แก้มลพิษแม่น้ำข้ามพรมแดน ‘หนู’ถกปธน.สี จีนยันต้านทำลายลำน้ำ นายกเรียกประชุมใหญ่ ‘น้ำสาย-น้ำกก’วิกฤต!

นายกฯอนุทิน หารือ “สี จิ้นผิง”ดันความร่วมมือแก้มลพิษทางน้ำข้ามพรมแดน จีนยืนยันไม่สนับสนุนกิจกรรมใดๆ ที่ทำลายสิ่งแวดล้อม ย้ำร่วมมือกับไทยแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำ ขณะที่อนุทิน บินกลับไทยประชุมชุดใหญ่ทันทีวันอาทิตย์นี้ สั่งล้อมคอก‘แม่น้ำสาย–แม่น้ำกก’เต็มกำลัง ด้าน ก.เกษตร เดินหน้าลงสำรวจแบ่งโซนรับผิดชอบ ฝ่าย”ยศนันท์”ผุดฝายดักตะกอนอัจฉริยะ ป้องนาข้าว 2.7หมื่นไร่
เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและ รมว.มหาดไทย หารือทวิภาคีเต็มคณะกับ นายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน ภายหลังการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค ครั้งที่ 33 เพื่อกระชับความเป็นหุ้นส่วนความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์อย่างรอบด้านและต่อยอดผลการหารือกับนายหลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีจีน ซึ่งเดินทางเยือนไทยอย่างเป็นทางการเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา
ร่วมมือแก้มลพิษทางน้ำข้ามแดน
ด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรน้ำ นายกรัฐมนตรีให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหามลพิษทางน้ำข้ามพรมแดน ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตประชาชน โดยประธานาธิบดีจีนยืนยันว่า จีนไม่สนับสนุนกิจกรรมใดๆที่ทำลายสิ่งแวดล้อม พร้อมร่วมมือกับไทยในการแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำและสนับสนุนการดำเนินงานด้านเทคนิค เพื่อเพิ่มการตรวจสอบ ติดตาม และแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำอย่างเป็นระบบ โอกาสนี้ นายกรัฐมนตรียังเสนอนำประเด็นมลพิษทางน้ำข้ามพรมแดนเข้าสู่การหารือในการประชุมผู้นำกรอบความร่วมมือแม่โขง–ล้านช้าง (MLC) ณ เมืองกุ้ยหลิน ในเดือนธันวาคมนี้ด้วย
ไทยและจีนยังเห็นพ้องความร่วมมือด้านเศรษฐกิจและการลงทุน (1) ส่งเสริมการลงทุนคุณภาพสูงจากจีน ในลักษณะของการสร้างมูลค่าร่วมกัน “Co-create” ในอุตสาหกรรมชั้นสูง เช่น เทคโนโลยีดิจิทัล พลังงานสะอาด เทคโนโลยีอวกาศ และ EV (2) ส่งเสริมการค้าที่สมดุล ขยายตลาดสินค้าไทยผ่านการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) และแพลตฟอร์มออนไลน์ รวมถึงผลักดันการซื้อขายข้าวไทย 500,000 ตัน และ (3) เร่งพัฒนาความเชื่อมโยงระบบรางจีน–ลาว–ไทย สู่มาเลเซียและสิงคโปร์ รวมถึงโครงการสะพานรถไฟหนองคาย–เวียงจันทน์แห่งที่ 2 และเส้นทางเชียงของ–นาเตย–โม่ฮัน
เห็นพ้องปราบอาชญากรรม
ด้านความมั่นคง นายกรัฐมนตรีและประธานาธิบดีจีนเห็นพ้องยกระดับความร่วมมือปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติ โดยเฉพาะขบวนการหลอกลวงออนไลน์ (Online Scams) อย่างจริงจัง รัฐบาลไทยให้ความสำคัญสูงสุดกับความปลอดภัยของนักท่องเที่ยวทุกชาติ และพร้อมร่วมมือกับจีนในการเผยแพร่ข้อมูลที่ถูกต้อง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่นักท่องเที่ยวจีน
2ฝ่ายร่วมมือด้านAI
ด้านความร่วมมือระดับภูมิภาคและระหว่างประเทศ นายกรัฐมนตรีสนับสนุนบทบาทที่สร้างสรรค์ของจีนในการส่งเสริมสันติภาพและเสถียรภาพของภูมิภาค บนพื้นฐานกฎหมายระหว่างประเทศและความเป็นแกนกลางของอาเซียน ความร่วมมือด้าน AI ที่ปลอดภัยและเข้าถึงได้อย่างทั่วถึง ตลอดจนประสานความร่วมมือสนับสนุนสันติภาพในเมียนมา และยืนยันความมุ่งมั่นของไทยในการแก้ไขปัญหากับกัมพูชาผ่านการเจรจาอย่างสันติ ตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศ
นอกจากนี้ นายกรัฐมนตรียังสนับสนุนบทบาทของจีนด้านการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ พร้อมเดินหน้ากระบวนการภายในเพื่อเข้าร่วมความตกลง BBNJ และแสดงความพร้อมที่จะพิจารณาเข้าร่วมองค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการไกล่เกลี่ย (IOMed) ตลอดจนขอรับการสนับสนุนจากจีนในการผลักดันการขึ้นทะเบียน “ชุดไทย” เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติของยูเนสโก
ทั้งนี้ การหารือครั้งนี้สะท้อนความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นระหว่างไทยกับจีน และความมุ่งมั่นของนายกรัฐมนตรีในการผลักดันความร่วมมือให้เกิดผลเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการแก้ไขปัญหามลพิษทางน้ำที่ส่งผลกระทบต่อประชาชน ควบคู่กับการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ การดูแลความปลอดภัย และการส่งเสริมสันติภาพในภูมิภาค เพื่อประโยชน์ร่วมกันของประชาชนทั้งสองประเทศ
แก้สารพิษแม่กก-แม่น้ำสาย
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ภายหลังวิกฤติเรื่องสารพิษในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย จ.เชียงราย นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว. มหาดไทย เรียกหน่วยงานที่เกี่ยวประชุมเพื่อแก้ปัญหาเรื่องดังกล่าวในวันที่ 21 พ.ย. เวลา 11.00 น. ที่ทำเนียบรัฐบาล
ขณะที่นายเอกภพ เพียรพิเศษ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ได้โพสต์ผ่านเฟซบุ๊กระบุว่า “นายก ถึงไทยเรียกประชุมด่วนวันที่ 21 พฤศจิกายน 11.00 น. แก้ปัญหามลพิษน้ำ ขยะพิษ“
“ยศชนัน”ร่วมแก้สารพิษ
นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรมว.อุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เข้าร่วมประชุมคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติในพื้นที่ภาคเหนือ ครั้งที่ 2/2569 ผ่านระบบออนไลน์ (Zoom) จากสาธารณรัฐประชาชนจีน ภายหลังเสร็จสิ้นภารกิจร่วมคณะนายกรัฐมนตรีเข้าเยี่ยมคารวะ นายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อติดตามและเร่งขับเคลื่อน 6 มาตรการเร่งด่วนแก้ปัญหาสารหนูในแม่น้ำกก–สาย ภายหลังการลงพื้นที่อ.แม่สาย เมื่อวันที่ 14-15 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ร่วมกับที่ประชุม ณ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.)
โดย นายยศชนัน ได้เปิดเผยความคืบหน้าจากการเข้าหารือกับประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ว่า ภายใต้การนำของ นายกรัฐมนตรี และการผลักดันทางการทูตในทุกระดับของรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ การพูดคุยเป็นไปในทิศทางที่ดี ทั้งสองฝ่ายต่างรับรู้ถึงปัญหาและมีความเห็นพ้องต้องกัน พร้อมร่วมมือคลี่คลายปัญหา โดยเสนอให้จัดตั้งคณะทำงานด้านเทคนิคร่วมกันเข้าไปตรวจสอบและหยุดยั้งสารพิษที่แหล่งกำเนิด ทั้งนี้ รัฐบาลจะนำสาระสำคัญทั้งหมดไปหารืออย่างเป็นทางการในการประชุมคณะทำงานร่วมไทย-เมียนมา-จีน ระหว่างวันที่ 24–26 พฤศจิกายน 2569 ณ กระทรวงการต่างประเทศ โดยใช้หลักฐานทางวิทยาศาสตร์เป็นฐานเจรจา ทั้งผลการตรวจวัดของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และการวิเคราะห์ไอโซโทปโดยกระทรวง อว. เพื่อตรวจ “ลายนิ้วมือ” พิสูจน์แหล่งที่มาของสารหนูอย่างแม่นยำ
ดัน“ฝายดักตะกอนอัจฉริยะ”
ในที่ประชุม กระทรวง อว. ได้เสนอแนวทางออกแบบ “ฝายดักตะกอนอัจฉริยะ” ผลงานวิจัยร่วมของ สกสว. มหาวิทยาลัยนเรศวร และสถาบัน DHI โดยชี้ว่าสารหนูส่วนใหญ่เกาะติดมากับ “ตะกอนละเอียด” ซึ่งฝายทั่วไปดักได้เพียงทรายหยาบ ทำให้แม่น้ำสายผ่านเกณฑ์ไม่ถึง 5% ของจำนวนวัน ทีมวิจัยจึงสร้างแม่น้ำจำลอง (Digital Twin) ทดสอบข้อมูลจริงต่อเนื่อง 523 วัน จนได้ระบบที่ผันน้ำขุ่นเข้าบ่อริมตลิ่ง ทำงาน 5 ขั้นตอนควบคุมด้วย AI คือ “ดัก-ตก-ดูด-รีด-คืน” โดยเติมสารจับตะกอนเฉพาะช่วงน้ำขุ่นเกินเกณฑ์ ชะลอน้ำในรางกวนช้า ปิดประตูรับน้ำอัตโนมัติช่วงน้ำหลาก และตรวจค่าสารหนูก่อนปล่อยน้ำใสคืนแม่น้ำพร้อมจอแสดงผลเรียลไทม์ให้ชาวบ้านตรวจสอบได้ ส่วนตะกอนพิษจะถูกดูดออกทุกวัน รีดน้ำ และตรวจแล็บทุกล็อต ก่อนส่งไปตรึงถาวรในโรงปูนซีเมนต์หรือฝังกลบในหลุมปลอดภัยตามเกณฑ์กรมควบคุมมลพิษ โดยชั่งน้ำหนักและติดรหัสตรวจสอบย้อนหลังได้ทุกตัน
ป้องนาข้าว 2.7 หมื่นไร่
ผลจำลองชี้ว่า ระบบกำจัดสารหนูได้ถึง 94.6% หากสร้างครบ 3 ชุดริมแม่น้ำสาย ช่วง กม.ที่ 95–99 แม่น้ำสายจะผ่านมาตรฐาน 476 จาก 523 วัน และประปาแม่สายผลิตน้ำได้ทุกวันจากเดิมที่ต้องหยุดผลิต 17 วัน ที่ประชุมจึงเห็นชอบให้นำร่องแบบ Sandbox ที่หัวงานชลประทานแม่สาย เป็นเวลา 18 เดือน ครอบคลุมฤดูฝนปี 2570 เพื่อลดสารหนูไหลลงนา 94% คุ้มครองนาข้าวราว 27,000 ไร่ ของผู้ใช้น้ำ 3,356 ราย นอกจากนี้ กรมชลประทานและ สกสว. จะลงพื้นที่วันจันทร์นี้ เพื่อสำรวจจุดทำบ่อดักและบำบัดตะกอนครบวงจรที่บ้านเหมืองแดง อ.แม่สาย และฝายเชียงราย ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวยังเป็นผลจากแบบจำลองซึ่งต้องยืนยันด้วยการทดลองจริงก่อนก่อสร้างเต็มรูปแบบ
การันตีน้ำสะอาดทุกครัวเรือน
ระหว่างรอโครงสร้างระยะยาว รัฐบาลวางแผนดูแลน้ำสะอาดครบทั้ง 3 ระยะ ควบคู่การส่งนวัตกรรมจากศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สวทช. ลงพื้นที่ ได้แก่
ระยะเร่งด่วนและนวัตกรรม - ส่งมอบชุดตรวจ “M-Sense” รู้ผลใน 3-5 นาที (ลดต้นทุนจากค่าแล็บ 800–2,500 บาทและรอผลเป็นสัปดาห์) ให้ สสจ.เชียงราย แล้วเมื่อ 15 พฤศจิกายน โดย อ.แม่สาย นำไปตรวจคัดกรองน้ำดื่มบรรจุขวด น้ำแข็ง น้ำดื่มโรงเรียน และโรงพยาบาลแม่สาย รวม 30 ตัวอย่าง ผลผ่านทั้งหมด พร้อมติดตั้งระบบกรองนาโนไบโอชาร์แล้ว 4 พื้นที่ในเชียงราย กำจัดสารหนูได้สูงสุด 99% ตัวอย่างที่บ้านริมกก อ.เมืองเชียงราย ลดสารหนูในน้ำดิบจาก 0.069 เหลือ 0.0035 มิลลิกรัมต่อลิตร (ลดลงเกือบ 95%) ด้วยต้นทุนไม่ถึง 2 บาทต่อน้ำ 1,000 ลิตร เตรียมขยายผลร่วมกับสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอนและกรมวิทยาศาสตร์บริการไปที่ ต.ท่าตอน จ.เชียงใหม่ และ อ.เมืองเชียงราย นอกจากนี้ รถน้ำได้แจกจ่ายน้ำดื่มที่ ต.ท่าตอน แล้วกว่า 100,000 ลิตร และกรมชลประทานสำรองน้ำฉุกเฉินจาก 3 อ่างเก็บน้ำให้พื้นที่ฝาง-แม่อาย กว่า 22.5 ล้านลูกบาศก์เมตร
ปรับปรุงระบบประปาใหม่
ระยะกลาง ระยะยาว - กรมทรัพยากรน้ำบาดาลเตรียมสร้างระบบประปาบาดาลชุมชน 14 ระบบใน 2 ตำบลของ อ.แม่สาย ที่เคยหยุดจ่ายน้ำ (แล้วเสร็จใน 120 วันหลังลงนามสัญญา) รวมพื้นที่อื่นทั้งหมด 22 ระบบ งบประมาณราว 165 ล้านบาท ช่วยเหลือประชาชนราว 17,600 คน พร้อมเร่งเสนอขอรับงบกลางต่อ ครม. และส่วนระยะยาว การประปาส่วนภูมิภาคจะขยายระบบประปาฝาง-แม่อาย-ไชยปราการ ใช้น้ำดิบจากอ่างเก็บน้ำแม่ทะลบเพื่อเลิกพึ่งพาน้ำแม่น้ำเสี่ยงอย่างถาวร ควบคู่ระบบเฝ้าระวังประปาหมู่บ้านและบ่อน้ำตื้น 3 ระดับ ทั้งท้องถิ่น ชุมชน และจังหวัด
ด้านภาคเกษตรและประมง หน่วยงานจะเก็บตัวอย่างพืช ดิน และน้ำ 50 จุด ใน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ระหว่างวันที่ 23–25 พฤศจิกายนนี้ ก่อนเผยแพร่แผนที่ Agri-Map แบ่งพื้นที่เป็นโซนเขียว เหลือง และแดง ในวันที่ 15 ธันวาคม 2569 โดยผลผลิตโซนเขียวจะได้รับรองมาตรฐาน GAP เพื่อไม่ให้เหมารวมว่าทุกพื้นที่ปนเปื้อน ส่วนพืชผลที่มีสารพิษเกินมาตรฐานจะมีการรับซื้อเพื่อนำไปทำลาย ขณะที่ปลาและกุ้งที่ตรวจแล้วมีค่าสารหนูไม่เกินเกณฑ์ แต่แนะนำให้นำเครื่องในออกก่อนรับประทาน
เปิดแพลตฟอร์มข้อมูลกโปร่งใส
สำหรับการสื่อสารสร้างความมั่นใจ ทุกหน่วยงานที่มีข้อมูลจะประชุมกันในช่วงบ่ายวันนี้ เพื่อเร่งนำข้อมูลที่ผ่านการตรวจยืนยันแล้วขึ้นแพลตฟอร์มกลางออนไลน์ที่อัปเดตอย่างต่อเนื่อง ให้ประชาชนตรวจสอบสถานการณ์ในพื้นที่ตนเองได้อย่างโปร่งใส
นายยศชนัน ย้ำทิ้งท้ายว่า การแก้ปัญหาจะเดินหน้า 2 เส้นทางคู่ขนาน คือ เจรจาแก้ที่ต้นเหตุด้วยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ และปกป้องน้ำดื่ม อาหาร สุขภาพ และรายได้ของประชาชนฝั่งไทยตั้งแต่วันนี้โดยไม่รอให้ต้นน้ำสะอาดก่อน “ต้นน้ำอาจอยู่นอกพรมแดน แต่ความปลอดภัยของพี่น้องคนไทยเป็นหน้าที่ของรัฐบาลไทย และจะทำหน้าที่นี้จนกว่าแม่น้ำของเราจะกลับมาใสอีกครั้ง”
ลงพื้นที่จังหวัดเชียงราย
ทั้งนี้ ระหว่างวันที่ 22-23 พฤศจิกายนนายยศชนัน มีกำหนดเดินทางลงพื้นที่จังหวัดเชียงราย เพื่อติดตามสถานการณ์และความคืบหน้าการแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ โดยจะเยี่ยมชมห้องปฏิบัติการวิเคราะห์โลหะหนัก ณ ห้องปฏิบัติการกลางสำหรับงานวิจัย มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง พร้อมหารือกับผู้บริหารและนักวิจัยจากทั่วประเทศ เกี่ยวกับการเฝ้าระวังและตรวจวิเคราะห์สารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ
จากนั้น มีกำหนดเดินทางไปยังสำนักงานด่านศุลกากรแม่สาย เพื่อพบปะประชาชนและรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับผลกระทบจากปัญหาคุณภาพน้ำในพื้นที่อำเภอแม่สาย ก่อนลงพื้นที่บ้านเหมืองแดง อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เพื่อติดตามการตรวจสอบสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำสำรองโดยศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (NANOTEC)
นอกจากนี้ จะเดินทางไปยังหนองน้ำพุ ตำบลโป่งผา อำเภอแม่สาย เพื่อติดตามการตรวจสอบคุณภาพน้ำในพื้นที่ และรวบรวมข้อมูลประกอบการกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาต่อไป
“สรวุฒิ”ตั้งคณะทำงานร่วม
นายสรวุฒิ เนื่องจำนงค์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยถึงแนวทางเฝ้าระวังและรับมือปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย จ.เชียงราย ว่า กระทรวงเกษตรฯติดตามสถานการณ์ดังกล่าวอย่างใกล้ชิดมาตั้งแต่ปี 2568 จนถึงปัจจุบัน พร้อมตรวจวิเคราะห์โลหะหนักในผลผลิตทางการเกษตร โดยเฉพาะข้าว ซึ่งผลการตรวจที่ผ่านมาไม่พบการปนเปื้อนของโลหะหนักเกินค่ามาตรฐาน อีกทั้งยังมีมาตรการควบคุมความปลอดภัยสินค้าเกษตรอย่างเข้มงวด ทั้งจากหน่วยงานภายในประเทศและหน่วยงานของประเทศคู่ค้า
จากสถานการณ์การปนเปื้อนที่เกิดขึ้นในช่วงที่ผ่านมา ทำให้ประชาชนเกิดความกังวลต่อความปลอดภัยของสินค้าเกษตรในพื้นที่ ซึ่งอาจกระทบต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและคู่ค้าต่างประเทศ รวมถึงความมั่นคงทางอาหารของประเทศ กระทรวงเกษตรฯจึงเร่งดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงเพื่อประเมินความเสี่ยงและกำหนดมาตรการรับมืออย่างเป็นระบบ
แบ่งโซนรับผิดชอบ
นายสรวุฒิกล่าวว่า ได้จัดตั้งคณะทำงานร่วมจากหน่วยงานในสังกัด ประกอบด้วย กรมพัฒนาที่ดิน กรมการข้าว กรมส่งเสริมการเกษตร กรมชลประทาน กรมปศุสัตว์ และกรมประมง ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างดิน น้ำ และผลผลิตทางการเกษตรบริเวณแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และลำน้ำสาขาอย่างเป็นระบบ คาดว่าจะดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในสัปดาห์หน้า ก่อนส่งตัวอย่างตรวจวิเคราะห์โลหะหนักเป้าหมาย 5 ชนิด ณ ห้องปฏิบัติการส่วนกลาง 3 แห่ง ได้แก่ กรมการข้าว กรมพัฒนาที่ดิน และกรมส่งเสริมการเกษตร โดยคาดว่าจะทราบผลภายใน 1-2 สัปดาห์ เพื่อใช้เป็นข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ประกอบการกำหนดมาตรการต่อไป
นายสรวุฒิกล่าวด้วยว่า หากผลตรวจพบการปนเปื้อน กระทรวงเกษตรฯ จะกำหนดมาตรการบริหารจัดการพื้นที่ตามระดับความเสี่ยง แบ่งเป็นโซนสีแดง สีเหลือง และสีเขียว เพื่อป้องกันไม่ให้โลหะหนักเข้าสู่ห่วงโซ่อาหาร โดยอาจส่งเสริมให้เกษตรกรในพื้นที่เสี่ยงปรับเปลี่ยนไปปลูกพืชที่ไม่ใช่พืชอาหาร ควบคู่กับการปรับปรุงคุณภาพดินเพื่อช่วยตรึงโลหะหนัก ลดการดูดซึมเข้าสู่พืชผลทางการเกษตร ส่วนการเยียวยาเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบนั้น หากพบว่ามีผลกระทบเป็นวงกว้าง กระทรวงเกษตรฯ พร้อมประสานรัฐบาลเพื่อจัดสรรงบประมาณเข้าช่วยเหลือต่อไป
สำหรับการแก้ไขปัญหาในระยะยาว นายสรวุฒิกล่าวว่า รัฐบาลได้ยกระดับการดำเนินงานทั้งในระดับนโยบายและการประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ โดยบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงอุตสาหกรรม และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมประสานองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) เพื่อผลักดันความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้านในการแก้ไขปัญหาตั้งแต่ต้นทาง มุ่งลดความเสี่ยงจากการปนเปื้อนและสร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยสินค้าเกษตรแก่ผู้บริโภคทั้งในประเทศและตลาดต่างประเทศ
2สส.พปชร.เขย่ากลางสภา
นายยุทธนา ศรีตะบุตร พร้อมด้วย นายกระแสร์ ตระกูลพรพงศ์ สส.หนองคาย พรรคพลังประชารัฐ กล่าวถึงปัญหาสารหนูและโลหะหนักปนเปื้อนในแม่น้ำโขง โดยเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งคุ้มครองสุขภาพและอาชีพของประชาชน พร้อมแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ
นายยุทธนา กล่าวว่า แม่น้ำโขงเป็นแหล่งน้ำสำคัญของประชาชน ขณะที่ผลตรวจเดือนกันยายน 2569 พบสารหนูเกินมาตรฐานน้ำผิวดินบางจุดในจังหวัดเลย หนองคาย บึงกาฬ และนครพนม ประกอบกับผลตรวจปัสสาวะประชาชนหนองคาย 177 คน พบสารหนูรวมเกินค่าอ้างอิง 17 คน ซึ่งต้องติดตามสุขภาพเพิ่มเติม
นายยุทธนา กล่าวว่า สำหรับ มาตรการเร่งด่วนภายใน 3 เดือน ตนขอเสนอให้รัฐบาลจัดระบบเฝ้าระวังและเตือนภัยสารพิษริมโขง ตรวจน้ำและตะกอนในพื้นที่เสี่ยง จัดหาน้ำสะอาด ดูแลสุขภาพกลุ่มเสี่ยง ตรวจรับรองความปลอดภัยของสินค้าเกษตรและสัตว์น้ำ พร้อมเยียวยาผู้ได้รับความเสียหายจริง
ส่วน มาตรการระยะยาว ขอเสนอให้ร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้านควบคุมมลพิษจากเหมืองต้นทาง นำเทคโนโลยีบำบัดสารหนูที่ผ่านการทดสอบมาใช้ และกำหนดหน่วยงานรับผิดชอบพร้อมงบประมาณที่ชัดเจน โดยวัดผลจากคุณภาพน้ำที่ดีขึ้นและประชาชนได้รับประโยชน์จริง
ด้านนายกระแสร์ กล่าวว่า ประชาชนริมโขงกังวลเรื่องความปลอดภัยของน้ำและสัตว์น้ำ ซึ่งกระทบต่อการดำรงชีวิตและความเชื่อมั่นในการประกอบอาชีพ จึงขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งตรวจสอบประปาหมู่บ้านและแหล่งน้ำที่ประชาชนใช้จริง เปิดเผยผลตรวจเป็นรายพื้นที่ พร้อมช่วยเหลือเกษตรกรและชาวประมงที่ได้รับผลกระทบ โดยจะติดตามความคืบหน้าผ่านกลไกรัฐสภาและประสานหน่วยงานในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง
“ชาวบ้านต้องรู้ว่าน้ำที่ใช้ปลอดภัยหรือไม่ ปลาที่จับมาขายบริโภคได้หรือไม่ และหากได้รับผลกระทบ รัฐบาลจะช่วยเหลืออย่างไร ไม่ควรปล่อยให้ประชาชนต้องหาคำตอบกันเอง” นายกระแสร์ กล่าว
เอาผิดกก.สิ่งแวดล้อม
วันเดียวกันที่สำนักงานใหญ่ คณะกรรมการป้องกันและปราบกรามการทุจริตแห่งชาติ(ป.ป.ช.) นนทบุรี นายศรีสุวรรณ จรรยา ผู้นำองค์กรรักชาติ รักแผ่นดิน ได้เดินทางไปยื่นคำร้องขอให้ไต่สวนมีความเห็นและวินิจฉัยเอาผิดคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ โดยมีนายทรงศักดิ์ ทองศรี เป็นประธานฯ กรณีเพิกเฉยและละเว้นต่อการปฏิบัติหน้าที่ ในการควบคุมบริหารจัดการปัญหาการแพร่กระจายและปนเปื้อนของสารพิษ สารหนู อย่างรุนแรงในพื้นที่ลุ่มน้ำกก แม่สาย น้ำรวก และแม่โขง ทั้งๆที่เป็นอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการโดยตรง อันถือได้ว่าเป็นการทุจริตต่อหน้าที่หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง
