการมาตรการขั้นเด็ดขาด หน่วยงานด้านความมั่นคงสามารถดำเนินการอะไรได้บ้าง อย่างเช่นกันนำเข้าส่งออกเพื่อไม่ให้สารพิษลงสู่แหล่งน้ำเราก็จะพยายาม ส่วนจากการลงพื้นที่จริงในวันนี้ ตนขอแบ่งเป็น 2 ส่วน หากเป็นเรื่องผลกระทบที่ทำให้เกิดความเดือดร้อนประชาชน แม้ว่าจะเห็นเพียงที่เดียว แต่ถือเป็นหนึ่งตัวอย่าง ที่ทำเหมืองตามแนวชายแดนแล้วส่งผล
กระทบต่อไทย และการป้องกันในองค์รวมนั้นมีอะไรบ้างที่เป็นไพ่ในการเจรจาต่อรอง หรือเป็นมาตรการกดดัน ซึ่งจากการตรวจสอบพื้นที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่สภาพเส้นเขตแดน เนื่องจากทั้งแนวยังไม่ได้มีการปักปัน ดังนั้นกำลังทหารในพื้นที่เองมีการระมัดระวังอยู่แล้ว ว่าห้ามเข้ามาในเขตที่มีการตกลงกันไว้ ซึ่งจากที่ได้มีการพูดคุยกับหน่วยทหารของเมียนมาก็มีความเข้าใจกัน
พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าวว่า ส่วนมาตรการในการจัดการกับเหมืองที่เปิดอย่างผิดกฎหมายนั้น หน่วยงานด้านความมั่นคงจะหยิบยกไปพูดคุยตั้งแต่ในระดับพื้นที่ ว่ามีอะไรควรที่จะดำเนินการ หรือสามารถซัพพอร์ตกันได้ ซึ่งการที่เขตแดนยังไม่ได้มีการปักปันมีข้อตกลงอยู่แล้วว่าอะไรสามารถทำได้หรือไม่ แต่เขาใช้ช่องว่านอกเหนือจากระยะออกไปก็สามารถทำได้ ซึ่งอาจจะเป็นหนึ่งในเงื่อนไขที่สามารถพูดคุยกันได้ว่าไม่ควรเข้าใกล้เขตแดนไปมากกว่านี้ ซึ่งขณะนี้หน่วยทหารดูอยู่และซีเรียสกับเรื่องนี้ โดยจะมีการรายงานกลับมาตลอด
เมื่อถามว่า ดูจากลักษณะการทำเหมืองเป็นการทำเหมืองทองหรือแรร์เอิร์ธ พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าวว่า จากการดูลักษณะการเปิดหน้าดินน่าจะเป็นการทำเหมืองทอง เมื่อถามว่าเท่าที่ดูน่าจะมีการทำเหมืองตามแนวชายแดนอยู่ประมาณกี่จุด พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าวว่า ทางหน่วยทหารมีข้อมูลอยู่แล้ว ว่าเป็นเหมืองอะไร มีกี่จุด ใกล้แนวชายแดนเท่าใด หรือมีใครเป็นผู้มีอิทธิพลอยู่ ซึ่งข้อมูลทั้งหมดจะถูกส่งต่อรวบรวมไปใช้ในการเจรจา
เมื่อถามว่า เมื่อเห็นจากสภาพพื้นที่แล้วหนักใจหรือไม่ พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าวว่า หนักใจ เนื่องจากเป็นปัญหาที่ใช้ระยะเวลามาพอสมควร หากจะแก้ไขอย่างยั่งยืนต้องใช้เวลา แต่ปัจจุบันรอไม่ได้เนื่องจากประชาชนเดือดร้อน เพราะฉะนั้นการทำอย่างใดอย่างหนึ่งที่ต้องรีบ เพื่อแก้ไขปัญหาเร่งด่วนก็ต้องทำ
เมื่อถามว่า ก่อนหน้านี้มีการระบุว่าเงื่อนไขการทำเหมืองอยู่ในพื้นที่กองกำลังชนกลุ่มน้อย เท่าที่ดูพื้นที่แล้วคิดว่ามีแนวทางในการเจรจาหรือไม่ พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าวว่า มี และเรามีไพ่ในแต่ละใบของเรา ถ้าเป็นเมียนมาแล้วถูกกฎหมายจะทำแบบใด ไม่ถูกกฎหมายจะทำแบบใด หรืออยู่นอกเหนือเขตที่อิทธิพลของรัฐบาลเมียนมา เราควรจะทำอย่างไร มีการจัดกลุ่มเพื่อแก้ไขปัญหาเรียบร้อยแล้ว
