ไทยถูกเวียดนามแย่งท่องเที่ยว หอการค้าฯคาดปี’69เหลือ31.5ล้านคน

นายธนวรรธน์ พลวิชัย อธิการบดีมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย และประธานที่ปรึกษาศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย เปิดเผยว่า ภาคการท่องเที่ยวยังคงเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์สำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย ทั้งในปี 2569 และปี 2570 แต่สถานการณ์ปัจจุบันสะท้อนให้เห็นว่าความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยกำลังเผชิญความท้าทายมากขึ้น โดยเฉพาะการสูญเสียส่วนแบ่งตลาดให้กับประเทศคู่แข่งในเอเชีย

ทั้งนี้แม้เศรษฐกิจไทยปี 2569 มีโอกาสขยายตัวประมาณ 2.2-2.5% ผ่านเครื่องจักรขับเคลื่อนเศรษฐกิจ 4 ตัวหลัก ได้แก่ 1.การลงทุนภาคเอกชน 2.การส่งออก 3.การใช้จ่ายภาครัฐ และ 4.ภาคการท่องเที่ยว โดยระดับ 2.5% มีความเป็นไปได้สูง จากแรงสนับสนุนของการลงทุนในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ AI และ Data Center การส่งออก และมาตรการภาครัฐ แต่ภาคการท่องเที่ยวซึ่งเป็นอีกแรงขับเคลื่อนสำคัญกลับยังไม่สามารถฟื้นตัวได้ตามเป้าหมายเดิม

โดยมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ประเมินว่าปี 2569 จะมีนักท่องเที่ยวต่างชาติประมาณ 31.5 ล้านคน ลดลง 4.5% จากปีก่อนที่มีเกือบ 33 ล้านคน และต่ำกว่าระดับ 32-34 ล้านคน ที่เคยคาดการณ์ไว้ สาเหตุมาจากสงครามในตะวันออกกลางที่ผลักดันต้นทุนพลังงานและค่าโดยสารเครื่องบินให้สูงขึ้น รวมถึงปัญหาความสามารถในการแข่งขันของไทยเอง และคาดว่าปี 2570 นักท่องเที่ยวต่างชาติจะกลับมาขยายตัว 7.9% อยู่ที่ประมาณ 34 ล้านคน เพิ่มขึ้น 2.5 ล้านคน และสร้างรายได้ประมาณ 1.632 ล้านล้านบาท แต่การฟื้นตัวดังกล่าวยังมีความไม่แน่นอน โดยประเมินกรณีเลวร้ายอาจมีนักท่องเที่ยวเพียง 32.57 ล้านคน และกรณีดีที่สุดอาจเพิ่มเป็น 35.44 ล้านคน

อย่างไรก็ตามสิ่งที่น่ากังวลคือ ผลสำรวจความคิดเห็นผู้ประกอบการท่องเที่ยว ซึ่งส่วนใหญ่ประเมินว่าไทยกำลังเสียเปรียบประเทศคู่แข่ง แม้จะมีการพัฒนาความสามารถในการแข่งขันของตนเองเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับช่วง 3 ปีก่อน แต่ประเทศอื่นกลับพัฒนาได้รวดเร็วกว่า โดยเฉพาะเวียดนามที่กำลังเป็นคู่แข่งสำคัญ เนื่องจากมีแหล่งท่องเที่ยวใหม่ ต้นทุนการเดินทางและค่าใช้จ่ายที่นักท่องเที่ยวมองว่าคุ้มค่ากว่า รวมถึงการเพิ่มเที่ยวบินตรงเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวจากตลาดต่างประเทศ นอกจากนี้ไทยยังต้องแข่งขันกับญี่ปุ่น จีน เกาหลีใต้ และสิงคโปร์ ซึ่งมีแรงดึงดูดนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น

นางอุมากมล สุนทรสุรัติ ผู้ช่วยผู้อำนวยการศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย กล่าวว่า ผลสำรวจผู้ประกอบการท่องเที่ยวทั่วประเทศ จำนวน 368 ราย พบว่า 52.2% มองว่าความสามารถในการแข่งขันของไทยดีขึ้นเมื่อเทียบกับ 3 ปีก่อน แต่เมื่อเทียบกับประเทศคู่แข่งในเอเชีย กลับมีถึง 59.1% ที่มองว่าไทยยังด้อยกว่า เมื่อพิจารณาสาเหตุที่นักท่องเที่ยวต่างชาติลดลง พบว่า 48.1% มองว่าเกิดจากปัจจัยภายนอกที่ไทยไม่สามารถควบคุมได้ เช่น สงคราม ขณะที่ 25.3% มองว่าเป็นข้อจำกัดภายในประเทศ ทั้งเที่ยวบิน วีซ่า ด่านชายแดน และความปลอดภัย อีก 21.7% ระบุว่านักท่องเที่ยวหันไปเลือกประเทศคู่แข่ง รวมเป็น 47% ที่สะท้อนปัญหาด้านการแข่งขันและข้อจำกัดที่ไทยสามารถปรับปรุงได้

ทั้งนี้เมื่อสอบถามถึงแนวโน้มจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติในปี 2570 ผู้ประกอบการ 50.5% คาดว่าจะมีนักท่องเที่ยวประมาณ 33-34.9 ล้านคน ขณะที่ 34.5% ประเมินว่าอาจมีนักท่องเที่ยวต่ำกว่า 33 ล้านคน และมีเพียง 15.1% ที่มองว่าจะมีนักท่องเที่ยวตั้งแต่ 35 ล้านคนขึ้นไป ส่วนโอกาสกลับไปมีนักท่องเที่ยวต่างชาติ 40 ล้านคน พบว่ามีเพียง 10.6% ที่เชื่อว่าจะเกิดขึ้นภายในปี 2572 ขณะที่ 32.2% คาดว่าจะเกิดขึ้นในช่วงปี 2574-2575 อีก 30.4% มองว่าจะเกิดขึ้นหลังปี 2575 และ 9.1% เห็นว่าไทยอาจไม่กลับไปถึงระดับ 40 ล้านคนอีกแล้ว ด้านรายได้ของธุรกิจท่องเที่ยวในปี 2570 ผู้ประกอบการ 65.2% คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปี 2569 แต่กลุ่มผู้ประกอบการที่พึ่งพานักท่องเที่ยวต่างชาติประมาณ 20.1% ยังมองว่ารายได้อาจลดลง

นายวิเชียร แก้วสมบัติ ผู้อำนวยการสถาบันยุทธศาสตร์การค้า มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย กล่าวว่า  ภาคการท่องเที่ยวไทยยังมีโอกาสฟื้นตัวในปี 2570 จากแนวโน้มที่สถานการณ์เศรษฐกิจโลก และต้นทุนพลังงานอาจคลี่คลายลง รวมถึงฐานนักท่องเที่ยวในปี 2569 ที่อยู่ในระดับต่ำ แต่ภาครัฐต้องเร่งแก้ไขข้อจำกัดภายในประเทศควบคู่กันไป โดยเฉพาะการสร้างความเชื่อมั่นให้กับตลาดมาเลเซีย จีน และอินเดีย ก่อนเข้าสู่ฤดูกาลท่องเที่ยวหลักในปี 2570 รวมถึงการเพิ่มจำนวนที่นั่งและเที่ยวบินตรง การแก้ไขความล่าช้าที่ด่านชายแดน การกำหนดนโยบายวีซ่าให้ชัดเจนและมีเสถียรภาพ ตลอดจนการปราบปรามธุรกิจนอมินีและทุนเทา