เปิดม่านโขนศิลปาชีพ ตอนสีดา สุดอลังการ สืบสาน รักษา ต่อยอด พระราชปณิธาน “พระพันปีหลวง”

มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง จัดงานแถลงข่าวเปิดตัว การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ประจำปี 2569 เรื่องรามเกียรติ์ ตอน “สีดา” เพื่อรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณและสืบสานพระราชปณิธาน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 4 รอบ สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี ในการนี้มี นฤมล ล้อมทอง กรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ, ยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา รองปลัดกระทรวงวัฒนธรรม, ประเมษฐ์ บุณยะชัย (ศิลปินแห่งชาติ) ที่ปรึกษาการแสดง, รศ.ดร.ศุภชัย จันทร์สุวรรณ์ (ศิลปินแห่งชาติ) ผู้กำกับการแสดง และ วิชัย รักชาติ ผู้กำกับศิลป์ (จิตรกรรม) ร่วมให้รายละเอียดการจัดแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอน “สีดา” เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2569 เวลา 14.00 น. ณ โรงละคร สำนักพระราชวัง สนามเสือป่า เขตดุสิต

นฤมล ล้อมทอง กรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ กล่าวว่า สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์  พระบรมราชินีนาถ  พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระราชเสาวนีย์ให้จัดการแสดงโขน มาตั้งแต่ปี 2550 และมีชื่อเสียงโด่งดังตั้งแต่นั้นมา   ซึ่งมีส่วนสำคัญที่ทำให้โขนไทยได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้แห่งมวลมนุษยชาติจากยูเนสโก เมื่อปี 2561 ถือเป็นมรดกที่พระองค์ท่านทิ้งไว้ให้เรา มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ มีหน้าที่ในการสืบสานพระราชปณิธาน และนับเป็นพระมหากรุณาธิคุณที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี ทรงให้ความสำคัญสนองพระราชปณิธาน “สืบสาน รักษา ต่อยอด” ทรงส่งเสริมและสนับสนุนการแสดงโขนอย่างเอาพระทัยใส่ทุกมิติ เพื่อให้การแสดงโขนอันเป็นศิลปวัฒนธรรมของชาติอันทรงคุณค่ายังคงอยู่สืบไป

“การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ในปีนี้ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี มีพระราชเสาวนีย์ให้จัดทำแผ่นพับเรื่องย่อการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เรื่องรามเกียรติ์ ตอนนางสีดา เป็นครั้งแรก เพื่อให้ผู้รับชมการแสดงโขนมีความเข้าใจและสนุกสนานมากยิ่งขึ้น และในโอกาสที่เดือนธันวาคมนี้ยูเนสโกจะพิจารณาชุดไทยพระราชนิยมขึ้นทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ซึ่งเป็นช่วงเวลาการจัดแสดงโขนจึงขอเชิญชวนผู้เข้าชมสวมใส่ชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 แบบ หรือสวมใส่ผ้าไทยเข้าชมการแสดงกันทุกท่านนะคะ”

ยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา รองปลัดกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวว่า กระทรวงวัฒนธรรมมีความยินดีอย่างยิ่งที่ได้ร่วมสนับสนุนการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ทั้งในการสนับสนุนงบประมาณ บุคลากร และสถานที่ โดยในปีนี้กระทรวงวัฒนธรรมสนับสนุนงบประมาณจำนวน 6 ล้านบาทในการจัดการแสดงโขนที่จะเกิดขึ้นระหว่างเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคมนี้

ประเมษฐ์ บุณยะชัย (ศิลปินแห่งชาติ) ที่ปรึกษาการแสดง กล่าวถึง ภาพรวมการจัดทำบทและคำพากย์ เจรจา กล่าวว่า การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ หรือเดิมทีรู้จักกันในนามโขนพระราชทาน ซึ่งครูบาอาจารย์และศิลปินจัดทำด้วยความประณีต สำหรับการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปชีพฯ ในปีนี้ ได้คัดเลือกตอน สีดา มาจัดแสดง ซึ่งนางสีดา เป็นตัวแทนของผู้หญิงที่มีคุณธรรม มีความซื่อสัตย์ จงรักภักดีต่อสามี แม้ถูกลักพาไปอยู่กรุงลงกา ก็คงยึดมั่นในความซื่อสัตย์  อีกทั้งยังเป็นแม่ที่รักลูกมาก    เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา  48 พรรษาของสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี จึงคัดเลือก ตอน สีดา   เพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติแสดงความจงรักภักดี สนองพระมหากรุณาธิคุณพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในการสืบสาน รักษา ต่อยอด การแสดงโขน จนทำให้โขนกลับมาเป็นที่นิยมอีกครั้ง  

รศ.ดร.ศุภชัย จันทร์สุวรรณ์ (ศิลปินแห่งชาติ) ผู้กำกับการแสดง กล่าวว่า ปีนี้เป็นปีที่ 4 ที่ได้รับหน้าที่กำกับการแสดง ยอมรับว่ามีความกดดันเพราะโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ มีมาตรฐานสูง รวมถึงประชาชนผู้รอชมก็มีความคาดหวังและตั้งตารอชมว่าปีนี้จะมีอะไรมาให้ชม สำหรับการแสดงโขน ตอนสีดา จะดำเนินเรื่องตามบทพระราชนิพนธ์ ในรัชกาลที่ 1 โดยจะเล่าเรื่องให้มีความกระชับ แต่ยังคงความเข้มข้น ความสนุกสนาน  แบ่งการแสดงเป็น 2 องค์ องค์ละ 4 ฉาก  รวม 8 ฉากหลัก เปิดด้วยฉากพระอิศวรมีรับสั่งให้พระลักษมีอวตารเป็นนางสีดาคู่บุญพระราม ฉากเปิดตัวนางสีดา ฉากอภิเษกสมรสระหว่างพระรามกับนางสีดา ไปจนถึง ทศกัณฐ์ลักนางสีดา พระรามออกติดตาม พร้อมพลวานร ยกรบ เสร็จศึกพระรามรับนางสีดาคืนกรุงอโยธยา และฉากสำคัญที่เชื่อว่าผู้ชมจะต้องอยากเห็นมากที่สุดคือฉากสีดาลุยไฟ เพราะเป็นการแสดงที่ทำให้เห็นถึงความจงรักภักดี ความซื่อสัตย์ของนางสีดาที่มีต่อพระรามผู้เป็นสวามี

วิชัย รักชาติ ผู้กำกับศิลป์ (จิตรกรรม) กล่าวถึงความพิเศษของฉากการแสดงตอน "สีดา" ว่า การแสดงโขนแต่ละปีจะมีการจัดทำฉาก เทคนิค แสง สี เสียงที่อลังการ ส่วนใหญ่จะจัดทำขึ้นใหม่เพื่อการแสดงในปีนั้นๆ สำหรับตอนสีดานี้ เรื่องฉากต่างๆ ก็มีการจัดเต็มอย่างเช่น ม้า เป็นหนึ่งในตัวละครสำคัญของเรื่อง ก็อยากให้มาชมด้วยตาว่าทีมงานอาจจะใช้ม้าจริงมาร่วมฉากหรือไม่ รวมถึงฉากสำคัญสีดาลุยไฟมีการใช้เทคนิคพิเศษที่จะทำให้ผู้ชมรู้สึกได้ถึงความร้อนของเปลวไฟ รวมถึงดอกบัวที่ผุดขึ้นมารองรับฝ่าพระบาทของนางสีดาจะวิจิตรตระการตาเพียงใด

           การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอน สีดา เป็นการแสดงโขนสุดยิ่งใหญ่แห่งปี ที่มีใช่เพียงความงดงามบนเวทีเท่านั้นที่สะกดสายตาตรึงใจผู้ชม หากแต่เป็นผลจากพระราชปณิธานของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงมุ่งฟื้นฟู อนุรักษ์ และสืบสานศิลปะโขนของชาติ ควบคู่กับการอนุรักษ์งานช่างศิลป์ไทยอันประณีต ให้กลับมามีชีวิตและเปล่งประกายอีกครั้ง ผ่านการดำเนินงานของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ จนก่อให้เกิดเวทีแห่งการเรียนรู้ การถ่ายทอดองค์ความรู้ และการสร้างศิลปินรุ่นใหม่อย่างต่อเนื่องรวมถึงการจัดสร้างฉากและอุปกรณ์การแสดง เครื่องประกอบฉาก หัวโขน ตลอดจน เครื่องพัสตราภรณ์อันงดงามประณีตมาร่วมกันอนุรักษ์ สนับสนุน และส่งต่อโขนให้คงอยู่คู่สังคมไทย เพื่อให้ศิลปะการแสดงอันทรงคุณค่านี้ยังคงเปล่งประกาย สู่คนรุ่นต่อไปอย่างไม่สิ้นสุด

การแสดงโขนสุดยิ่งใหญ่แห่งปี ตอน "สีดา" ดำเนินเรื่องตามบทพระราชนิพนธ์ ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) ถ่ายทอดเรื่องราวของมหากาพย์ รามเกียรติ์ สีดา...สตรีผู้ถือกำเนิดมาพร้อมความบริสุทธ์ จากปฐมบทแห่งความรักและด้วยความงาม ก่อให้เกิดสงครามมหากาพย์อันยิ่งใหญ่ ร่วมสัมผัสเรื่องราวของความรัก การพลัดพราก การรอพิสูจน์ความบริสุทธิ์ ด้วยความซื่อสัตย์และความจงรักภักดี เต็มอิ่มครบ ทุกอรรถรส

การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ประจำปี 2569 เรื่องรามเกียรติ์ ตอน “สีดา”  จัดแสดงระหว่างวันพฤหัสบดีที่ 5 พฤศจิกายน – วันพฤหัสบดีที่ 10 ธันวาคม 2569 บัตรราคา 2,000 บาท, 1,800 บาท, 1,000 บาท, 800 บาท และ 600 บาท (สำหรับรอบนักเรียน บัตรราคา 200 บาท ไม่เปิดจำหน่ายบัตรทางออนไลน์) จำหน่ายบัตรที่ไทยทิคเก็ตเมเจอร์ทุกสาขา โทร. 0-2262-3456 www.thaiticketmajor.com