ญี่ปุ่นปล่อยจรวด H3 สำเร็จ! ส่งยานสำรวจมุ่งหน้าดวงจันทร์ดาวอังคาร ลุยภารกิจเก็บตัวอย่างกลับโลก

ญี่ปุ่นประสบความสำเร็จในการปล่อยจรวดเอช 3 (H3) ส่งยานสำรวจเอ็มเอ็มเอ็กซ์ (MMX) มุ่งหน้าสู่ดาวอังคาร เพื่อปฏิบัติภารกิจเก็บตัวอย่างจากดวงจันทร์บริวารกลับมายังโลกเป็นครั้งแรก โดยใช้เวลารวมประมาณ 5 ปี คาดหวังให้ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการกำเนิดระบบสุริยะ รวมถึงเงื่อนไขที่เอื้อต่อการเกิดสิ่งมีชีวิต

จรวดเอช 3 ลำที่ 10 ทะยานขึ้นจากศูนย์อวกาศทาเนกาชิมะ จังหวัดคาโกชิมะ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อเวลา 04.41 น. ตามเวลาท้องถิ่นของวันอังคารที่ 20 ตุลาคม ก่อนที่ยานเอ็มเอ็มเอ็กซ์ซึ่งพัฒนาโดยองค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น (JAXA) ร่วมกับบริษัทมิตซูบิชิ อิเล็กทริก จะแยกตัวออกจากจรวดและเข้าสู่วงโคจรมุ่งหน้าสู่ดาวอังคารได้สำเร็จในเวลา 05.52 น. ภารกิจนี้ยังถือเป็นครั้งแรกที่ญี่ปุ่นใช้จรวดเอช 3 ส่งยานอวกาศออกเดินทางไปยังห้วงอวกาศระหว่างดาวเคราะห์

ยานเอ็มเอ็มเอ็กซ์มีน้ำหนักประมาณ 4.2 ตัน ใช้งบประมาณพัฒนาราว 55,300 ล้านเยน หรือประมาณ 350 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เดิมมีกำหนดออกเดินทางในปี 2024 แต่ต้องเลื่อนออกไป โดยคาดว่าจะเดินทางถึงดาวอังคารในเดือนสิงหาคม 2027 ก่อนเริ่มสำรวจดวงจันทร์บริวารทั้งสองดวง ได้แก่ โฟบอสและดีมอส ซึ่งภารกิจหลักจะมุ่งไปที่โฟบอส ดวงจันทร์บริวารขนาดใหญ่กว่า มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 27 กิโลเมตร และโคจรห่างจากดาวอังคารราว 6,000 กิโลเมตร

ตามแผน ยานจะพยายามลงจอดบนโฟบอส 2 ครั้งในปี 2029 เพื่อเก็บตัวอย่างจากใต้พื้นผิวลึกอย่างน้อย 2 เซนติเมตร ให้ได้ไม่น้อยกว่า 10 กรัม ก่อนเดินทางกลับโลกในเดือนพฤศจิกายน 2030 โดยแคปซูลบรรจุตัวอย่างมีกำหนดลงจอดในประเทศออสเตรเลียเดือนกรกฎาคม 2031 หากประสบความสำเร็จ ญี่ปุ่นอาจกลายเป็นหน่วยงานอวกาศแห่งแรกที่ลงจอดบนดวงจันทร์บริวารของดาวอังคาร เก็บตัวอย่าง และนำกลับมายังโลกได้ครบภารกิจ

นักวิทยาศาสตร์หวังว่าตัวอย่างจากโฟบอสจะช่วยไขปริศนาการกำเนิดดวงจันทร์บริวารของดาวอังคาร ซึ่งยังมีข้อถกเถียงระหว่างทฤษฎีที่ว่า ดวงจันทร์ทั้งสองเป็นดาวเคราะห์น้อยที่ถูกแรงโน้มถ่วงของดาวอังคารดึงดูดเข้ามา กับอีกทฤษฎีที่เสนอว่าเกิดจากเศษซากของการชนครั้งใหญ่ระหว่างดาวอังคารกับวัตถุท้องฟ้าอื่น การค้นพบครั้งนี้อาจช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจการกระจายตัวของน้ำและสารประกอบอินทรีย์ในระบบสุริยะยุคแรก รวมถึงสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเกิดสิ่งมีชีวิต

ก่อนการลงจอด รถสำรวจขนาดเล็กชื่ออิเดฟิกซ์ (Idefix) ซึ่งพัฒนาโดยองค์การอวกาศฝรั่งเศสและศูนย์การบินและอวกาศเยอรมันร่วมกับญี่ปุ่น จะสำรวจภูมิประเทศเพื่อช่วยเลือกจุดลงจอดที่ปลอดภัย ขณะที่ยานเอ็มเอ็มเอ็กซ์จะบินผ่านเพื่อสำรวจดีมอสเพิ่มเติมด้วย