ตะลอนเที่ยว : ตะเลงพ่าย

ชื่อของจักรพันธ์ โปษยกฤต ในฐานะศิลปินเอกคนหนึ่งของกรุงรัตนโกสินทร์ในยุคปัจจุบัน ย่อมไม่ทำให้ผู้ที่ซาบซึ้งในผลงานของศิลปินชั้นผู้นี้มีข้อสงสัยใด ๆ

จักรพันธ์ คือศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) ผู้ที่แสนจะมีความประณีตในการรังสรรค์หุ่นกระบอกที่มีเครื่องแต่งกาย พร้อมกับฉากที่สุดแสนวิจิตร ส่วนการกล่าวถึงภาพวาดของเขา ก็ได้รับการยอมรับว่าสุดยอดของความงดงามจนเกินบรรยาย

แม้วันนี้ จักรพันธ์จะไม่สามารถลุกขึ้นมาเชิดหุ่นได้ด้วยตัวเองเหมือนเมื่อครั้งอดีต แต่เขาได้ฝึกฝนลูกศิษย์ลูกหาไว้มากมาย จนทุกคนสามารถเชิดหุ่นได้ราวกับหุ่นมีชีวิตจริง ใครที่เคยได้ชมฝีมือการเชิญหุ่นของจักรพันธ์และลูกศิษย์ต่างยอมรับเป็นเสียงเดียวกันว่าสุดยอดและเยี่ยมยอด

หากจะนับถอยหลังไปในปี 2532 ซึ่งในครั้งนั้นมีมีการแสดงหุ่นกระบอกเรื่องสามก๊ก ตอนโจโฉแตกทัพเรือ แล้วหลังจากนั้นอีกนานพอประมาณก็มีการแสดงหุ่นกระบอกตอนตะเลงพ่าย ซึ่งแสดงรอบปฐมทัศน์เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2562 แล้วหลังจากนั้นหุ่นที่แสนงดงาม ก็ถูกเก็บไว้ในพิพิธภัณฑ์จักรพันธ์ มานานแสนนาน แม้ได้บางช่วงจะมีการนำออกมาเชิดบ้างก็ตาม แต่ไม่ได้เป็นงานใหญ่เหมือนที่เคยเป็นมา

แต่มีข่าวดีมาแจ้งคือ จะมีการแสดงเชิดหุ่นกระบอก เรื่องตะเลงพ่าย แบบเต็มรูปแบบในอนาคตนี้ คือในช่วงต้นปี 2570 ณโรงละครหุ่นกระบอก พิพิธภัณฑ์จักรพันธ์ โปษยกฤต ซตั้งอยู่ที่ถนนสุขาภิบาล 5 ซอย 58 เขตสายไหมกรุงเทพ

ทั้งนี้ในช่วงเดือนกันยายน 2569 มูลนิธิจักรพันธ์ โปษยกฤต ได้เปิดให้ผู้สนใจเข้าชมการซ้อมเชิดหุ่นที่พิพิธภัณฑ์จักรพันธ์ ในช่วงวันอาทิตย์ ซึ่งตามปกติจะสามารถเข้าชมพิพิธภัณฑ์ได้ในวันอาทิตย์ เวลา 10 ถึง 16 นาฬิกา ซึ่งภายในพิพิธภัณฑ์มีหุ่นกระบอกเรื่องสามก๊ก และตะเลงพ่ายเก็บรักษาไว้ และยังมีภาพวาดด้วยฝีมือของจักรพันธ์ ตั้งแต่ยุคจักรพันธ์ยังเป็นเด็ก จนเข้าสู่วัยรุ่น และวัยชรา

สำหรับการเชิดหุ่นตะเลงพ่าย จะมีฉากสำคัญคือ พระสุพรรณกัลยาเสด็จหงสาวดี การจัดและเตรียมทัพของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช และสงครามยุทธหัตถี

ซึ่งในการเชิดหุ่นครั้งนี้จะมีหุ่นกว่า 200 ตัว ซึ่งหมายความว่าจะต้องใช้ผู้เชิดหลายสิบคน โดยหุ่นจะแบ่งเป็นฝ่ายไทยหรืออยุธยา โดยมีหุ่นหลักคือสมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระเอกาทศรถ พระพันกัลยา ส่วนหุ่นฝ่ายหงสาวดี หรือฝ่ายพม่า จะมีตัวสำคัญคือมังกะยอชวา หรือพระมหาอุปราชา พระเจ้าทบุเรง และนันทวดี โดยหุ้นแต่ละตัวจะมีกลไกพิเศษ และถูกใส่เทคนิคในการเคลื่อนไหวของหุ่นที่ละเอียดอ่อนมาก ทำให้ผู้เชิดสามารถบังคับให้คุณแสดงอารมณ์และกิริยาได้สมจริง

ขอย้ำว่าการเชิดหุ่นของคณะศิษย์ จักรพันธ์ ถือเป็นงานใหญ่และยากมาก เพราะเป็นการแสดงสด คือสดทั้งคู่แสดงและดนตรี ดังนั้นจึงเป็นที่สนอกสนใจของผู้รักงานศิลป์ด้านนี้เป็นอย่างมากอย่าง ประกอบกับโรงละครสำหรับแสดงการเชิดหุ่นครั้งนี้มีที่นั่งจำนวนจำกัด จึงต้องเน้นย้ำว่าหากคุณต้องการไปชมการแสดงครั้งโปรดประวัติศาสตร์ ก็จะต้องรีบสำรองที่นั่งเป็นการด่วน ที่หมายเลขโทรศัพท์ 02-3927754 และ 087-3325467

ตะลอนเที่ยว by Mr. Flower