LIFE & HEALTH : รู้จัก…กลิ่นแก่ เรื่องธรรมชาติที่จัดการได้
หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า "กลิ่นแก่" หรือสังเกตว่าผู้สูงอายุบางคนมีกลิ่นเฉพาะตัวที่แตกต่างจากวัยหนุ่มสาว จนเกิดความกังวลหรือขาดความมั่นใจ แต่ความจริงแล้ว กลิ่นแก่ไม่ได้เป็นสัญญาณของความสกปรก หากแต่เป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติของร่างกายเมื่ออายุมากขึ้น การดูแลผิวอย่างเหมาะสม รักษาความสะอาดอย่างพอดี และดูแลสุขภาพโดยรวม สามารถช่วยลดความรุนแรงของกลิ่นและเพิ่มความมั่นใจในการใช้ชีวิตประจำวันได้
กลิ่นแก่เกิดจากอะไร
ข้อมูลจาก ผศ.ดร. ภญ.วรวรรณ กิจผาติ และ อาจารย์ ดร. ภญ.กัลยาณี โตนุ่ม ภาควิชาสรีรวิทยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยว่า นักวิจัยพบว่าหนึ่งในสารสำคัญที่เกี่ยวข้องกับกลิ่นแก่คือ "2-โนนีนาล" (2-nonenal) ซึ่งมีกลิ่นเฉพาะคล้ายกลิ่นมันหืนหรือกลิ่นหญ้าแห้ง สารนี้เกิดจากการสลายตัวของไขมันบนผิวหนังภายใต้กระบวนการออกซิเดชัน หรือที่เรียกง่าย ๆ ว่า "ปฏิกิริยาที่เกิดจากอนุมูลอิสระ" เมื่ออายุมากขึ้น องค์ประกอบของไขมันบนผิวหนังและกระบวนการเกิดอนุมูลอิสระในร่างกายจะเปลี่ยนแปลงไป ทำให้เกิด 2-nonenal มากขึ้น ส่งผลให้เกิดกลิ่นเฉพาะตัวที่แตกต่างจากวัยหนุ่มสาว และมักพบได้บริเวณศีรษะ หลังใบหู ลำคอ หน้าอก หลัง และเสื้อผ้าหรือเครื่องนอนที่สัมผัสผิวเป็นเวลานาน นอกจากนี้ องค์ประกอบของจุลชีพบนผิวหนังยังเปลี่ยนแปลงไปตามวัย ซึ่งอาจมีส่วนทำให้ลักษณะของกลิ่นตัวเปลี่ยนแปลงไปด้วย
กลิ่นแก่ต่างจากกลิ่นตัวทั่วไปอย่างไร
กลิ่นตัวทั่วไปมักเกิดจากเหงื่อที่ถูกย่อยสลายโดยแบคทีเรียบนผิวหนัง ทำให้เกิดกลิ่นเปรี้ยวหรือกลิ่นอับ ซึ่งเปลี่ยนแปลงไปตามกิจกรรม การออกกำลังกาย อากาศร้อน หรือสุขอนามัยส่วนบุคคล ในขณะที่กลิ่นแก่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของผิวหนังและไขมันบนผิวตามวัย จึงอาจพบกลิ่นลักษณะนี้ได้แม้ในผู้ที่ดูแลสุขอนามัยเป็นอย่างดี ดังนั้น กลิ่นแก่จึงเป็นกลิ่นเฉพาะที่สัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงตามวัย มากกว่าการสะสมของเหงื่อหรือความสกปรกเพียงอย่างเดียว
กลิ่นแก่เริ่มพบได้เมื่ออายุเท่าไร
การศึกษาพบว่าสาร 2-nonenal ซึ่งเกี่ยวข้องกับกลิ่นแก่ เริ่มตรวจพบได้บ่อยขึ้นในผู้ที่มีอายุตั้งแต่ประมาณ 40 ปีขึ้นไป และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามอายุ อย่างไรก็ตาม การตรวจพบ 2-nonenal ไม่ได้หมายความว่าจะมีกลิ่นแก่ชัดเจนในทุกคน ความรุนแรงของกลิ่นอาจแตกต่างกันตามพันธุกรรม สุขภาพ โรคประจำตัว ยาที่ใช้ อาหาร การสูบบุหรี่ และพฤติกรรมการดูแลตนเอง
ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับกลิ่นแก่
- กลิ่นแก่เกิดจากการอาบน้ำไม่สะอาด
ความจริง: กลิ่นแก่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของไขมันบนผิวหนังตามวัย ไม่ได้เกิดจากความสกปรกเพียงอย่างเดียว จึงอาจพบได้แม้ในผู้ที่ดูแลสุขอนามัยเป็นอย่างดี
- กลิ่นแก่เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
ความจริง: แม้จะเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงตามวัย แต่สามารถลดความรุนแรงของกลิ่นได้ด้วยการดูแลผิว สุขอนามัย และสุขภาพโดยรวมอย่างเหมาะสม
น้ำหอมช่วยลดกลิ่นแก่ได้หรือไม่
น้ำหอมหรือผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายบางชนิดอาจช่วยกลบกลิ่นได้ชั่วคราว แต่ไม่ได้ลดสาเหตุของการเกิดกลิ่นแก่ การใช้น้ำหอมที่มีกลิ่นแรงเกินไปอาจทำให้เกิดการระคายเคืองผิวหรือทำให้กลิ่นผสมกันจนไม่พึงประสงค์ได้ ดังนั้นหากต้องการใช้ผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกาย ควรเลือกชนิดที่อ่อนโยนต่อผิวและมีกลิ่นไม่รุนแรงเกินไป
ควรดูแลอย่างไร
การดูแลความสะอาดยังคงมีความสำคัญ แต่การอาบน้ำบ่อยเกินไป การฟอกสบู่แรง ๆ หรือการใช้น้ำหอมเข้มข้น ไม่ได้ช่วยกำจัดสาเหตุของกลิ่นแก่ และอาจทำให้ผิวแห้งหรือระคายเคืองมากขึ้นได้ แนวทางดูแลตนเองที่สามารถทำได้ในชีวิตประจำวัน ได้แก่
- อาบน้ำอย่างเหมาะสมและทำความสะอาดบริเวณที่มีเหงื่อหรือความอับชื้น
- ใช้มอยส์เจอไรเซอร์เป็นประจำเพื่อช่วยคงความแข็งแรงของเกราะป้องกันผิว
- เปลี่ยนเสื้อผ้า ผ้าเช็ดตัว และเครื่องนอนสม่ำเสมอ
- รับประทานอาหารที่หลากหลายและดูแลสุขภาพโดยรวม
- งดสูบบุหรี่และหลีกเลี่ยงปัจจัยที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพผิว
เมื่อใดควรปรึกษาแพทย์
หากมีกลิ่นตัวที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว รุนแรงผิดปกติ หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น น้ำหนักลด เหงื่อออกมากผิดปกติ หรือมีแผลติดเชื้อ ควรปรึกษาแพทย์ เนื่องจากกลิ่นตัวที่เปลี่ยนแปลงไปอาจเกี่ยวข้องกับโรคบางชนิดหรือผลข้างเคียงจากยาได้
โดยสรุป กลิ่นแก่เป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติของผิวหนังและไขมันบนผิวเมื่ออายุมากขึ้น การเข้าใจสาเหตุที่แท้จริง การดูแลสุขอนามัยและดูแลผิวอย่างเหมาะสมจะช่วยลดความกังวล เพิ่มความมั่นใจ และส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงวัยได้
รร.เด็กพิเศษคุณพ่อเรย์ ชวนร่วมสร้างโอกาส สานฝันเด็กพิเศษสู่อนาคต
โรงเรียนเด็กพิเศษคุณพ่อเรย์ เป็นหน่วยงานภายใต้การบริหารของ มูลนิธิพระมหาไถ่เพื่อการพัฒนาคนพิการ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2550 เพื่อจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานและฝึกอาชีพให้แก่เด็กพิเศษ เช่น เด็กที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาและออทิสติก อายุระหว่าง 7–30 ปี โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้พัฒนาทักษะวิชาชีพ ทักษะทางสังคม และสามารถพึ่งพาตนเองได้ในอนาคต ปัจจุบันโรงเรียนมีนักเรียนและบุคลากรรวมกว่า 200 คน
ด้วยความสำคัญของการสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็กพิเศษ โรงเรียนเด็กพิเศษคุณพ่อเรย์ และศูนย์พัฒนาการเด็กพิเศษพระมหาไถ่ ภายใต้การบริหารงานของมูลนิธิพระมหาไถ่เพื่อการพัฒนาคนพิการ จึงจัดโครงการ “ทอดผ้าป่าเพื่อการศึกษาสำหรับเด็กพิเศษ” ขึ้นเพื่อระดมทุนสนับสนุนการจัดการศึกษา การฝึกอาชีพ ตลอดจนจัดหาอุปกรณ์และทรัพยากรที่จำเป็น เพื่อให้เด็กพิเศษได้รับการพัฒนาอย่างเหมาะสมและต่อเนื่อง พร้อมเตรียมความพร้อมสู่การมีงานทำและพึ่งพาตนเองในอนาคต โดยงานจะจัดขึ้นในวันอังคารที่ 29 กันยายน 2569 เวลา 08.00–12.00 น. ณ หอประชุมศูนย์มหาไถ่ มูลนิธิพระมหาไถ่เพื่อการพัฒนาคนพิการ เมืองพัทยา
วรรณวนัช กันพรม ผู้จัดการโรงเรียนเด็กพิเศษคุณพ่อเรย์ ชวนสร้างโอกาส เพื่ออนาคตของน้องๆ ร่วมบริจาคเงินหรือสิ่งของจำเป็นได้ที่ ธนาคารกรุงไทย เลขที่บัญชี 591-6-00135-5 ชื่อบัญชี “โรงเรียนเด็กพิเศษคุณพ่อเรย์” หรือผ่านระบบ e-Donation ซึ่งสามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้ สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม โทร. 092-739-0990
ผ.ศ. (พิเศษ) ดร. อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์
ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
