“กอบศักดิ์” ชี้ “ทรัมป์” นำสหรัฐฯ เข้าสู่ยุค “Mr. VETO” สองปีหลังจากนี้ทำอะไรก็ยาก เจอศึกหนักทั้งนอก-ใน

วันที่ 4 พ.ย. 2569 ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี โพสต์ข้อความวิเคราะห์สถานการณ์การเมืองระดับโลกผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว  โดยเปิดเผยว่า ทันทีที่ทราบผลการเลือกตั้งอย่างแน่ชัด ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ส่งสัญญาณการเมืองครั้งสำคัญด้วยการโพสต์รูปภาพหมวกที่สกรีนข้อความว่า “VETO”  พร้อมกับ ดร.กอบศักดิ์ ยังให้ความเห็นกับเรื่องนี้ว่า 

อำนาจวีโต้ (Veto) คืออะไร?

อำนาจวีโต้ (Veto) คือ อำนาจตามรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ (มาตรา 1 หมวด 7) ที่มอบสิทธิ์ให้ "ประธานาธิบดี" สามารถ ปฏิเสธหรือระงับร่างกฎหมาย ที่ผ่านความเห็นชอบจากสภาคองเกรสแล้วได้ ก่อนที่กฎหมายนั้นจะมีผลบังคับใช้

กระบวนการและกลไกการใช้อำนาจวีโต้

• ส่งกลับพร้อมเหตุผล: ประธานาธิบดีไม่สามารถออกกฎหมายเองได้โดยตรง แต่หากไม่เห็นด้วยกับร่างกฎหมายใด จะใช้อำนาจวีโต้เพื่อส่งร่างกฎหมายนั้นกลับไปยังสภาคองเกรส พร้อมระบุเหตุผลในการคัดค้าน
• ตรวจสอบและถ่วงดุล (Checks and Balances): อำนาจนี้จัดเป็นเครื่องมือสำคัญตามระบบการเมืองสหรัฐฯ เพื่อป้องกันไม่ให้ฝ่ายนิติบัญญัติ (สภาคองเกรส) ออกกฎหมายที่ขัดกับแนวทางบริหารประเทศของฝ่ายบริหาร
• การล้มคำสั่งวีโต้ (Veto Override): สภาคองเกรสยังคงมีโอกาสผลักดันกฎหมายนั้นต่อได้ แต่ทำได้ยากมาก เพราะต้องใช้คะแนนเสียงเห็นชอบ อย่างน้อย 2 ใน 3 จากทั้งสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา หากทำสำเร็จ ร่างกฎหมายนั้นจะประกาศใช้เป็นกฎหมายทันทีโดยไม่ต้องมีลายมือชื่อของประธานาธิบดี

ทำไม “ทรัมป์” ถึงเลือกใช้อำนาจนี้?

1. คุมเกมการเมืองเมื่อสูญเสียเสียงข้างมาก: หลังการเลือกตั้งกลางเทอม (Midterm Elections) หากพรรคเดโมแครต (ฝ่ายตรงข้าม) ได้ครองเสียงข้างมากในสภาคองเกรส ทรัมป์จะใช้ "สิทธิวีโต้" เป็นเกราะป้องกันสำคัญเพื่อปัดตกกฎหมายที่ขัดต่อแนวทางของเขา
2. สกัดกฎหมายฝ่ายตรงข้าม: ทรัมป์ต้องการส่งสัญญาณชัดเจนว่า กฎหมายใดๆ ที่พรรคเดโมแครตเสนอเข้ามาแล้วเขาไม่เห็นด้วย จะถูกตีกลับทันที
3. บีบให้เกิดการเจรจา: การใช้วีโต้ซ้ำๆ จะทำให้กฎหมายของฝั่งตรงข้ามหยุดชะงัก จนอีกฝ่ายต้องยอมถอยเข้าสู่โต๊ะเจรจาเพื่อหาข้อตกลงร่วมกัน (Bipartisan Compromise) ในการบริหารประเทศช่วง 2 ปีสุดท้าย