กฎ กติกา ธุรกิจ : ความผิดฐานฟอกเงิน กับ ธุรกิจ
การทุจริตและคอร์รัปชัน ได้กัดกร่อนความรู้สึกของคนไทยอย่างมาก โดยเฉพาะกรณีที่เกิดจากการกระทำของบุคคล ที่ได้รับความน่าเชื่อถือและเป็นที่ศรัทธาแก่บุคคลทั่วไป ทำความดีเหมือนเป็นธุรกิจบังหน้า แต่กลับเป็นการหลอกลวงเพื่อรับเงินจากบุคคลทั่วไป จนมีคำที่กล่าวถึงเป็นอย่างมากในการตรวจสอบการกระทำความผิดดังกล่าว คือความผิดฐานฟอกเงิน
การฟอกเงิน หมายถึง การนำเงินที่ได้จากการกระทำความผิด หรือเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดเพื่อเก็บ ซุกซ่อน โอน ยักย้ายถ่ายเทหรือเปลี่ยนสภาพเพื่อนำเงินที่ได้จากการกระทำความผิดมาใช้ลักษณะที่ถูกกฎหมาย ซึ่งรวมถึงประโยชน์ในทางทรัพย์สินอื่นๆ ที่ได้จากการทำความผิด
การกระทำความผิด ที่ถือว่าเกี่ยวข้องกับการฟอกเงิน จะต้องเป็นความผิดมูลฐานที่กฎหมายกำหนดไว้ 11 ประเภท คือ (1) ความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด (2) ความผิดเกี่ยวกับเพศตามกฎหมายอาญา เฉพาะเป็นธุระจัดหา ล่อไป หรือพาไปเพื่อการอนาจารหญิงและเด็ก (3) ความผิดเกี่ยวกับการฉ้อโกงประชาชน หรือการกู้ยืมเงินที่เป็นการฉ้อโกงประชาชน (4) ความผิดเกี่ยวกับการยักยอกทรัพย์หรือประทุษร้ายต่อทรัพย์สิน หรือกระทำโดยทุจริตซึ่งทรัพย์สินของสถาบันการเงิน ตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจสถาบันการเงิน (5) ความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ ซึ่งหมายถึงการทุจริตคอร์รัปชัน (6) ความผิดเกี่ยวกับการกรรโชก หรือรีดเอาทรัพย์ ที่กระทำโดยอ้างอำนาจอั้งยี่ หรือช่องโจร (7) ความผิดเกี่ยวกับการลักลอบหนีศุลกากร (8) ความผิดเกี่ยวกับการก่อการร้าย (9) ความผิดเกี่ยวกับการเลือกตั้ง (10) ความผิดเกี่ยวกับการค้ามนุษย์ (11) ความผิดเกี่ยวกับการพนัน
การที่มีบุคคลจดทะเบียนจัดตั้งมูลนิธิ และรับบริจาคเงินโดยอ้างว่า จะไปดำเนินการเพื่อการกุศลหรือช่วยเหลือบุคคลที่ได้รับความเดือดร้อนอย่างใดอย่างหนึ่ง แต่ไม่ได้นำเงินไปใช้ตามวัตถุประสงค์ กลับนำไปใช้จ่ายส่วนตัว เมื่อมีบุคคลหลงเชื่อบริจาคเงินตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป ถือว่าเป็นความผิดฐานฉ้อโกงประชาชน ซึ่งเป็นความผิดมูลฐานของกฎหมายฟอกเงิน
กรณีดังกล่าว ยังรวมถึงการที่อดีตพระบางรูปซึ่งปัจจุบันถูกจับสึกและกลายเป็นสมี ที่รับบริจาคหรือถวายจากญาติโยม ด้วยความศรัทธา แล้วนำไปใช้จ่ายส่วนตัว รวมทั้ง อุปการะเลี้ยงดูสีกา ถือเป็นความผิดฐานฉ้อโกงประชาชน ซึ่งเป็นความผิดมูลฐานของกฎหมายฟอกเงินเช่นกัน
เมื่อมีการกระทำความผิดมูลฐานของกฎหมายฟอกเงิน สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน มีอำนาจตามกฎหมายในการตรวจสอบเส้นทางการเงินได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเงินที่รับมา หรือโอนมาจากผู้ใด และโอนต่อ หรือจ่ายให้ผู้ใดเพื่ออะไร เมื่อตรวจสอบแล้ว มีหลักฐานชัดเจนว่ากระทำความผิดจริง สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน มีอำนาจตามกฎหมายที่อายัดและยึดทรัพย์ที่เกิดจากการรับความผิด ให้ตกเป็นของแผ่นดินได้
ความผิดมูลฐานที่น่าสนใจคือ
ความผิดเกี่ยวกับการยักยอกทรัพย์หรือประทุษร้ายต่อทรัพย์สิน หรือกระทำโดยทุจริตซึ่งทรัพย์สินของสถาบันการเงิน ตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจสถาบันการเงิน
ความผิดดังกล่าว ที่จะดำเนินการตามกฎหมายฟอกเงินเพื่อตรวจสอบ และอายัด ยึดทรัพย์ที่เกิดจากการกระทำความผิด จะต้องเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินของสถาบันการเงินเท่านั้น
แต่ในทางปฏิบัติเมื่อมีการแจ้งความร้องทุกข์ต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจ ในความผิดข้อหา ยักยอกทรัพย์ ลักทรัพย์ ที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินมูลค่าเป็นจำนวนมากเมื่อเจ้าหน้าที่ตำรวจ หรือพนักงานสอบสวน สอบถามไปที่ธนาคารหรือสถาบันการเงิน ที่มีการนำเงินที่ได้จากการกระทำความผิดไปฝากไว้หรือโอนต่อ เจ้าหน้าที่ธนาคารหรือสถาบันการเงินจะให้ความร่วมมือกับเจ้าหน้าที่เป็นอย่างดี แม้จะไม่ได้อาศัยช่องทางตามกฎหมายฟอกเงิน แต่เป็นการรวบรวมพยานหลักฐานทั่วไปของ เจ้าหน้าที่ตำรวจ และพนักงานสอบสวน ซึ่งจะยึด อายัด ทรัพย์หรือเงินนั้น ตามกฎหมายฟอกเงินไม่ได้ แต่เป็นประโยชน์ในการดำเนินการตามกฎหมายทั่วไปเพื่อเรียกร้องทรัพย์คืนแก่ผู้เสียหาย
กฎหมายเกี่ยวกับการฟอกเงิน มีสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน เป็นผู้รับผิดชอบดูแลบังคับใช้กฎหมายนี้ นับวันอาชญากรทางเศรษฐกิจ ได้พัฒนารูปแบบและวิธีการโกงหลอกลวงให้สลับซับซ้อน และติดตามยากขึ้นทุกที การบังคับใช้กฎหมาย จึงเป็นเรื่องสำคัญ ที่ต้องทันเท่าเทียมกับสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปตามกลอุบายของยุคสมัย
ดร.รุจิระ บุนนาค
กรรมการผู้จัดการ
Marut Bunnag International Law Office
Twitter : @RujiraBunnag