ปราบขยะพิษ ดันเพิ่มโทษปรับ5แสน คุมนำเข้าเศษโลหะเสรี

ปราบขยะพิษ
ดันเพิ่มโทษปรับ5แสน
คุมนำเข้าเศษโลหะเสรี

รัฐบาลยกระดับปราบปรามขยะอิเล็กทรอนิกส์-ของเสียอันตราย จับ 43 ตู้คอนเทนเนอร์ น้ำหนักเกือบ 1,000 ตัน ใน 9 วัน งัดยาแรงปรับเกณฑ์บังคับคดีเพิ่มโทษลักลอบนำเข้าปรับสูงสุด 5 แสนบาท-ผลักดันของกลางออกนอกประเทศ ด้านกรมศุลกากร เสนอ“ศุภจี” ให้ยกเลิกนำเข้าเศษโลหะเสรี จะอนุญาตเฉพาะผู้ประกอบการโรงงานรีไซเคิลที่มีโรงหลอมถูกต้องตามก.ม.เท่านั้น

เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่ารัฐบาลภายใต้การนำของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทยเดินหน้ายกระดับมาตรการป้องกันและปราบปรามการลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์และของเสียอันตรายอย่างเข้มงวด โดยปรับปรุงหลักเกณฑ์การเปรียบเทียบระงับคดี สำหรับความผิดเกี่ยวกับของเสียอันตรายตามอนุสัญญาบาเซล ขยะอิเล็กทรอนิกส์ และขยะเทศบาลตั้งแต่วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 เป็นต้นไป เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมาย ป้องกันประเทศไทยเป็นแหล่งรองรับขยะจากต่างประเทศและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพประชาชน

นางสาวลลิดากล่าวว่าหลักเกณฑ์ที่ปรับปรุงใหม่กำหนดมาตรการสำหรับการกระทำความผิด 2 กรณีสำคัญ ได้แก่ กรณีนำเข้า ส่งออกผ่านแดนหรือถ่ายลำ โดยหลีกเลี่ยงข้อจำกัด หรือข้อห้ามตามกฎหมาย กำหนดค่าปรับเปรียบเทียบสูงสุด 500,000 บาท พร้อมให้ส่งของกลางกลับออกไปนอกราชอาณาจักรโดยผู้กระทำความผิดเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมด ส่วนกรณีลักลอบนำเข้า หรือส่งออกโดยไม่ผ่านพิธีการศุลกากร กำหนดค่าปรับเปรียบเทียบเป็น 4 เท่าของราคารวมค่าอากร พร้อมให้ส่งของกลางออกนอกราชอาณาจักรโดยผู้กระทำความผิดรับผิดชอบค่าใช้จ่ายเช่นเดียวกัน

ทั้งนี้ รัฐบาลได้จัดตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 โดยมีนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.พาณิชย์ เป็นประธานเพื่อขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาและประสานการดำเนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการป้องกันและปราบปรามการลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์และของเสียอันตรายอย่างเป็นระบบ

สำหรับผลการปราบปรามล่าสุดระหว่างวันที่ 1–9 พฤศจิกายน 2569 สำนักงานศุลกากรท่าเรือแหลมฉบังและกองสืบสวนและปราบปรามได้ดำเนินมาตรการตรวจสอบและสกัดกั้นการลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์และของเสียอันตรายในพื้นที่ท่าเรือแหลมฉบังอย่างเข้มงวดและต่อเนื่องโดยสามารถจับกุมของกลางได้รวม 43 ตู้คอนเทนเนอร์ น้ำหนัก 985,884 กิโลกรัม หรือ ประมาณ 985.88 ตัน ภายในระยะเวลา 9 วัน

ภายหลังการจับกุมเจ้าหน้าที่จะดำเนินการตรวจสอบประเภทสินค้า เอกสารการนำเข้าและพฤติการณ์ที่เกี่ยวข้องเพื่อพิจารณาดำเนินคดีตามกฎหมายศุลกากรและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง โดยหลักเกณฑ์ใหม่มุ่งให้ผู้กระทำความผิดรับผิดชอบทั้งค่าปรับและค่าใช้จ่ายในการส่งของกลางออกนอกราชอาณาจักร ทั้งนี้ การดำเนินการกับของกลางที่จับกุมได้ต้องเป็นไปตามผลการตรวจสอบและขั้นตอนทางกฎหมายของแต่ละกรณี

“รัฐบาลยืนยันว่าจะเดินหน้าปราบปรามการลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์และของเสียอันตรายอย่างจริงจัง ทั้งการตรวจสอบสกัดกั้น ดำเนินคดี และส่งของกลางออกนอกราชอาณาจักรตามกฎหมาย โดยให้ผู้กระทำความผิดเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย เพื่อป้องกันไม่ให้ประเทศไทยกลายเป็นแหล่งรองรับขยะอันตรายจากต่างประเทศ และคุ้มครองสุขภาพประชาชนกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน” นางสาวลลิดากล่าว

นายพันธ์ทอง ลอยกุลนันท์ อธิบดีกรมศุลกากร เปิดเผยว่า กรมศุลกากรเดินหน้ายกระดับมาตรการป้องกันและปราบปรามการลักลอบนำเข้าของเสียอันตรายและขยะจากต่างประเทศอย่างเต็มรูปแบบโดยเฉพาะขยะอิเล็กทรอนิกส์ เศษพลาสติกและขยะเทศบาลซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน ทั้งนี้ กรมศุลกากรได้ปรับปรุงหลักเกณฑ์การเปรียบเทียบปรับเพื่อระงับคดี กรณีผู้กระทำความผิดหลีกเลี่ยงข้อจำกัดหรือข้อห้ามตามกฎหมายโดยตั้งแต่ต้นเดือนพฤศจิกายน 2569 เป็นต้นไป ได้เพิ่มบทลงโทษปรับเป็นอัตราสูงสุดตามเพดานกฎหมายที่ 500,000 บาท จากเดิมที่กำหนดค่าปรับ 20% ของราคาสินค้า แต่ไม่เกิน 500,000 บาท ผู้กระทำความผิดต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมดในการผลักดันสินค้าของกลางกลับออกไปนอกราชอาณาจักรเพื่อเพิ่มภาระต้นทุนให้แก่ผู้กระทำผิดและป้องกันไม่ให้ประเทศไทยกลายเป็นแหล่งรองรับขยะอันตรายจากต่างประเทศ

ทั้งนี้ กรมศุลกากร จะเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาการนำเข้าขยะอย่างเป็นระบบในการประชุมร่วมกับคณะกรรมการแก้ไขปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งมี นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ เป็นประธาน โดยจะเสนอแนวทางยกเลิกการนำเข้าเศษโลหะแบบเสรีและกำหนดหลักเกณฑ์ให้ผู้ที่ได้รับอนุญาตนำเข้าเศษโลหะต้องเป็นผู้ประกอบกิจการโรงงานรีไซเคิลที่มีโรงหลอมถูกต้องตามกฎหมายเท่านั้น

โดยมาตรการดังกล่าว จะส่งผลให้กลุ่มผู้ค้าขยะหรือเทรดเดอร์ที่ไม่มีโรงงานรีไซเคิลและโรงหลอมเป็นของตนเอง ไม่สามารถนำเข้าขยะหรือเศษโลหะดังกล่าวได้อีก เพื่อปิดช่องโหว่การลักลอบนำเข้า และทำให้ภาครัฐสามารถตรวจสอบเส้นทางการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทางได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สำหรับปีงบประมาณ 2569 กรมศุลกากรได้เพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบสินค้านำเข้าโดยเฉพาะตู้สินค้ากลุ่มเสี่ยงส่งผลให้ผลการจับกุมการลักลอบนำเข้าของเสียและขยะผิดกฎหมาย เพิ่มขึ้นสูงสุดในรอบ 3 ปี

ข้อมูลปีงบประมาณ 2569 พบว่ากรมศุลกากรสามารถจับกุมได้รวม 198 ราย คิดเป็นน้ำหนักของกลาง 20.50 ล้านกิโลกรัม มูลค่ารวมกว่า 243.15 ล้านบาท เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเทียบกับปีงบประมาณ 2567 ซึ่งจับกุมได้ 92 ราย น้ำหนักของกลาง 2.30 ล้านกิโลกรัม และมีมูลค่า 17.9 ล้านบาทหากเปรียบเทียบด้านปริมาณน้ำหนักของกลาง พบว่าในปีงบประมาณ 2569 เพิ่มขึ้นประมาณ 10 เท่าจากปีงบประมาณ 2567 สะท้อนถึงประสิทธิภาพในการยกระดับการตรวจสอบและสกัดกั้นสินค้ากลุ่มเสี่ยง

ทั้งนี้ กรมศุลกากรได้นำเทคโนโลยีเครื่องเอกซเรย์มาใช้ตรวจสอบตู้สินค้านำเข้า ควบคู่กับการสุ่มเปิดตรวจสินค้าทางกายภาพ ณ ด่านศุลกากรและโรงงานปลายทางทั่วประเทศเพื่อเพิ่มโอกาสในการตรวจพบสินค้าผิดกฎหมายและป้องกันการลักลอบนำเข้าขยะที่อาจสร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

ที่รัฐสภา นายบุญรวี ยมจินดา สส.บัญชีรายชื่อ หัวหน้าพรรครวมใจไทย แถลงเรียกร้องรัฐบาลเร่งตรวจสอบสินค้านำเข้าและแก้ปัญหาการลักลอบนำเข้าสินค้าปลอมและไม่ได้มาตรฐานจากต่างประเทศ พรรครวมใจไทย ได้รับการร้องเรียนจากประชาชนถึงการพบสินค้าปลอม สินค้าไม่ได้มาตรฐานนำเข้าจากต่างประเทศ โดยเฉพาะจากประเทศจีนที่ตรวจพบมีการนำสินค้าไปวางจำหน่ายทั้งตามตลาดนัดหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด เป็นจำนวนมากอาทิ น้ำมะพร้าว ลูกเกดที่มีปริมาณนำเข้ากว่า 3 ล้านกิโลกรัม หรือพวกอาหารอย่างผักกาดดอง บ๊วยแปรรูป เครื่องพะโล้ โป๊ยกั๊กสด เครื่องเทศซีอิ๊ว น้ำปลา รวมถึงผลไม้อย่างส้มแมนดาริน ที่นำเข้า 80 ล้านกิโลกรัมต่อปี ที่พบการใช้สารต้องห้ามเกินกว่ามาตรฐาน ใช้สีย้อมที่เป็นอันตราย ให้มีสีเขียว แต่สวมสิทธิ์เป็นผลไม้ของไทย ให้ผู้บริโภคเข้าใจผิด

นายบุญรวีกล่าวต่อว่า ปัญหาเหล่านี้เป็นเรื่องที่รัฐบาลควรเร่งแก้ไข เพราะพบปัญหาสารปนเบื้อนสารพิษเช่น สารอะฟลาท็อกซิน ยาฆ่าแมลงเป็นอันตรายต่อผู้บริโภค ขอเรียกร้องรัฐบาลกำหนดการตรวจสอบอย่างเข้มงวด ตั้งแต่ขั้นตอนการนำเข้า การขนส่ง การติดฉลาก การจำหน่าย เพราะสินค้าหลายชนิดนำเข้าจากจีน ผ่านด่านศุลกากร ถูกกระจายไปขายตามตลาดนัด สินค้าไม่ได้มาตรฐานเหล่านี้มีการปนเปื้อนของสารพิษ ทำให้เกิดโรคมะเร็งตามมา ข้อมูลสถาบันโรคมะเร็งระบุว่า ประเทศไทยมีผู้ป่วยมะเร็ง 150,000 คนต่อปี และมีผู้เสียชีวิตจากโรคมะเร็งปีละ 8-9 หมื่นคน ดังนั้นนายกฯต้องเร่งสั่งการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ปราบปรามโดยเร่งด่วน ก่อนที่ประเทศไทยจะกลายเป็นประเทศมะเร็ง