สธ.-สปสช. ขับเคลื่อน ‘วัณโรคครบวงจร’ หนุนคัดกรอง 9 กลุ่มเสี่ยง ลดแพร่เชื้อ
สธ.-สปสช. เดินหน้าจัดระบบดูแลวัณโรคครบวงจรตามมติบอร์ด สปสช. มุ่งยุติวัณโรคในประเทศไทย ขยายคัดกรองเชิงรุกในพื้นที่เสี่ยง เพิ่มกลุ่มเป้าหมายเป็น 9 กลุ่ม พร้อมสนับสนุนการตรวจวินิจฉัยเชิงลึก การป้องกันวัณโรคระยะแฝงทุกช่วงวัย ทุกสิทธิ และการใช้ AI Chest X-Ray เพิ่มประสิทธิภาพค้นหาผู้ป่วย ใช้งบกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปี 2569 รวม 189.99 ล้านบาท
นพ.จเด็จ ธรรมธัชอารี เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ กล่าวว่า วัณโรคยังเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญของประเทศ การดำเนินงานจำเป็นต้องอาศัยการทำงานร่วมกันทั้งระบบ โดยกระทรวงสาธารณสุข กรมควบคุมโรค หน่วยบริการ และภาคีในพื้นที่ เป็นกลไกหลักในการควบคุม ป้องกัน ค้นหา และดูแลรักษาผู้ป่วย ขณะที่ สปสช. มีบทบาทสนับสนุนด้านสิทธิประโยชน์ การบริหารงบประมาณ เงื่อนไขการจ่ายชดเชย และการติดตามผลในส่วนของกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการที่จำเป็นได้ต่อเนื่องและทั่วถึง
ทั้งนี้ ในการประชุมคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือบอร์ด สปสช. ครั้งที่ 4/2569 เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2569 ได้เห็นชอบ “ข้อเสนอการจัดระบบครบวงจรเพื่อมุ่งเป้าสู่การกำจัดวัณโรคในประเทศไทย” หรือ Ending TB ภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ โดยมีเป้าหมายยกระดับการดูแลวัณโรคทั้งห่วงโซ่ ตั้งแต่การค้นหากลุ่มเสี่ยง การตรวจวินิจฉัย การรักษา การป้องกันวัณโรคระยะแฝง และการติดตามต่อเนื่อง
สาระสำคัญของข้อเสนอดังกล่าว ได้แก่ การขยายการคัดกรองและวินิจฉัยเชิงรุกในพื้นที่เสี่ยงระดับชุมชน หรือ Heat map การขยายกลุ่มเป้าหมายคัดกรองวัณโรคจากเดิม 7 กลุ่ม เป็น 9 กลุ่ม โดยเพิ่ม “ผู้ที่เคยเป็นวัณโรค” และ “ผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง” รวมถึงเพิ่มกลุ่ม “ผู้มีอาการสงสัยวัณโรค” ให้เข้าถึงการตรวจวินิจฉัยด้วยวิธี Molecular testing เพื่อช่วยค้นหาผู้ป่วยได้เร็วขึ้น ลดการตกหล่นจากระบบ และเริ่มรักษาได้ทันท่วงที
นพ.จเด็จ กล่าวว่า บอร์ด สปสช. ยังเห็นชอบให้ขยายบริการป้องกันวัณโรคระยะแฝง ซึ่งเป็นบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคสำหรับคนไทยทุกสิทธิ์ ให้ครอบคลุมทุกช่วงอายุ จากเดิมจำกัดเฉพาะผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปี รวมถึงปรับแผนจัดหายารักษาวัณโรคดื้อยาในผู้ป่วยกลุ่ม MDR/RR, Pre-XDR และ XDR สำหรับสตรีตั้งครรภ์และเด็ก และสนับสนุนการใช้เทคโนโลยี AI Chest X-Ray ช่วยอ่านภาพเอกซเรย์ทรวงอก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการคัดกรองในระบบบริการ
สำหรับงบประมาณสนับสนุนมาตรการวัณโรคครบวงจรในส่วนของกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปี 2569 สปสช. บริหารจัดการจากงบภายใน โดยไม่มีการของบเพิ่มใหม่ ประกอบด้วยการปรับเกลี่ยจากงบบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค 187.57 ล้านบาท และงบที่ประหยัดจากแผนการจัดซื้อยาและเวชภัณฑ์ 2.42 ล้านบาท รวม 189.99 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนบริการวัณโรคที่จำเป็นให้เกิดผลในทางปฏิบัติ
ประชาชนที่มีอาการสงสัยวัณโรค เช่น ไอเรื้อรัง มีไข้ น้ำหนักลด เหงื่อออกกลางคืน หรือมีประวัติสัมผัสใกล้ชิดผู้ป่วยวัณโรค สามารถติดต่อหน่วยบริการในระบบหลักประกันสุขภาพ หรือสอบถามเพิ่มเติมได้ที่สายด่วน สปสช. 1330 ตลอด 24 ชั่วโมง
