โอ๊ะ! ทำอะไรรัฐเห็นหมดนะจ๊ะ... จับตาเงื่อนไข 'TH-AI Passport' ส่องประวัติแชท-ชี้ช่องส่งมอบข้อมูลให้เจ้าหน้าที่

เปิดให้ลงทะเบียนล่วงหน้ากันไปแล้วในวันนี้ (19 สิงหาคม 2569) สำหรับโปรเจกต์เทคโนโลยีระดับชาติอย่าง TH-AI Passport แต่ท่ามกลางความตื่นตัวของผู้ใช้งานที่อยากทดลองระบบ ผู้สื่อข่าวตาดีกลับไปสะดุดตากับรายละเอียดใน "ประกาศความเป็นส่วนตัว" (Privacy Notice) ข้อที่ 12 และ 13 ซึ่งซ่อนเงื่อนไขที่ทำเอาหลายคนต้องเบรกดังเอี๊ยด เพราะเมื่อพิจารณาข้อความทางกฎหมายอย่างละเอียดแล้วพบว่า ข้อมูลพฤติกรรมและการสนทนาทั้งหมดของเราบนแพลตฟอร์มนี้ รัฐสามารถรับรู้และเข้าถึงได้แทบจะทั้งหมด

เริ่มจากเงื่อนไขในข้อ 12 ที่ระบุถึงการเก็บข้อมูลคุกกี้ (Cookie ID) เพื่อติดตามผลและวิเคราะห์พฤติกรรมการใช้งาน โดยอ้างอิง ฐานความยินยอม ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 19 อธิบายให้เข้าใจง่ายๆ คือ กฎหมาย PDPA มาตรานี้กำหนดว่าผู้ให้บริการจะเก็บหรือใช้ข้อมูลได้ก็ต่อเมื่อผู้ใช้ "ยินยอม" อย่างชัดเจนเสียก่อน นั่นหมายความว่า ทันทีที่คุณติ๊กถูกหรือกดตกลงยอมรับเงื่อนไขเพื่อสมัครเข้าใช้งาน ก็เท่ากับคุณได้มอบสิทธิให้ระบบสามารถติดตามร่องรอยการใช้งานของคุณบนแพลตฟอร์มได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายแล้ว

แต่จุดที่ต้องขีดเส้นใต้เน้นๆ คือ ข้อ 13 ที่ระบุอย่างชัดเจนว่า แพลตฟอร์มจะทำการจัดเก็บ "ข้อมูลการสนทนากับ AI และเนื้อหาที่ป้อนเข้าระบบ" ทั้งหมด โดยให้เหตุผลเพื่อตรวจสอบการใช้งานที่ไม่เหมาะสม หากระบบอัลกอริทึมตรวจพบข้อความที่เข้าข่ายผิดกฎหมาย พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ หรือกระทบต่อความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร จะมี "เจ้าหน้าที่ที่เป็นมนุษย์" เข้ามาเปิดประวัติเพื่อตรวจสอบและอ่านแชทของคุณโดยตรง ซ้ำร้ายเจ้าหน้าที่มีสิทธิ์ระงับบัญชี และสามารถส่งต่อข้อมูลแชทนั้นให้หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายได้ทันที และที่สำคัญที่สุดคือ ข้อมูลการสนทนาทั้งหมดนี้จะถูกแพลตฟอร์มเก็บรักษาไว้เป็นระยะเวลานานถึง 1 ปีเต็ม นับจากวันที่พิมพ์ข้อความลงไป

สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่า พื้นที่หน้าจอแชทของ TH-AI Passport ไม่ใช่พื้นที่ส่วนตัวร้อยเปอร์เซ็นต์ ผู้ใช้งานจึงต้องระมัดระวังอย่างมากในการป้อนข้อมูลส่วนบุคคล ข้อมูลทางการเงิน ความลับของบริษัท หรือแม้แต่การพิมพ์หยอกล้อในประเด็นที่สุ่มเสี่ยงทางกฎหมาย เพราะทุกตัวอักษรที่ป้อนเข้าระบบ ไม่เพียงแต่ถูกประมวลผลด้วย AI แต่ยังถูกบันทึกเก็บไว้ข้ามปี และมีกลไกที่พร้อมจะเปิดทางให้เจ้าหน้าที่รัฐเข้ามาตรวจสอบได้ทุกเมื่อ