อุตฯกางโรดแมป ดันอาหารไทยชิงตลาดโลก

นายศุภกิจ บุญศิริ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม (สศอ.) กล่าวว่า สศอ.ขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร ระยะที่ 1 (พ.ศ.2562-2570) มีเป้าหมายผลิตภัณฑ์สินค้าอนาคต เช่น อาหารสุขภาพและอาหารฟังก์ชัน ผลิตภัณฑ์อาหารจากเทคโนโลยีชีวภาพ อาหารฮาลาล อาหารใหม่ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้วัตถุดิบที่มีคุณภาพ ไปสู่การผลิตสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่มสูง เพื่อบริโภคในประเทศและส่งออก รวมถึงผลักดันการลงทุนวิจัยและพัฒนา (R&D) และนวัตกรรมด้านเกษตรและอาหาร เพื่อนำไปสู่การผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีมาตรฐานเป็นที่ต้องการของตลาดและผู้บริโภค

ทั้งนี้ อาหารฮาลาล เป็นอีกหนึ่งเป้าหมายที่ให้ความสำคัญในการพัฒนาสู่อุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคต โดย สศอ.ได้ดำเนิน “โครงการพัฒนาศักยภาพอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลไทย ใส่ใจผู้บริโภคทั่วโลก” ประจำปี 2569 เพื่อกระตุ้นให้เกิดการปรับตัวของธุรกิจแปรรูปอาหารฮาลาล ไปสู่การยกระดับมาตรฐานการผลิตในระดับสากล สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภคในตลาดเป้าหมายทั่วโลก โดยร่วมกับสถาบันอาหาร พัฒนาผลิตภัณฑ์ผ่านโรงงานต้นแบบ (Pilot Plant) ครอบคลุมกระบวนการผลิต ทั้งการอบแห้งและแปรรูปผง

“ไทยเป็นผู้ผลิตอาหารรายสำคัญของโลก แต่สัดส่วนส่งออกอาหารฮาลาลมีส่วนแบ่งตลาดโลกเพียง 2.1% เนื่องจากผู้ประกอบการขาดความพร้อมหลายด้าน สศอ.จึงมุ่งพัฒนาผู้ประกอบการของไทยให้มีความพร้อมในการพัฒนาผลิตภัณฑ์สู่อาหารอนาคตที่มีมูลค่าเพิ่มสูง เป็นที่ต้องการของตลาด ซึ่งจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน เพิ่มช่องทางจำหน่าย นำไปสู่รายได้ที่เพิ่มขึ้นของผู้ประกอบการ อันเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันให้ไทยเป็น 1 ใน 10 ประเทศผู้ส่งออกอาหารของโลกภายในปี 2570” นายศุภกิจ กล่าว

ด้าน น.ส.ไปยดา หาญชัยสุขสกุล ผู้อำนวยการสถาบันอาหาร กล่าวว่า สถานการณ์การส่งออกอาหารไทย 8 เดือนแรกปี 2569 มีมูลค่า 1,014,195 ล้านบาท ลดลง 5.2% ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ความไม่แน่นอนด้านมาตรการภาษีสหรัฐ มาตรการระงับนำเข้าสินค้าของประเทศคู่ค้า ผลผลิตสินค้าเกษตรลดลง และต้นทุนวัตถุดิบที่เพิ่มขึ้นตามราคาพลังงาน แต่ครึ่งหลังปี 2569 เริ่มเห็นสัญญาณฟื้นตัว โดยเดือนสิงหาคม มีมูลค่า 128,411 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 5.9% จึงประเมินว่า 4 เดือนสุดท้ายมีโอกาสกลับมาขยายตัวเป็นบวก จากคำสั่งซื้อที่เพิ่มขึ้นเพื่อรองรับเทศกาลปลายปี และค่าเงินบาทที่ยังเอื้อต่อการแข่งขัน พร้อมปรับประมาณการส่งออกอาหารปี 2569 เป็น 1.5 ล้านล้านบาท หดตัว 0.7% จากเดิม 1.4 ล้านล้านบาท หดตัว 7.2%

น.ส.ไปยดา กล่าวว่า สถาบันอาหารได้ดำเนินโครงการพัฒนาศักยภาพอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลไทย ใส่ใจผู้บริโภคทั่วโลก โดยมุ่งยกระดับศักยภาพผู้ประกอบการผ่านการศึกษาตลาดอาหารฮาลาลที่มีศักยภาพ การยกระดับมาตรฐาน เชื่อมโยงตลาดทั้งในและต่างประเทศ เพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์และความสามารถการแข่งขันของอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลไทยในตลาดสากล นอกจากนี้ยังมีโครงการ IU ฮาลาล ซึ่งร่วมกับ สศอ. และสถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ เพื่อพัฒนาข้อมูลเชิงลึกด้านอุตสาหกรรมฮาลาล ครอบคลุม 4 กลุ่มสินค้า ได้แก่ อาหาร แฟชั่น เครื่องสำอาง และยาและสมุนไพร รวมถึงอีก 1 สาขาบริการท่องเที่ยวฮาลาล เพื่อสนับสนุนการวิเคราะห์สถานการณ์ และวางแนวทางพัฒนาอุตสาหกรรมฮาลาลของไทยให้สอดรับกับโอกาสในตลาดโลก

น.ส.ไปยดา กล่าวว่า โครงการ IU นั้น สถาบันอาหารได้พัฒนาฐานข้อมูลในรูปแบบ Dashboard โดยใช้เทคโนโลยีช่วยประมวลผลข้อมูลให้เข้าถึงได้สะดวก ครอบคลุมทั้งสินค้าและตลาด สามารถติดตามข้อมูลรายเดือน เจาะลึกถึงระดับพิกัดศุลกากร 6 หลัก (HS Code) และวิเคราะห์ตลาดเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมอยู่ระหว่างศึกษาแนวทางต่อยอดสู่การแสดงส่วนแบ่งตลาดของประเทศคู่แข่ง เพื่อสนับสนุนการวางกลยุทธ์การส่งออกอาหารไทยได้แม่นยำยิ่งขึ้น เพื่อเป็นเครื่องมือสำคัญในการสนับสนุนผู้ประกอบการและพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารไทย ให้สามารถสร้างมูลค่าเพิ่ม ยกระดับศักยภาพ และแข่งขันได้ในตลาดโลก