กวนน้ำให้ใส : หมดยุคสินค้าจีนราคาถูก ถล่มตลาดไทย กติกาใหม่ ใครปรับตัวทัน รวยไม่รู้เรื่อง

พูดกันมานาน บ่นกันมานาน...

ว่าสินค้าราคาถูกจากจีน ถูกสั่งซื้อออนไลน์ นำเข้ามาขายถูกๆ ในประเทศไทย

กินส่วนแบ่งตลาดสินค้าที่ผลิตในไทยแทบสูญพันธุ์ เพราะราคานำเข้ามาถูกกว่าบานเบอะ

ถึงขนาดว่า มีพัสดุนำเข้าพุ่งสูงถึง 241 ล้านชิ้นในปีงบประมาณ 2569

แต่ล่าสุด รัฐบาลอนุทินมีมติ ครม. ปรับหลักเกณฑ์การจัดเก็บอากรขาเข้าสำหรับสินค้านำเข้าผ่านแพลตฟอร์ม E-Commerce โดยเก็บอัตราสูงสุดไม่เกิน 30% ก็เพื่อจัดการกับปัญหานี้นั่นเอง

1. คณะรัฐมนตรี มีมติเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569

เห็นชอบให้ปรับหลักเกณฑ์การจัดเก็บอากรขาเข้าสำหรับสินค้านำเข้าผ่านแพลตฟอร์ม E-Commerce โดยเก็บตามพิกัดอัตราศุลกากรในอัตราสูงสุดไม่เกิน 30% (ยังไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม VAT 7%) เพื่อให้สินค้าที่สั่งซื้อออนไลน์จากต่างประเทศเสียภาษีในอัตราที่เป็นธรรม ทัดเทียมกับผู้ประกอบการไทย

ครอบคลุมสินค้าทุกชิ้นที่สั่งซื้อผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์จากต่างประเทศ และนำเข้าผ่านช่องทางเร่งด่วน (Express) หรือไปรษณีย์ระหว่างประเทศ ส่วนการนำเข้าเชิงพาณิชย์ทางเรือรูปแบบตู้คอนเทนเนอร์ยังคงใช้หลักเกณฑ์เดิม

จะมีผลบังคับใช้เมื่อพ้นกำหนด 15 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา โดยคาดว่าจะเริ่มใช้อย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570

คาดว่า จะช่วยให้ผู้ประกอบการ SMEs ไทยแข่งขันได้

และสร้างรายได้เข้ารัฐเพิ่มขึ้นราว 6,300 ล้านบาทต่อปี

2. ปิดฉากยุค ปล่อยผี ของถูก คุณภาพต่ำล้นตลาด

ตัวอย่างการปรับอัตราภาษีสินค้าออนไลน์ยอดนิยม

สินค้า 20 อันดับแรกที่มีมูลค่านำเข้าสูงสุด จะมีการปรับอัตราอากรขาเข้า ดังนี้

เพจ Thailand First มองว่า การดำเนินมาตรการดังกล่าวนี้“ปิดฉากยุค ปล่อยผี ของถูก คุณภาพต่ำล้นตลาด กระทบผู้ประกอบการรายย่อยไทย ที่ต้องดิ้นผลิตสินค้ามาสู่ แบบยิบตาจนทุนหาย กำไรหด ปิดกิจการไปก็มาก เพราะสู้สินค้านำเข้าจากแดนมังกรไม่ไหว”

ระบุว่า “...นี่คืออีกหนึ่งการตัดสินใจสำคัญของรัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล ที่กำลังเปลี่ยนกติกาการค้าครั้งใหญ่ หลังจากผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะ SMEs ต้องเผชิญการแข่งขันอย่างหนักจากสินค้าต่างประเทศที่หลั่งไหลเข้ามาผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์

ตัวเลขจากกรมศุลกากรสะท้อนปัญหาชัดเจนว่า สินค้านำเข้าผ่านระบบพัสดุระหว่างประเทศเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ปีงบประมาณ 2567 มีจำนวน 134.1 ล้านรายการ

ปีงบประมาณ 2568 เพิ่มเป็น 168.4 ล้านรายการ หรือเพิ่มขึ้น 25.58%

ปีงบประมาณ 2569 คาดว่าจะสูงถึง 241 ล้านรายการ เพิ่มขึ้นอีก 43.11%

เท่ากับว่า ภายในเวลาเพียง 2 ปี ปริมาณพัสดุนำเข้าจากต่างประเทศเพิ่มขึ้นถึง 106.9 ล้านรายการ หรือเกือบ 80%

หากเฉลี่ยตลอด 365 วัน เท่ากับประเทศไทยมีพัสดุนำเข้าจากต่างประเทศประมาณ 660,000 รายการต่อวัน หรือกว่า 27,500 รายการต่อชั่วโมง

ปริมาณมหาศาลเช่นนี้ กำลังสร้างแรงกดดันต่อผู้ประกอบการไทยโดยเฉพาะร้านค้ารายย่อยและโรงงาน SMEs ที่ต้องรับภาระต้นทุนการผลิต ค่าแรง ภาษี และมาตรฐานสินค้า ขณะที่สินค้านำเข้าบางประเภทได้รับประโยชน์จากอัตราภาษีที่ต่ำกว่า

ที่ผ่านมา ประเทศไทยใช้อัตราอากรขาเข้าที่มีการปรับลดลงจากเพดานตามกฎหมายในสินค้าหลายประเภท ทำให้สินค้าต่างประเทศบางกลุ่มมีต้นทุนภาษีค่อนข้างต่ำ

ตัวอย่างเช่น

แว่นตานำเข้า เดิมเสียอากรขาเข้าเพียง 5%

สินค้าอีกบางประเภท แม้กฎหมายกำหนดเพดานอากรไว้ 25% แต่มีการปรับลดอัตราที่ใช้จัดเก็บจริงเหลือเพียง 10%

ผลที่เกิดขึ้นคือสินค้าต่างประเทศจำนวนมากสามารถเข้าสู่ตลาดไทยด้วยต้นทุนภาษีต่ำ ขณะที่ผู้ประกอบการไทยต้องแข่งขันทั้งด้านราคา คุณภาพ และต้นทุนการดำเนินธุรกิจ

ไทยจำเป็นต้องมีระบบใหม่ เพื่อรับมือ

วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 คณะรัฐมนตรีเห็นชอบมาตรการปรับหลักเกณฑ์จัดเก็บอากรขาเข้าสินค้าที่สั่งซื้อผ่านแพลตฟอร์ม E-Commerce จากต่างประเทศ ตามข้อเสนอของกระทรวงการคลัง

สาระสำคัญ คือ ปรับการจัดเก็บอากรตามพิกัดศุลกากรโดยมีอัตราสูงสุดไม่เกิน 30% ภายใต้มาตรการนี้

ตัวอย่างความเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัด ได้แก่

กรณีที่ 1 แว่นตานำเข้า

- ระบบเดิม อากร 5%

- ระบบใหม่ อากร 30%

- เพิ่มขึ้น 25 จุดเปอร์เซ็นต์

หากแว่นตามีมูลค่าศุลกากร 1,000 บาท เดิมเสียอากร 50 บาท ระบบใหม่จะเสียอากร 300 บาท เพิ่มขึ้น 250 บาทต่อชิ้น

กรณีที่ 2 สินค้าที่มีเพดานอากร 25%

- ระบบเดิม จัดเก็บจริง 10%

- ระบบใหม่ จัดเก็บ 25%

- เพิ่มขึ้น 15 จุดเปอร์เซ็นต์

สินค้ามูลค่า 1,000 บาท เดิมเสียอากร 100 บาท ระบบใหม่เสีย 250 บาท เพิ่มขึ้น 150 บาท

กรณีที่ 3 สินค้าที่มีเพดานอากร 40%

แม้กฎหมายกำหนดเพดานไว้ 40% แต่มาตรการใหม่จะจัดเก็บสูงสุดเพียง 30% ไม่ใช่ 40%

จึงต้องทำความเข้าใจว่า ไม่ใช่สินค้านำเข้าทุกประเภทจะถูกเก็บภาษี 30% เท่ากันทั้งหมด แต่ขึ้นอยู่กับพิกัดและอัตราที่กำหนดสำหรับสินค้าแต่ละประเภท

มาตรการครอบคลุมการนำเข้า 3 ช่องทางสำคัญ ได้แก่ สินค้าเร่งด่วนขาเข้า (Express) สินค้าที่ออกจากเขตปลอดอากรสำหรับกิจการ E-Commerce และสินค้านำเข้าทางไปรษณีย์ระหว่างประเทศ

โดยจะมีผลบังคับใช้เมื่อพ้น 15 วันนับจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา

กระทรวงการคลังคาดการณ์ว่า มาตรการใหม่จะทำให้รัฐบาลจัดเก็บรายได้เพิ่มขึ้นประมาณ 519.67 ล้านบาทต่อเดือน หรือ 6,236.04 ล้านบาทต่อปี

เท่ากับรายได้ภาครัฐเพิ่มขึ้นเฉลี่ยประมาณ 17.1 ล้านบาทต่อวัน

แต่สิ่งที่สำคัญกว่าเงินภาษี คือการลดความได้เปรียบด้านต้นทุนของสินค้านำเข้าบางประเภท เพื่อให้ผู้ประกอบการไทยมีโอกาสแข่งขันภายใต้กติกาที่เป็นธรรมมากขึ้น

โดยเฉพาะ SMEs ซึ่งเป็นฐานสำคัญของการผลิต การค้า และการจ้างงานภายในประเทศ

ขณะเดียวกัน การปรับกติกาภาษียังช่วยสนับสนุนการกำกับดูแลสินค้านำเข้าที่อาจไม่ได้มาตรฐาน ไม่ว่าจะเป็นเครื่องสำอาง อาหารเสริม อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เพาเวอร์แบงก์ หรือชิ้นส่วนยานยนต์ ทั้งนี้ การตรวจสอบคุณภาพและบังคับใช้มาตรฐานสินค้ายังต้องดำเนินการควบคู่กันไป...”

3. มาตรการปรับเก็บภาษีนำเข้าสินค้าออนไลน์สูงสุด 30% (เริ่มใช้ 1 มกราคม 2570) จะส่งผลกระทบโดยตรงต่อต้นทุนราคาสินค้าที่สูงขึ้น ความสะดวกในการสั่งซื้อ และรูปแบบการทำธุรกิจพรีออเดอร์

ผู้ได้รับผลกระทบ และได้ประโยชน์ ดังนี้

3.1 ผลกระทบต่อผู้บริโภค (นักช้อปออนไลน์)

สินค้าที่สั่งจากต่างประเทศ โดยเฉพาะกลุ่มที่เคยได้อัตราภาษี 0-10% เช่น อุปกรณ์สื่อสาร หูฟัง แว่นตา เครื่องประดับ และของใช้พลาสติก จะมีราคาสูงขึ้นทันที 10% ถึง 30% และต้องนำไปรวมคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) อีก 7% ด้วย

ส่วนต่างราคาสินค้าระหว่างร้านค้าในจีนหรือต่างประเทศกับร้านค้าในไทยจะแคบลง ทำให้ผู้บริโภคต้องเปรียบเทียบความคุ้มค่ามากขึ้น และอาจหันมาซื้อสินค้าที่สต๊อกอยู่ในไทยแทนเพื่อไม่ต้องรอของนาน

นอกจากนี้ ถ้าเป็นการสั่งซื้อผ่านแพลตฟอร์มใหญ่ที่เชื่อมระบบกับกรมศุลกากร ราคาที่แสดงหน้าแอปจะรวมภาษีไว้แล้ว แต่หากสั่งตรงจากเว็บไซต์ต่างประเทศที่ไม่ได้เชื่อมระบบ ผู้ซื้ออาจต้องเสียเวลาชำระภาษีปลายทางและอาจมีค่าดำเนินการจัดเก็บของบริษัทขนส่งเพิ่มเติม

3.2 ผลกระทบต่อร้านค้าพรีออเดอร์ (Pre-order) และผู้รับหิ้ว

ร้านค้าพรีออเดอร์ที่สั่งสินค้าเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยผ่านช่องทางเร่งด่วน (Express) หรือไปรษณีย์ระหว่างประเทศ จะถูกจัดเก็บอากรขาเข้าเต็มเพดานตามพิกัดศุลกากร ทำให้กำไรต่อชิ้นลดลงหากไม่ปรับราคาขายขึ้น

แม่ค้าพรีออเดอร์ต้องคำนวณพิกัดภาษีของสินค้าแต่ละประเภทให้แม่นยำก่อนเปิดรับออเดอร์ เพราะสินค้าคนละหมวดมีอัตราภาษีต่างกัน (เช่น เสื้อผ้า 30% แต่อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์บางชนิดอาจต่างออกไป) หากคำนวณพลาดอาจขาดทุนทันทีเมื่อของถึงด่านศุลกากร

ร้านค้ารายใหญ่ที่รับพรีออเดอร์จำนวนมาก อาจต้องเปลี่ยนรูปแบบจากการสั่งส่งตรงรายชิ้น มาเป็นการนำเข้าแบบเหมาตู้คอนเทนเนอร์หรือชิปปิ้งเชิงพาณิชย์ที่เสียภาษีในระบบปกติ เพื่อควบคุมต้นทุน และใช้สิทธิลดหย่อนทางการค้า (FTA) แทน

3.3 ผลกระทบเชิงบวกต่อผู้ประกอบการและ SME ไทย

โรงงานและร้านค้าไทยที่เสียภาษีนำเข้าวัตถุดิบ และภาษีเงินได้ถูกต้องตามกฎหมาย จะสามารถแข่งขันด้านราคากับสินค้านำเข้าราคาถูกจากต่างประเทศได้สูสีมากขึ้น

เมื่อราคาสินค้านำเข้าที่ขยับสูงขึ้น จะช่วยลดการทะลักของสินค้าด้อยคุณภาพหรือสินค้าลอกเลียนแบบราคาถูก ทำให้ผู้บริโภคหันมาให้ความสำคัญกับสินค้าไทยที่มีมาตรฐานและการรับประกันมากขึ้น

4. แน่นอนว่า ด้านลบ คือ ผู้บริโภคอาจต้องจ่ายแพงขึ้นสำหรับสินค้านำเข้าบางประเภท

แต่ถ้าปล่อยให้สินค้านำเข้าราคาถูกแข่งขันด้วยความได้เปรียบทางภาษี สินค้าเอสเอ็มอีที่ผลิตในไทยเราเองตายเรียบ อะไรจะเกิดขึ้น

เราคงไม่ต้องการให้เศรษฐกิจไทยกลายเป็นเพียงตลาดรองรับสินค้าต่างชาติ แต่ต้องเติบโตจากความสามารถในการผลิตการแข่งขัน และการสร้างงานให้คนไทยด้วย

การสร้างสนามแข่งขันที่เป็นธรรมมากขึ้นสำหรับผู้ประกอบการไทย จึงเป็นทางรอดที่ต้องเลือก

อย่างไรก็ตาม แม้ผู้ผลิตและผู้ค้าภายในประเทศ จะมีโอกาสแข่งขันด้านราคาได้ดีขึ้น แต่ในยุคที่การค้าออนไลน์เติบโตขยายตัวอย่างรวดเร็ว คนสั่งซื้อสินค้าที่ใช้ในทุกขั้นตอนของชีวิตได้จากทั่วโลก ผู้ประกอบการไทยก็ต้องปรับตัว เพื่อคว้าโอกาส

สำหรับร้านค้าไทยที่ขายสินค้าพร้อมส่ง (สต๊อกในประเทศ) มาตรการนี้ กำลังจะเป็นโอกาสทอง เพราะราคาสินค้านำเข้าจากต่างประเทศจะแพงขึ้น และใกล้เคียงกับราคาขายในไทยมากขึ้น

สามารถชูจุดขาย “ได้ของไว ไม่ต้องรอพรีออเดอร์” เมื่อส่วนต่างราคาไม่จูงใจเหมือนเดิม ผู้บริโภคจะหันมาเลือกซื้อร้านที่ส่งของได้ทันทีภายใน 1–3 วัน ควรเน้นย้ำเรื่องความเร็วในการจัดส่งในภาพโฆษณาและชื่อสินค้า

นอกจากนี้ ต้องสร้างความมั่นใจด้วยบริการหลังการขาย เน้นการรับประกันสินค้า การเปลี่ยนคืนง่าย และรีวิวจากผู้ใช้งานจริง ซึ่งเป็นจุดอ่อนของร้านค้าต่างประเทศที่ไม่สามารถดูแลลูกค้าได้อย่างใกล้ชิด

สามารถนำสินค้าขายดีมาจับคู่ขายเป็นชุด หรือแถมสินค้าขนาดทดลอง เพื่อสร้างความคุ้มค่าในสายตาผู้ซื้อโดยไม่ต้องตัดราคาแข่งกัน

ส่วนร้านค้าพรีออเดอร์ (Pre-order) และรับหิ้ว ได้รับผลกระทบด้านต้นทุนโดยตรง ก็ต้องปรับโครงสร้างการนำเข้าและการตั้งราคาใหม่ทั้งหมด หลีกเลี่ยงการสั่งส่งตรงรายชิ้นผ่านช่องทางเร่งด่วน (Express) หรือไปรษณีย์ระหว่างประเทศที่จะถูกเก็บภาษีเต็มเพดาน ให้เปลี่ยนมารวมออเดอร์แล้วนำเข้าผ่านบริษัทขนส่ง (Shipping) ในรูปแบบการค้าปกติแทน

การแข่งขันตามกติกาใหม่ จะจูงใจให้เกิดการพัฒนาสินค้าแบรนด์ตัวเอง (OEM / Private Label) แทนที่จะรับสินค้าสำเร็จรูปจากต่างประเทศมาขายต่อเพียงอย่างเดียว โดยอาจพิจารณาสั่งผลิตสินค้าติดแบรนด์ของร้านหรือร่วมมือกับโรงงาน SMEs ในไทย เพื่อสร้างเอกลักษณ์ที่คู่แข่งตัดราคาไม่ได้ ฯลฯ

กติกาใหม่ มาพร้อมโอกาสใหม่ ใครปรับตัวทัน รับมือได้ดี รวยไม่รู้เรื่อง

สารส้ม