พณ.จับมือWIPO-อาเซียน หนุนการจดสิทธิบัตรผ่านระบบ‘PCT’
น.ส.จิตติมา ศรีถาพร อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา (DIP) กระทรวงพาณิชย์ (พณ.) เปิดเผยว่า กรมฯได้ร่วมกับองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) และสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาในภูมิภาคอาเซียน 9 ประเทศ จัดสัมมนาระดับภูมิภาคว่าด้วยสนธิสัญญาความร่วมมือด้านสิทธิบัตร (Patent Cooperation Treaty : PCT) โดยเปิดเวทีระดมความเห็นและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างกัน เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากร ยกระดับบริการด้านสิทธิบัตร และร่วมกันสร้างระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญาที่เอื้อต่อการเติบโตของนวัตกรรมในภูมิภาค ระหว่างวันที่ 10-12 พฤศจิกายน 2569 ณ โรงแรมเมอเวนพิค สุขุมวิท 15 กรุงเทพฯ
ในการสัมมนาครั้งนี้ ผู้แทนสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาจากประเทศสมาชิกอาเซียนและผู้เชี่ยวชาญของ WIPO ได้ร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์ในหลายมิติ ทั้งการเสริมสร้างศักยภาพด้านทรัพย์สินทางปัญญาและนวัตกรรม การแลกเปลี่ยนกลยุทธ์ส่งเสริมการใช้ระบบ PCT และการพัฒนาบริการที่เกี่ยวข้อง โดยเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้แบ่งปันแนวปฏิบัติ วิเคราะห์ความท้าทายในการดำเนินงานของแต่ละประเทศ และร่วมกันหาแนวทางพัฒนาระบบบริการให้สะดวกและตอบโจทย์ผู้ใช้งานมากขึ้น
โดยพร้อมกันนี้ได้เปิดเวทีให้ภาคธุรกิจไทยร่วมถ่ายทอดประสบการณ์การใช้ประโยชน์จากระบบ PCT และการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา ผ่านกรณีศึกษาของบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ผู้ดำเนินธุรกิจด้านพลังงานและปิโตรเคมีในระดับนานาชาติ และบริษัท เมติคูลี่ จำกัด สตาร์ตอัปไทยที่เป็นผู้พัฒนาเทคโนโลยีทางการแพทย์ขั้นสูง โดยทั้ง 2 บริษัทได้ร่วมสะท้อนบทบาทของระบบ PCT ในการสนับสนุนภาคธุรกิจ ทั้งในด้านการคุ้มครองสิทธิ์และการต่อยอดผลงานสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ ช่วยให้ผู้แทนสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาเข้าใจความต้องการและความท้าทายของภาคธุรกิจได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เพื่อนำไปพัฒนาระบบบริการให้สนับสนุนการเติบโตของนวัตกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สำหรับระบบ PCT เป็นกลไกความร่วมมือระหว่างประเทศ ภายใต้ WIPO ที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้นักประดิษฐ์ นักวิจัย และผู้ประกอบการยื่นคำขอรับความคุ้มครองสิทธิบัตรในประเทศภาคีสมาชิกได้หลายประเทศพร้อมกัน เพิ่มโอกาสในการนำผลงานนวัตกรรมเข้าสู่ตลาดโลก โดยปัจจุบันมีประเทศในภูมิภาคอาเซียน 9 ประเทศเข้าเป็นสมาชิก PCT แล้ว ได้แก่ ไทย บรูไน กัมพูชา อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และเวียดนาม
ทั้งนี้ในปี 2559 มีสถิติคำขอ PCT จากประเทศอาเซียนประมาณ 1,200 คำขอ และเพิ่มขึ้นเป็น 2,500 คำขอในปี 2568 หรือเพิ่มขึ้นกว่า 2 เท่าในรอบ 10 ปี สะท้อนถึงความตื่นตัวและพัฒนาการด้านนวัตกรรมของภูมิภาค และยังมีโอกาสที่จะส่งเสริมให้ผู้ประดิษฐ์และผู้ประกอบการใช้ประโยชน์จากระบบ PCT ได้มากขึ้น ซึ่งเป็นเป้าหมายร่วมกันของประเทศสมาชิก
น.ส.จิตติมา กล่าวว่า กรมฯและ WIPO ยังเตรียมต่อยอดความร่วมมือผ่านการจัดงาน “ASEAN Patent Analytics Workshop” ในสัปดาห์ถัดไป เพื่อส่งเสริมการใช้ข้อมูลและการวิเคราะห์สิทธิบัตรเป็นเครื่องมือเชิงกลยุทธ์สำหรับการพัฒนาเทคโนโลยีและการตัดสินใจทางธุรกิจ สะท้อนแนวทางการทำงานที่เชื่อมโยงทั้งการคุ้มครองสิทธิ์ การเข้าถึงข้อมูลสิทธิบัตร และความร่วมมือระหว่างประเทศเข้าด้วยกัน โดยมุ่งสร้างเครือข่ายการทำงานของสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาในอาเซียนที่เข้มแข็ง เพื่อร่วมกันพัฒนาระบบนิเวศนวัตกรรมของภูมิภาคอย่างต่อเนื่อง