ราชบัณฑิตยสภา ร่วมรำลึก 50 ปี 'พระองค์วรรณฯ' พระบิดาแห่งการบัญญัติศัพท์

9 กันยายน 2569 เวลา 16:26 น.

ราชบัณฑิตยสภา จัดการประชุมวิชาการเนื่องในโอกาส 100 ปีราชบัณฑิตยสภา เรื่อง “ราชบัณฑิตยสภา ปัจจุบันและอนาคต : ปัญญา คุณธรรม และเทคโนโลยี” และงาน “งานรำลึกในวาระ 50 ปีแห่งการสิ้นพระชนม์ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ พระบิดาแห่งการบัญญัติศัพท์” เมื่อวันที่ 5 กันยายน 2569 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ ระหว่างวันที่ 4-6 กันยายน 2569 ณ ห้องประชุมบอลรูม 1 ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กรุงเทพมหานคร

ท่านผู้หญิงวิวรรณ วรวรรณ เศรษฐบุตร รับมอบโล่เทิดพระเกียรติน้อมรำลึกถึง "พระองค์วรรณ" จากนายกราชบัณฑิตยสภา

ศ.เกียรติคุณ นพ.สุรพล อิสรไกรศีล พร้อมด้วยทายาทราชสกุล “วรวรรณ” นำโดย ท่านผู้หญิงวิวรรณ วรวรรณ เศรษฐบุตร-จิตริก เศรษฐบุตร, ท่านผู้หญิงรวิจิตร์ สุวรรณบุปผา, คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา, ม.ล.สุทธิ์ธรทิพย์ วรวรรณ ร่วมด้วย ม.ร.ว.ภาวรี และลูกๆ แจ่มจรัส-ทิมทอง สุชีวะ และ ม.ล.ฤดีชนก โพธิทัต

ศ.เกียรติคุณ นพ.สุรพล อิสรไกรศีล นายกราชบัณฑิตยสภา กล่าวว่า “พระปรีชาสามารถของพระองค์มิได้จำกัดอยู่ในศาสตร์ใดศาสตร์หนึ่ง หากแต่เป็นการเชื่อมโยงภาษา ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม การต่างประเทศ และความรู้สมัยใหม่เข้าด้วยกัน ทรงแสดงให้เห็นว่าความเป็นไทยกับความเป็นสากลมิได้เป็นสิ่งที่ขัดแย้งกัน ตรงกันข้าม ประเทศไทยสามารถอยู่ในประชาคมโลกได้อย่างสง่างาม ก็เมื่อเราเข้าใจรากเหง้าของตนเอง และในขณะเดียวกันก็เรียนรู้ประชาคมโลกด้วย”

ท่านผู้หญิงวิวรรณ วรวรรณ
เศรษฐบุตร ธิดา "พระองค์วรรณ"

“งานรำลึกในวาระ 50 ปีแห่งการสิ้นพระชนม์ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ พระบิดาแห่งการบัญญัติศัพท์” จัดขึ้นในวันที่ 5 กันยายน 2569 ประกอบด้วยการบรรยายและเสวนา ช่วงเช้าเริ่มด้วย ศ.เกียรติคุณ ดร.กุสุมา รักษมณี ราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์ บรรยายพิเศษเรื่อง “พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ ทัศนะเกี่ยวกับศัพท์ภาษาไทย : รอบรู้ รัดกุม ลุ่มลึก” และต่อด้วยการเสวนาวิชาการ เรื่อง “พระอัจฉริยภาพด้านภาษาของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ พระบิดาแห่งการบัญญัติศัพท์” โดย รศ.ดร.นววรรณ พันธุเมธา ราชบัณฑิต ดร.นิตยา กาญจนะวรรณ ราชบัณฑิต และ ผศ.ดร.ประพจน์ อัศววิรุฬหการ อดีตคณบดี คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงการวิทยาลัย เป็นวิทยากร และ ดร.อนันต์ เหล่าเลิศวรกุล ภาคีสมาชิก เป็นวิทยากรและผู้ดำเนินรายการ

ศ.ดร. นพ.นรัตถพล เจริญพันธุ์ ราชบัณฑิต, ม.ล.สุทธิ์ธรทิพย์ วรวรรณ, ท่านผู้หญิงวิวรรณ วรวรรณ เศรษฐบุตร, ศ.เกียรติคุณ นพ.สุรพล อิสรไกรศีล นายกราชบัณฑิตยสภา และ ศ.ดร. ทพญ.วรานันท์ บัวจีบ ราชบัณฑิต

ศ.เกียรติคุณ นพ.สุรพล อิสรไกรศีล นายกราชบัณฑิตยสภา และ ท่านผู้หญิงวิวรรณ วรวรรณ เศรษฐบุตร กล่าวเปิดงานและกล่าวต้อนรับผู้มาร่วมงาน

ในช่วงบ่ายมีการเสวนาทางวิชาการเนื่องในโอกาส 100 ปีราชบัณฑิตยสภา เรื่อง “ราชบัณฑิตยสภา ปัจจุบันและอนาคต : ปัญญา คุณธรรม และเทคโนโลยี” ต่อเนื่องจากวันแรก โดยนำเสนอในภาคที่ 5 เรื่อง “ภาษาและวรรณคดีไทย : ปัจจุบันสู่อนาคต” โดย ดร.อนันต์ เหล่าเลิศวรกุล ภาคีสมาชิก เป็นผู้เสนอหลัก ผศ.ดร.ประพจน์ อัศววิรุฬหการ เป็นประธานและผู้วิจารณ์ และภาคที่ 6 เรื่อง “อัตลักษณ์ไทยในยุคโลกาภิวัฒน์” โดย ศ.ดร.ณัชชา พันธุ์เจริญ ราชบัณฑิต เป็นผู้เสนอหลัก ศ.กิตติคุณ ดร.สุรพล วิรุฬห์รักษ์ ราชบัณฑิต เป็นประธานและผู้วิจารณ์

ผศ.ดร.ประพจน์ อัศววิรุฬหการ, ศ.พิเศษ วิชา มหาคุณ, ท่านผู้หญิงรวิจิตร์ สุวรรณบุปผา, จินตนา – กษิต ภิรมย์ และดร.นิตยา กาญจนะวรรณ ราชบัณฑิต

ศ.เกียรติคุณ ดร.กุสุมา รักษมณี ราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์ บรรยายพิเศษเรื่อง พระองค์วรรณฯ ทัศนะเกี่ยวกับศัพท์ภาษาไทย : รอบรู้ รัดกุม ลุ่มลึก”

ดร.อนันต์ เหล่าเลิศวรกุล, รศ.ดร.นววรรณ พันธุเมธา ราชบัณฑิต ดร.นิตยา กาญจนะวรรณ ราชบัณฑิต และ ผศ.ดร.ประพจน์ อัศววิรุฬหการ ในการเสวนาเรื่องพระอัจฉริยภาพด้านภาษาของพระองค์วรรณฯ

ท่านผู้หญิงวิวรรณ วรวรรณ เศรษฐบุตร ทายาทพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ กล่าวว่า ในฐานะทายาทดิฉันรู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้รับโอกาสให้มาร่วมประชุมวิชาการและรำลึกถึงท่านพ่อในวันสำคัญนี้ ด้วยความมุ่งมั่นเอาพระทัยใส่ในการทรงงานที่ได้รับตำแหน่งนายกราชบัณฑิตยสภาคนแรก แม้จะไปทรงงานด้านอื่น แต่ท่านก็กลับมาทรงงานที่ราชบัณฑิตสภาตราบจนวันสุดท้ายของพระชนม์ชีพ เมื่อคราวครบรอบวันประสูติ 125 ปี ราชบัณฑิตยสภาถวายพระสมัญญานามว่า “พระบิดาแห่งการบัญญัติศัพท์” นับเป็นการรำลึกถึงพระองค์ท่านด้วยเกียรติสูงสุด และในวันนี้ราชบัณฑิตยสภายังได้จัดงานรำลึกในวาระ 50 ปีแห่งการสิ้นพระชนม์ มีการบรรยายและเสวนาวิชาการโดยวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิเกี่ยวกับพระอัจฉริยภาพด้านภาษาและบัญญัติศัพท์ เป็นการเผยแพร่ผลงานและสืบสานมรดกทางวิชาการให้แก่คนรุ่นใหม่ ตามพระปณิธานของท่านพ่อในการอนุรักษ์ภาษาไทยคือ “รักโดยชอบ รักโดยใช้ รักโดยชู"