ไม่ใช่แค่เรื่องพาดหัวไม่น่ารัก! ณัฏฐ์ มงคลนาวิน กางเหตุผล ทำไมไทยต้องขึ้นภาษี 30% สินค้านำเข้าออนไลน์

12 พฤศจิกายน 2569 ณัฏฐ์ มงคลนาวิน นักวิเคราะห์ข้อมูลและยุทธศาสตร์สังคม โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า กลายเป็นไวรัลทันทีเมื่อโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีออกมาติติงการพาดหัวข่าวของสื่อมวลชนเรื่อง “ขาช้อปออนไลน์เตรียมจ่ายแพงขึ้น ครม.ไฟเขียวขึ้นภาษีสินค้านำเข้าออนไลน์ เพดานสูงสุด 30% สร้างความเป็นธรรมให้ SMEs ไทยแข่งขันได้” โดยระบุว่าฟังดู “ไม่ค่อยน่ารัก” และอยากให้มองในมุม “SME ไทยเฮ” มากกว่า

แต่หากมองผ่านมุม นักวิเคราะห์ข้อมูลและยุทธศาสตร์สังคม สิ่งที่น่าเสียดายที่สุดคือการที่วิวาทะเรื่องถ้อยคำ กำลังบดบังสัจธรรมทางเศรษฐศาสตร์ และกลบเจตนาสำคัญของนโยบายปรับโครงสร้างภาษีศุลกากร 30% ซึ่งในความเป็นจริง นี่คือนโยบายที่ “มาถูกทาง” และสมควรสนับสนุนอย่างยิ่ง

นิทานอุปมา: “ร้านชำลุงสมชาย” กับ “รถเร่ท้ายซอย”

เพื่อให้เห็นภาพว่าทำไมการยอมจ่ายแพงกว่าเล็กน้อยให้สินค้าไทยจึงคุ้มค่ากว่า ลองจินตนาการถึงชุมชนหนึ่ง:

ในหมู่บ้านมี “ร้านชำของลุงสมชาย” ขายของใช้สารพัด ลุงสมชายซื้อหมูจากเขียงป้าแมวข้างบ้าน จ้างลูกสาวน้าพรท้ายซอยมาช่วยแพ็กของ และนำกำไรไปตัดผมกับลุงช่างทองหน้าปากซอย เงินทุกบาทที่คนในชุมชนจ่ายให้ร้านลุงสมชาย จึงไม่เคยหายไปไหน แต่วนเวียนหล่อเลี้ยงปากท้องของทุกคนในละแวกบ้าน

วันหนึ่ง มี “รถเร่จากต่างถิ่น” ขับเข้ามาเปิดท้ายขายสินค้าแบบเดียวกันในราคาถูกกว่าครึ่งหนึ่ง คนในหมู่บ้านตื่นเต้น ดีใจที่ประหยัดเงินในกระเป๋าได้ทันที จึงพากันไปรุมซื้อของจากรถเร่จนลืมร้านลุงสมชาย

ไม่กี่เดือนต่อมา ลุงสมชายสู้ราคาไม่ไหวและต้องปิดร้านถาวร ลูกสาวน้าพรตกงาน ป้าแมวขายหมูไม่ออก ลุงช่างตัดผมไม่มีลูกค้า สุดท้ายคนในหมู่บ้านเริ่มขาดรายได้ แม้ของจากรถเร่จะยังขายถูกอยู่เท่าเดิม แต่คนในซอยกลับไม่มีเงินเหลือแม้แต่จะซื้อของถูกนั้นอีกต่อไป เพราะเงินสดทั้งหมด ถูกรถเร่สูบขนออกนอกชุมชนไปจนหมดเกลี้ยงแล้ว

ในยุคปัจจุบัน “รถเร่” ได้แปลงร่างมาเป็น “พัสดุและแอปพลิเคชันสั่งของข้ามชาติ” ส่งตรงถึงหน้าบ้าน แต่กลไกการดูดเงินออกจากระบบยังคงเหมือนเดิมทุกประการ นี่คือภาพสะท้อนของ Economic Multiplier Effect (ตัวทวีคูณทางเศรษฐกิจ) ที่กำลังหดหาย

เมื่อเราสั่งซื้อสินค้านำเข้าที่แทบไม่เสียภาษี เงิน 100 บาทจะไหลออกนอกประเทศทันทีเกือบ 100% แต่เมื่อเราซื้อสินค้าที่ผลิตในประเทศ แม้ราคาจะอยู่ที่ 120 หรือ 130 บาท เงินส่วนต่างนั้นจะแตกออกเป็นค่าแรงคนงานไทย ค่าขนส่ง ภาษีพัฒนาประเทศ และวนกลับมาเป็นกำลังซื้อในระบบเศรษฐกิจที่หล่อเลี้ยงพวกเราทุกคน

*ข้อมูลเชิงประจักษ์: ตัวเลขสะท้อนการกลวงตัวของเศรษฐกิจไทย (De-industrialization)

- พัสดุข้ามชาติทะลุ 241 ล้านกล่องต่อปี: ปริมาณพัสดุส่งตรงจากต่างประเทศผ่านช่องทางด่วนและไปรษณีย์ระหว่างประเทศพุ่งสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด ส่งตรงจากโรงงานนอกประเทศถึงหน้าบ้านคนไทยโดยข้ามหัวห่วงโซ่การผลิตและการค้าในประเทศ

- สถิติปิดกิจการแตะ 22,000 รายต่อปี: ข้อมูลการจดทะเบียนนิติบุคคลสะท้อนว่า ภาคธุรกิจไทยต้องปิดตัวลงกว่า 2.2 หมื่นรายต่อปี โดยเฉพาะกลุ่มค้าส่ง ค้าปลีก เสื้อผ้าแฟชั่น ของใช้ในบ้าน และสินค้าอุปโภคบริโภค

- ภาคการผลิตกว่า 20–30 กลุ่มอุตสาหกรรมชะงักงัน: การทุ่มตลาดของสินค้าราคาต่ำกว่าทุนจริง ส่งผลให้อัตราการใช้กำลังการผลิต (Capacity Utilization) ของโรงงานไทยลดต่ำลง ผู้ผลิตจำนวนมากต้องลดคนงาน หรือยอมถอดใจจากการเป็น “ผู้ผลิต” เหลือเพียง “ผู้รับจ้างนำเข้า” ทำให้มูลค่าเพิ่มภายในประเทศขาดตอน

- ดึงเม็ดเงินภาษีคืนสู่ประเทศ 6,300 ล้านบาทต่อปี: การปิดช่องโหว่และจัดเก็บอากรขาเข้า e-Commerce ในอัตราเพดานสูงสุด 30% คาดว่าจะสร้างรายได้ภาษีให้รัฐกว่า 6.2–6.3 พันล้านบาทต่อปี ซึ่งเป็นเม็ดเงินที่ก่อนหน้านี้รั่วไหลออกนอกประเทศไปโดยไม่ได้นำกลับมาพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานหรือสวัสดิการของคนไทยเลย

*ไทยไม่ได้คิดเองคนเดียว: ส่องบทเรียนทั่วโลกกับการรื้อกฎ “De Minimis”

สิ่งที่ไทยกำลังทำ ไม่ใช่การคิดค้นมาตรการขึ้นมาลอยๆ หรือเป็นการกีดกันทางการค้าแบบตกยุค แต่เป็น Global Megatrend ที่รัฐบาลทั่วโลกกำลังเร่งอุดช่องโหว่ทางภาษีของพัสดุออนไลน์ข้ามชาติ (De Minimis Rule):

- อินโดนีเซีย (เพื่อนบ้านที่ขยับเร็วที่สุด): ปรับลดเกณฑ์ปลอดภาษีนำเข้าจาก 100 ดอลลาร์ เหลือ 75 ดอลลาร์ และหั่นลงเหลือเพียง 3 ดอลลาร์ (ราว 100 กว่าบาท) ในที่สุด พร้อมตั้งกำแพงภาษีสินค้าแฟชั่นและสิ่งทอนำเข้าสูงถึง 20–40% เพื่อปกป้องผู้ผลิตท้องถิ่น

- สหภาพยุโรป (EU): ยกเลิกข้อยกเว้น VAT ตั้งแต่ยูโรแรกไปแล้ว และกำลังเดินหน้ายกเลิกเพดานปลอดภาษีศุลกากรเดิมที่ 150 ยูโร (ราว 5,500 บาท) เพื่อเก็บภาษีพัสดุสั่งซื้อออนไลน์ทุกชิ้นอย่างเท่าเทียม

- สหรัฐอเมริกา (USA): สภาคองเกรสและรัฐบาลเดินหน้าปิดช่องโหว่เกณฑ์ De Minimis เดิมที่เคยตั้งไว้สูงถึง 800 ดอลลาร์ โดยตัดสิทธิสินค้าแฟชั่นและของใช้ที่ส่งตรงจากต่างประเทศ เพื่อสกัดคลื่นพัสดุราคาถูกวันละกว่า 4 ล้านกล่องที่เข้ามาทำลายโรงงานและแรงงานในสหรัฐฯ

- บราซิลและแอฟริกาใต้: เก็บภาษีสินค้านำเข้าออนไลน์มูลค่าต่ำทันทีตั้งแต่ 20% ถึง 45% เพื่อดึงเม็ดเงินภาษีกลับเข้ารัฐและสร้างความเป็นธรรมให้ร้านค้าในประเทศ

*เจาะลึก 3 มิติยุทธศาสตร์: สิ่งที่อยู่เบื้องหลังตัวเลขภาษี 30%

1. ปรากฏการณ์ "Free-riding on Infrastructure" (ใช้ทรัพยากรไทยฟรี แต่ไม่จ่ายภาษี): สินค้าที่ส่งตรงจากต่างประเทศผ่านแพลตฟอร์มข้ามชาติ ใช้ประโยชน์จากถนน ท่าเรือ สนามบิน เครือข่ายโทรคมนาคม และระบบโครงสร้างพื้นฐานที่สร้างขึ้นจากเงินภาษีของคนไทยเต็ม 100% แต่ที่ผ่านมา ผู้ขายต้นทางแทบไม่ต้องเสียภาษีนิติบุคคล ไม่ต้องจ่ายภาษีโรงเรือน/ที่ดิน และอาศัยช่องว่างทางศุลกากรนำของเข้าแบบปลอดอากร การเก็บภาษี 30% จึงไม่ใช่การลงโทษ แต่คือการเก็บค่าบำรุงรักษาโครงสร้างพื้นฐานคืนสู่ประเทศอย่างเป็นธรรม

2. ทางออกที่ไม่จบแค่กำแพงภาษี: ระวัง "คลังสินค้าทัณฑ์บน (Free Zone) และเครือข่ายนอมินี": มาตรการภาษี 30% แก้ปัญหาพัสดุส่งด่วนรายชิ้นได้เปลาะหนึ่ง แต่ในเชิงยุทธศาสตร์ ทุนข้ามชาติย่อมปรับตัวด้วยการนำเข้าสินค้าล็อตใหญ่ใส่ตู้คอนเทนเนอร์มาสต็อกในคลังสินค้าทัณฑ์บน (Bonded Warehouse) หรือใช้ "เครือข่ายนอมินี" เข้ามาจดทะเบียนนิติบุคคลในไทยเพื่อกระจายของเร็วภายใน 24 ชั่วโมง ภาครัฐจึงไม่อาจหยุดแค่การออกประกาศภาษี แต่ต้องบูรณาการร่วมกับกระทรวงพาณิชย์ในการกวาดล้างนอมินี และร่วมกับ สมอ./อย. คัดกรองมาตรฐานสินค้าก่อนกระจายสู่ตลาด

3. สะท้อนถึง SME ไทย: "กำแพงภาษีซื้อเวลาได้ แต่ไม่ได้การันตีชัยชนะ": กำแพงภาษี 30% เปรียบเสมือนโล่กำบังชั่วคราวเพื่อให้ SME ไทยมีเวลาหายใจและปรับโครงสร้าง แต่ไม่ได้แปลว่าสินค้าไทยจะรอดได้โดยไม่ต้องพัฒนา หากสินค้าไทยยังคงคุณภาพเดิม ดีไซน์เดิม และบริการแบบเดิม เมื่อทุนต่างชาติปรับโครงสร้างต้นทุนได้ กำแพงภาษีนี้ก็อาจเอาไม่อยู่ SME ไทยจึงต้องใช้จังหวะเวลานี้เร่งสร้าง Brand Value, ชูจุดเด่นเรื่องบริการหลังการขาย (After-sales Service / Warranty) ที่สินค้าข้ามชาติให้ไม่ได้ และใช้ความเข้าใจในวิถีชีวิตคนไทย (Localization) ให้เป็นแต้มต่อที่เงินทุนซื้อไม่ได้

*ทำไมกำแพงภาษี 30% ถึงเป็นทางรอด ไม่ใช่การรังแกผู้บริโภค?

ส่วนตัวผมเอง ยึดหลักปฏิบัติอย่างชัดเจนในการเลือกซื้อและอุดหนุน สินค้าที่ผลิตในประเทศไทย (Made in Thailand)เป็นลำดับแรกเสมอ เพราะตระหนักดีว่าการซื้อสินค้าไม่ใช่แค่ธุรกรรมส่วนตัว แต่คือการลงคะแนนเสียงให้อนาคตของประเทศ

- สร้างสนามแข่งขันที่เท่าเทียม (Level Playing Field): SME ไทยต้องแบกรับภาษีเงินได้ ต้นทุนแรงงานตามกฎหมาย และมาตรฐานสินค้า ขณะที่สินค้าข้ามชาติไหลทะลักผ่านช่องทางออนไลน์โดยแทบไม่เสียภาษีศุลกากร การปรับเพดานภาษีขึ้นสูงสุด 30% จึงไม่ใช่การกีดกัน แต่คือการคืนความเป็นธรรมขั้นพื้นฐาน

- รักษาการจ้างงานและห่วงโซ่อุปทาน: ภาค SME ครองสัดส่วนการจ้างงานมากกว่า 70% ของประเทศ หากปล่อยให้สินค้าราคาต่ำกว่าทุนจริงทำลายผู้ผลิตท้องถิ่นจนพังทลาย ห่วงโซ่การผลิตจะสูญพันธุ์ และไทยจะกลายเป็นเพียงประเทศผู้บริโภคที่ไม่มีรายได้ในที่สุด

- ภาษีคือต้นทุนที่สะท้อนความจริง: การขึ้นภาษีย่อมส่งผลให้ราคาสินค้านำเข้าปรับตัวสูงขึ้น ผู้บริโภคต้องจ่ายแพงขึ้นตามกลไกตลาด แต่นี่คือ Trade-off ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ภาครัฐต้องไม่อายที่จะยอมรับความจริงข้อนี้ และกล้าสื่อสารอย่างตรงไปตรงมาว่า “เราอาจต้องจ่ายแพงขึ้นบ้างในวันนี้ เพื่อไม่ให้เศรษฐกิจไทยต้องล่มสลายในวันหน้า”

*บทสรุปเชิงนโยบาย

นโยบายภาษี 30% เป็นเครื่องมือทางเศรษฐกิจที่จำเป็นและมาถูกทางแล้ว แต่ความสำเร็จจะสมบูรณ์ได้ ย่อมต้องอาศัยการสื่อสารสาธารณะที่มองข้ามเรื่องถ้อยคำ แล้วมุ่งเน้นการให้ข้อมูลเชิงประจักษ์อย่างตรงไปตรงมา เพื่อให้ทั้งผู้บริโภคและภาคธุรกิจเห็นภาพเดียวกัน และพร้อมเดินหน้าปกป้องเศรษฐกิจไทยไปด้วยกัน

ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมอง

คุณมองว่ากำแพงภาษี 30% ครั้งนี้จะช่วยพยุง SME ไทยได้จริง หรือเป็นเพียงการซื้อเวลาชั่วคราว? และในฐานะผู้บริโภค คุณพร้อมที่จะจ่ายแพงขึ้นเล็กน้อยเพื่อสนับสนุนสินค้าไทยหรือไม่? มาร่วมแชร์ความคิดเห็นกันใต้โพสต์นี้ได้เลยครับ

ณัฏฐ์ มงคลนาวิน
นักวิเคราะห์ข้อมูลและยุทธศาสตร์สังคม
11 พฤศจิกายน 2569

#ณัฏฐ์มงคลนาวิน #วิเคราะห์ข้อมูลและยุทธศาสตร์สังคม #ภาษี30เปอร์เซ็นต์ #SMEไทย #เศรษฐกิจไทย #MadeInThailand #การสื่อสารภาครัฐ