จิตแพทย์เปิด 9 อาการ'ถอนยาบ้า' เตือนเสี่ยงภาวะไร้ความสุข-อารมณ์ดิ่งแปรปรวน

วันที่ 26 ตุลาคม 2569 นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ จิตแพทย์ประจำโรงพยาบาลสมิติเวช ศรีนครินทร์ เจ้าของเพจเฟซบุ๊ก "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" ได้โพสต์ข้อความหัวข้อ "อาการถอนยาบ้า"

โดยระบุว่า ยาบ้า หรือ Methamphetamine จัดอยู่ในกลุ่ม สารกระตุ้นระบบประสาท ที่ออกฤทธิ์กระตุ้นการหลั่งสารสื่อประสาทอย่าง Dopamine, Norepinephrine และ Serotonin ในปริมาณมหาศาล

เมื่อหยุดใช้ยาฉุกเฉิน สมองที่เคยชินกับการถูกกระตุ้นจะเกิดภาวะสารเคมีดิ่งลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิด กลุ่มอาการถอนยา ทั้งทางร่างกาย อารมณ์ และพฤติกรรม ดังนี้ครับ

9 อาการถอนยาบ้าที่พบได้บ่อยทางการแพทย์

1. อารมณ์ดิ่งแปรปรวน: รู้สึกเศร้า หดหู่ วิตกกังวล อารมณ์เสีย หรือหงุดหงิดก้าวร้าวได้ง่าย

2. อ่อนเพลีย ไร้เรี่ยวแรง: ร่างกายหมดพลังงาน เหนื่อยล้าอย่างรุนแรงเนื่องจากสมองขาดสารกระตุ้น

3. การนอนผิดปกติ: บางรายอาจมีปัญหานอนไม่หลับ แต่ส่วนใหญ่มักมีอาการนอนหลับมากผิดปกติ ลุกไม่ไหว

4. ฝันเสมือนจริง: นอนหลับแล้วฝันเรื่องราวแปลกประหลาด ฝันร้าย หรือฝันเสมือนจริงมากๆ จนตื่นมาแล้วรู้สึกไม่สดชื่น

5. เจริญอาหารมากผิดปกติ: หิวบ่อย กินเก่งขึ้น ร่างกายพยายามโหยหาพลังงานมาทดแทนช่วงที่ใช้ยา

6. พฤติกรรมเชื่องช้าหรือกระสับกระส่าย: บางรายอาจดูเชื่องช้า เฉื่อยชา ตอบสนองช้า หรือตรงกันข้ามคือลุกลี้ลุกลน กระสับกระส่าย ล่ก กังวลสูง

7. ภาวะไร้ความสุข (Anhedonia): รู้สึกเฉื่อยชา ไม่อยากทำอะไร สิ่งที่เคยชอบก็ทำแล้วไม่มีความสุข เกิดจากระบบ Dopamine ในสมองยังไม่ฟื้นตัว

8. อาการเสี้ยนยาอย่างรุนแรง (Drug Craving): มีความอยากยาบ้าพุ่งสูงขึ้นอย่างรุนแรงเพื่อดึงอารมณ์และพลังงานให้กลับมา

9. เสี่ยงต่อความคิดทำร้ายตัวเอง: ในรายที่มีอารมณ์เศร้าดิ่งรุนแรง อาจมีความคิดไม่อยากมีชีวิตอยู่ หรืออยากทำร้ายตัวเอง ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางจิตเวชที่ต้องระวังเป็นพิเศษครับ

ระยะเวลาของอาการถอนยา

• อาการทางกาย : มักพีคสูงสุดใน 2–3 วันแรก และจะค่อยๆ ดีขึ้นจนหายไปภายใน 1–2 สัปดาห์

• อาการทางอารมณ์และจิตใจ: โดยเฉพาะภาวะเฉื่อยชา ไร้ความสุข และอาการเสี้ยนยา อาจเป็นต่อเนื่องยาวนานเป็น หลักเดือนถึงครึ่งปี (Post-Acute Withdrawal Syndrome: PAWS) เนื่องจากสมองต้องใช้เวลาในการฟื้นฟูตัวรับ Dopamine ให้กลับมาทำงานเป็นปกติ

ข้อแนะนำทางการแพทย์: อาการถอนยาบ้าแม้จะไม่ได้อันตรายถึงชีวิตโดยตรงเหมือนการถอนแอลกอฮอล์ แต่ อันตรายจากภาวะซึมเศร้ารุนแรงและความคิดทำร้ายตัวเอง ถือเป็นเรื่องสำคัญมาก การเข้าสู่กระบวนการบำบัดรักษาภายใต้การดูแลของจิตแพทย์และทีมสุขภาพจิต จะมีทั้งการใช้ยารักษาตามอาการ การทำจิตบำบัด และการสนับสนุนทางจิตวิทยา เพื่อช่วยให้ผ่านช่วงถอนยาไปได้อย่างปลอดภัยครับ

ใครเคยมีประสบการณ์ถอนยาบ้า หรือเคยดูแลคนใกล้ชิดในช่วงถอนยาแล้วเจออาการตรงหรือไม่ตรงกับข้อไหนบ้าง ลองคอมเมนต์มาพูดคุยและแชร์ประสบการณ์กันได้นะครับ