หลักสูตร Super LBA รุ่นที่ 3 มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ ศึกษาดูงานกรุงเบอร์ลินและ Baker McKenzie นครแฟรงก์เฟิร์ต ประเทศเยอรมนี เสริมองค์ความรู้ด้านกฎหมายธุรกิจระหว่างประเทศ

เมื่อวันที่ 26 กันยายน - 3 ตุลาคม 2569  ดร.สุทธิพล ทวีชัยการ คณบดีคณะนิติศาสตร์ปรีดี พนมยงค์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ นำคณะนักศึกษาหลักสูตร Super LBA รุ่นที่ 3 เดินทางศึกษาดูงาน ณ กรุงเบอร์ลินและนครแฟรงก์เฟิร์ต ประเทศเยอรมนี เพื่อเสริมสร้างองค์ความรู้และเปิดมุมมองด้านการดำเนินธุรกิจระหว่างประเทศ โดยครอบคลุมประเด็นด้านกฎหมายธุรกิจ การลงทุนข้ามพรมแดน การพัฒนาเมือง นวัตกรรม เทคโนโลยี และการกำกับดูแลกิจการในบริบทของประเทศเยอรมนีและสหภาพยุโรป

เรียนรู้การพัฒนาเมืองและธุรกิจค้าปลีก ณ กรุงเบอร์ลิน

คณะนักศึกษาหลักสูตร Super LBA รุ่นที่ 3 ได้เข้าศึกษาดูงาน ณ Berlin TXL โครงการพัฒนาพื้นที่สนามบิน Tegel เดิมในกรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี การศึกษาดูงานครั้งนี้เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้แนวทางการวางผังเมือง การจัดสรรที่ดิน และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับกิจกรรมทางธุรกิจและนวัตกรรม ตลอดจนศึกษาความเชื่อมโยงระหว่างกรอบกฎหมาย การพัฒนาเมือง และการส่งเสริมการลงทุน ในด้านสิ่งแวดล้อมและการใช้ประโยชน์ที่ดิน โครงการ Berlin TXL มีแนวทางการพัฒนาพื้นที่ควบคู่กับการคำนึงถึงการอนุรักษ์ธรรมชาติ โดยมีพื้นที่ Tegeler Stadtheide ซึ่งเป็นพื้นที่ภูมิทัศน์ธรรมชาติบริเวณสนามบินเดิม มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ถิ่นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตและการใช้ประโยชน์พื้นที่เพื่อการพักผ่อนหย่อนใจ ขณะเดียวกัน การวางผังพื้นที่ยังมุ่งรองรับกิจกรรมด้านการวิจัย นวัตกรรม และการพัฒนาเมืองในอนาคต กรณีศึกษานี้สะท้อนให้เห็นถึงแนวทางการจัดสรรที่ดินที่ต้องพิจารณาความเหมาะสมของการใช้ประโยชน์พื้นที่ ควบคู่กับการรักษาคุณค่าทางธรรมชาติและการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างสมดุล

อีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญของการศึกษาดูงานครั้งนี้ คือการได้ไปเยี่ยมชมและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ณ ห้างสรรพสินค้า KaDeWe (Kaufhaus des Westens) กรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2450 และเป็นหนึ่งในห้างสรรพสินค้าชั้นนำที่มีชื่อเสียงของยุโรป โดยห้างแห่งนี้ยังมีความสำคัญในประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไทยกับเยอรมนี เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้เสด็จพระราชดำเนินเยือนห้างแห่งนี้ถึง 2 วัน ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2450 นับเป็นเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่สะท้อนถึงความเชื่อมโยงระหว่างประเทศไทยกับแวดวงการค้าและวัฒนธรรมของยุโรปมาอย่างยาวนาน

โดยการศึกษาดูงานในครั้งนี้ ได้รับเกียรติจากคุณสุพัตรา จิราธิวัฒน์ รวมถึง Timo Weber, Sandra Swiderski, Denise Senning Bernhardt และ Daniel Kaupel ร่วมให้ข้อมูลและแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับการดำเนินธุรกิจค้าปลีก การศึกษาดูงานครั้งนี้เปิดโอกาสให้คณะผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้แนวทางการบริหารธุรกิจค้าปลีกที่ให้ความสำคัญกับการคัดสรรสินค้า คุณภาพการบริการ และการสร้างประสบการณ์การเลือกซื้อสินค้าที่ตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค ตลอดจนบทบาทของเอกลักษณ์และประวัติความเป็นมาขององค์กรในการสร้างคุณค่าให้แก่แบรนด์ โดย KaDeWe เป็นกรณีศึกษาที่สะท้อนให้เห็นถึงการผสานสินค้า บริการ และประสบการณ์ด้านไลฟ์สไตล์เข้าด้วยกัน เพื่อสร้างความแตกต่างและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันทางธุรกิจ นอกจากนี้ คณะผู้เข้าร่วมยังได้ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของประสบการณ์การเลือกซื้อสินค้าภายในร้าน ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้บริโภคได้สัมผัสและทดลองสินค้า รวมถึงรับคำแนะนำจากพนักงาน อันเป็นองค์ประกอบหนึ่งในการสร้างความพึงพอใจและความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้า ควบคู่กับการประยุกต์ใช้แนวทางการบริหารความสัมพันธ์กับลูกค้า เช่น ระบบสมาชิก (Loyalty Program) เพื่อส่งเสริมการรักษาฐานลูกค้าในระยะยาว

เจาะลึกกฎหมายการลงทุนและธุรกรรมระหว่างประเทศ

ณ Baker McKenzie สำนักงานนครแฟรงก์เฟิร์ต คณะนักศึกษาหลักสูตร Super LBA รุ่นที่ 3 ได้รับเกียรติจาก Dr. Martin Altschwager, LL.M. และ Dr. Michaela Nebel ร่วมถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ด้านกฎหมายธุรกิจในประเทศเยอรมนีและสหภาพยุโรป พร้อมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับกฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการลงทุน การประกอบธุรกิจ และการบริหารความเสี่ยงขององค์กร

การศึกษาดูงานได้ครอบคลุมประเด็นสำคัญด้านการลงทุนและธุรกรรมระหว่างประเทศ ทั้งในด้านการลงทุนจากต่างประเทศเข้าสู่ยุโรป (Inbound Investment) และการลงทุนจากเยอรมนีหรือยุโรปไปยังตลาดต่างประเทศ (Outbound Investment) รวมถึงธุรกรรมทางธุรกิจที่มีความซับซ้อน อาทิ การควบรวมและซื้อกิจการ (Mergers and Acquisitions) การเสนอซื้อหลักทรัพย์ต่อสาธารณะ การแยกธุรกิจออกจากองค์กรเดิม (Carve-outs) การปรับโครงสร้างธุรกิจ (Restructuring) และการกำกับดูแลการปฏิบัติตามกฎหมาย (Compliance)

ประเด็นสำคัญที่ได้รับการถ่ายทอดคือ การดำเนินธุรกิจและการลงทุนข้ามพรมแดนจำเป็นต้องพิจารณากฎหมายและกฎระเบียบของหลายเขตอำนาจศาล โดยเฉพาะกระบวนการคัดกรองการลงทุนจากต่างประเทศ (Investment Screening) ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการลงทุนในบางอุตสาหกรรมหรือกิจการที่มีความอ่อนไหว ตลอดจนการพิจารณาข้อกำหนดทางกฎหมายของประเทศเยอรมนี สหภาพยุโรป และประเทศที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรม นอกจากนี้ การลงทุนหรือเข้าซื้อกิจการในเยอรมนียังจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับกฎหมายแรงงานและการคุ้มครองลูกจ้าง ซึ่งถือเป็นอีกองค์ประกอบสำคัญของการตรวจสอบสถานะกิจการและการบริหารจัดการภายหลังการเข้าทำธุรกรรม

อุตสาหกรรมยา วิทยาศาสตร์ชีวภาพ และการดูแลสุขภาพ

ในประเด็นด้านอุตสาหกรรมยา วิทยาศาสตร์ชีวภาพ และการดูแลสุขภาพ (Pharmaceuticals, Life Sciences and Healthcare) ได้รับการถ่ายทอดโดย Dr. Martin Altschwager ซึ่งมีความเชี่ยวชาญและประสบการณ์ในการให้คำปรึกษาด้านกฎหมายยาและเครื่องมือแพทย์ของเยอรมนีและสหภาพยุโรป รวมถึงประเด็นด้านการเข้าสู่ตลาด การผลิต การจัดจำหน่าย การโฆษณา และการปฏิบัติตามกฎหมายในภาคสุขภาพ

การเข้าสู่ตลาดเยอรมนีสำหรับผลิตภัณฑ์ยาและนวัตกรรมทางการแพทย์ไม่ได้พิจารณาเฉพาะศักยภาพทางการตลาดเท่านั้น แต่จำเป็นต้องคำนึงถึงข้อกำหนดด้านกฎระเบียบ การอนุมัติผลิตภัณฑ์ การกำหนดราคาและหลักเกณฑ์การเบิกจ่าย ตลอดจนกระบวนการจัดซื้อและการนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ในระบบบริการสุขภาพ

จากกรณีศึกษาที่นำเสนอในการศึกษาดูงาน ธุรกรรมในอุตสาหกรรมวิทยาศาสตร์ชีวภาพอาจเกี่ยวข้องกับการซื้อขายสิทธิหรือธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์ยารักษาโรค เช่น ยาสำหรับการรักษาโรคมะเร็ง ซึ่งผู้ลงทุนจำเป็นต้องดำเนินการตรวจสอบสถานะกิจการ (Due Diligence) อย่างรอบด้าน รวมถึงการตรวจสอบสิทธิและสถานะของทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property) ที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมก่อนเข้าทำธุรกรรม

โดยสามารถสรุปประเด็นสำคัญของการเข้าสู่ตลาดเยอรมนีในอุตสาหกรรมสุขภาพได้ 4 ด้าน ได้แก่

1. Regulatory Accessการอนุมัติและการปฏิบัติตามข้อกำหนดทางกฎระเบียบเพื่อให้ผลิตภัณฑ์สามารถเข้าสู่ตลาดได้
2. Reimbursementหลักเกณฑ์ด้านการเบิกจ่ายและการชดเชยค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ
3. Procurement and Adoptionกระบวนการจัดซื้อและการนำผลิตภัณฑ์ไปใช้หรือยอมรับเข้าสู่ระบบบริการสุขภาพ
4. Compliance การปฏิบัติตามกฎหมายและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง

ทั้งนี้ เยอรมนีมีระบบประกันสุขภาพภาคบังคับที่ครอบคลุมประชากรส่วนใหญ่ และเป็นหนึ่งในตลาดสำคัญของผลิตภัณฑ์ยา นวัตกรรมทางการแพทย์ และเทคโนโลยีด้านสุขภาพ ดังนั้น ผู้ประกอบการและนักลงทุนจึงจำเป็นต้องประเมินทั้งโอกาสทางธุรกิจและเงื่อนไขทางกฎหมายควบคู่กัน เพื่อให้สามารถวางแผนการเข้าสู่ตลาดและบริหารความเสี่ยงได้อย่างเหมาะสม

กฎหมายดิจิทัล เทคโนโลยี และการกำกับดูแลข้อมูล

อีกหนึ่งประเด็นสำคัญในการศึกษาดูงานคือกฎหมายดิจิทัลและเทคโนโลยี โดยได้รับเกียรติจาก Dr. Michaela Nebel ร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านกฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศ การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ความมั่นคงปลอดภัยทางเทคโนโลยี กฎหมายสัญญาด้าน IT พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับปัญญาประดิษฐ์ ตลอดจนประเด็นข้อพิพาทด้านข้อมูลและข้อพิพาทภายใต้กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของสหภาพยุโรป (General Data Protection Regulation)

ประเด็นดังกล่าวมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อองค์กรที่ดำเนินธุรกิจในสภาพแวดล้อมดิจิทัล เนื่องจากกฎหมายและกฎระเบียบด้านข้อมูลและเทคโนโลยีไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะการปฏิบัติตามกฎหมายเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงกับการจัดทำและบริหารสัญญา การกำกับดูแลข้อมูล การรักษาความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ ตลอดจนการบริหารความเสี่ยงทางกฎหมายและการกำกับดูแลกิจการขององค์กร นอกจากนี้ ยังมีการแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับพัฒนาการด้านกฎหมายและกฎระเบียบที่ภาคธุรกิจในยุโรปควรติดตามอย่างใกล้ชิด อาทิ กฎหมายปัญญาประดิษฐ์ของสหภาพยุโรป (EU AI Act) การคัดกรองการลงทุนจากต่างประเทศ หลักเกณฑ์ด้านความโปร่งใสของค่าตอบแทน การเปลี่ยนแปลงด้านภาษี กฎระเบียบด้านข้อมูลและความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ ตลอดจนพัฒนาการด้านกฎเกณฑ์ความยั่งยืนภายใต้แนวทาง ESG Omnibus ซึ่งล้วนมีผลต่อการกำกับดูแลกิจการ การบริหารความเสี่ยง และการวางแผนกลยุทธ์ขององค์กรในระยะยาว ขณะเดียวกัน ยังได้แลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับแนวโน้ม Asia–Europe Investment in Technology ซึ่งสะท้อนทิศทางการลงทุนข้ามภูมิภาคที่ให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีและนวัตกรรม โดยเฉพาะธุรกิจที่มีศักยภาพในการเติบโตและเชื่อมโยงกับตลาดโลก ทั้งนี้ การทำความเข้าใจกรอบกฎหมายและกฎระเบียบของแต่ละภูมิภาคจึงมีบทบาทสำคัญต่อการวางแผนและบริหารการลงทุนระหว่างเอเชียและยุโรปอย่างมีประสิทธิภาพ

การศึกษาดูงาน ณ Baker McKenzie สำนักงานนครแฟรงก์เฟิร์ต ในครั้งนี้นับเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญของหลักสูตร Super LBA รุ่นที่ 3 มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ ซึ่งช่วยเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของกฎหมายในบริบทของการลงทุนและการดำเนินธุรกิจระหว่างประเทศ ผู้เข้าร่วมหลักสูตรได้เรียนรู้จากกรณีศึกษาและประสบการณ์จริงเกี่ยวกับความเชื่อมโยงระหว่าง กฎหมาย การลงทุน เทคโนโลยี นวัตกรรม และกลยุทธ์ทางธุรกิจตลอดจนตระหนักถึงความสำคัญของการประเมินความเสี่ยงทางกฎหมาย การตรวจสอบสถานะกิจการ และการติดตามพัฒนาการด้านกฎหมายและกฎระเบียบในระดับประเทศและสหภาพยุโรป องค์ความรู้และประสบการณ์จากการศึกษาดูงานครั้งนี้จึงเป็นส่วนสำคัญในการเสริมศักยภาพให้ผู้บริหารสามารถนำมุมมองด้านกฎหมายมาประกอบการวิเคราะห์และตัดสินใจเชิงธุรกิจ ตลอดจนเตรียมความพร้อมสำหรับการบริหารองค์กรท่ามกลางบริบทเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และกฎระเบียบที่เปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องในเวทีโลก