เปิดประวัติ 6 ศิลปินแห่งชาติประจำปี 2568 สาขาศิลปะการแสดง ผู้รังสรรค์และสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมไทย

กรมส่งเสริมวัฒนธรรมได้ประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติศิลปินแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2568 ในสาขาศิลปะการแสดง เพื่อเชิดชูเกียรติและสร้างแรงบันดาลใจให้แก่คนรุ่นหลัง ซึ่งประกอบไปด้วยบรมครูและศิลปินผู้ทรงคุณวุฒิทั้ง 6 ท่าน ดังนี้

1.ศ.กิตติคุณ สุรพล วิรุฬห์รักษ์ (สาขาศิลปะการแสดง - ภาพยนตร์และละคร)

 ประวัติและการศึกษา สำเร็จการศึกษาสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (พ.ศ. 2500), สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยวอชิงตัน (พ.ศ. 2514), ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาศิลปการแสดง มหาวิทยาลัยวอชิงตัน (พ.ศ. 2515) และศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาศิลปการแสดง มหาวิทยาลัยฮาวาย (พ.ศ. 2523)

 ตำแหน่งและบทบาทสำคัญ อุปนายกราชบัณฑิตยสภา ลำดับที่ 2, ประธานสำนักศิลปกรรมราชบัณฑิตยสภา, ศาสตราจารย์กิตติคุณ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, นายกสภาสถาบันกันตนา และกรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ สาขาปรัชญา

 ผลงานและเกียรติคุณ ผลงานวิชาการทรงคุณค่า เช่น วิวัฒนาการนาฏยศิลป์ไทยในกรุงรัตนโกสินทร์, นาฏยศิลป์รัชกาลที่ 9 และบทความในสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ ได้รับรางวัลนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ สาขาปรัชญา (พ.ศ. 2546) และเครื่องราชอิสริยาภรณ์มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก

2.นายตรึก ปลอดฤทธิ์ (สาขาศิลปะการแสดง - ศิลปินพื้นบ้าน)

 ประวัติและการศึกษา ศิลปินพื้นบ้านชาวจังหวัดกระบี่ เกิดที่บ้านโคกยาง อำเภอเหนือคลอง บุตรของนายส้อง และนางเนี่ยว ปลอดฤทธิ์ สมรสกับนางจาบ มีบุตร 8 คน

 บทบาทสำคัญ ผู้สืบสานและอนุรักษ์การแสดง "ลิเกป่า" (ลิเกบันดูล) เริ่มฝึกหัดรำตั้งแต่อายุ 20 ปี กับครูสวาสดิ์ แก้วโลก และครูเดช แก้วทิพย์

 ผลงาน: ก่อตั้ง "คณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์" ขึ้นในปี พ.ศ. 2500 เพื่อรักษาและส่งต่อรูปแบบการแสดง บทละคร และเครื่องแต่งกายแบบดั้งเดิม ไม่ให้ศิลปะพื้นบ้านลิเกป่าสูญหายไปจากแผ่นดินใต้

3.อาจารย์สมศักดิ์ ทัดติ (สาขาศิลปะการแสดง - นาฏศิลป์ไทย-โขน)

 ประวัติและการทำงาน บรมครูผู้เชี่ยวชาญการสอนโขนตัวยักษ์ (ทศกัณฐ์) ที่มีประสบการณ์ยาวนานกว่า 50 ปี เคยรับราชการเป็นอาจารย์ระดับ 9 ที่วิทยาลัยนาฏศิลป และดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการวิทยาลัยนาฏศิลป์สุโขทัย

 ตำแหน่งสำคัญ หลังเกษียณอายุราชการ ดำรงตำแหน่งผู้ชำนาญการด้านนาฏศิลป์ไทย สถาบันนาฏดุริยางคศิลป์ กรมศิลปากร และผู้เชี่ยวชาญจากสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์

 ผลงาน ถ่ายทอดกระบวนท่ารำตัวยักษ์ระดับครูใหญ่ พัฒนาหลักสูตรนาฏศิลป์โขน พร้อมสร้างสรรค์ผลงานวิชาการและการแสดงโขนตามแบบแผนราชสำนักอย่างต่อเนื่อง

4.นายวิชัย ปุญญะยันต์ หรือ "ต๋อย พิงค์แพนเตอร์" (สาขาศิลปะการแสดง - ดนตรีไทยสากล-ขับร้อง)

 ประวัติและการศึกษา เกิดวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2493 ที่กรุงเทพมหานคร เริ่มต้นเส้นทางดนตรีตั้งแต่อายุ 16 ปี โดยเป็นสมาชิกวง "ซิลเวอร์แซนด์" ร่วมกับวิรัช อยู่ถาวร

 บทบาทสำคัญ ผู้ก่อตั้งและหัวหน้าวงดนตรีชื่อดัง "พิงค์แพนเตอร์" (Pink Panther) ซึ่งตั้งชื่อตามความชื่นชอบตัวการ์ตูนและปีเกิด (ปีเสือ)

 ผลงานสร้างชื่อ นักร้องนำและผู้สร้างสรรค์บทเพลงอมตะยอดนิยมระดับตำนานอย่าง “รักฉันนั้นเพื่อเธอ” และ “รอยเท้าบนผืนทราย”

5.นายณัฐ ยนตรรักษ์ (สาขาศิลปะการแสดง - ดนตรีสากล)

 ประวัติและการศึกษา เกิดวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2497 ชนะเลิศการประกวดเปียโนสยามกลการครั้งแรกในปี พ.ศ. 2514 สำเร็จการศึกษาจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก่อนศึกษาต่อด้านดนตรีที่ Goldsmiths College และ University of Reading ประเทศอังกฤษ

 บทบาทและผลงาน นักเปียโนคลาสสิกและนักประพันธ์เพลงระดับสากล ผู้ก่อตั้งโรงเรียน Natstudio เพื่อพัฒนาการเรียนการสอนเปียโนในไทย

 เกียรติประวัติ ได้รับรางวัลศิลปาธร สาขาคีตศิลป์ (พ.ศ. 2549), เป็นศิลปิน Steinway Artist, ได้รับเหรียญอิสริยาภรณ์ "Bene Merito" จากโปแลนด์ และได้รับการประกาศให้มีวัน "Nat Yontararak Day" ในสหรัฐอเมริกา

6.นางอังคนางค์ ศิริมณี หรือ "อังคนางค์ คุณไชย" (สาขาศิลปะการแสดง - หมอลำ-ลำเพลิน)

 ประวัติและการศึกษา เกิดวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2498 (หรือ 2499) ที่บ้านโคกสารเทิง อำเภอชานุมาน จังหวัดอุบลราชธานี (ปัจจุบันคือจังหวัดอำนาจเจริญ) สำเร็จการศึกษาชั้น ป.4 (สอบได้ที่ 1 ของชั้นเรียน) ก่อนศึกษาต่อ กศน. จนจบมัธยมศึกษาตอนปลาย

 บทบาทและผลงาน นักร้องหมอลำและนักร้องลูกทุ่งอีสานระดับตำนาน เจ้าของผลงานเพลงลำเพลินและหมอลำอันทรงคุณค่า เป็นครูผู้ถ่ายทอดมรดกทางวัฒนธรรมพื้นบ้านอีสานให้คงอยู่คู่สังคมไทย