Around W. By หมูอ้วน : ก้าวข้ามขีดจำกัด ‘การวินิจฉัย’ รู้จัก ‘ห้องปฏิบัติการอัจฉริยะ’ ก้าวใหม่วงการเทคนิคการแพทย์ไทย

ในยุคที่เทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทในทุกมิติของชีวิต “ห้องปฏิบัติการทางการแพทย์” ซึ่งเปรียบเสมือนด่านหน้าเบื้องหลังความแม่นยำในการรักษาโรค กำลังก้าวผ่านจุดเปลี่ยนครั้งประวัติศาสตร์ จากงานตรวจวิเคราะห์ตามใบสั่งแพทย์สู่การเป็น “ห้องปฏิบัติการอัจฉริยะ” (Intelligent Laboratory) ที่ผสานพลังของปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine) เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและระบบสาธารณสุขไทยให้ก้าวนำความท้าทายใหม่ๆ
ภาพความตื่นตัวและทิศทางอนาคตนี้ถูกสะท้อนผ่าน “งานประชุมวิชาการสภาเทคนิคการแพทย์ ครั้งที่ 15 ประจำปี 2569” หรือ MTC FORUM 2026 ซึ่งจัดขึ้นโดยสภาเทคนิคการแพทย์ ภายใต้แนวคิดหลัก "ห้องปฏิบัติการอัจฉริยะ : ก้าวสู่การแพทย์แม่นยำและปัญญาประดิษฐ์เพื่อระบบสุขภาพที่ยั่งยืน" ณ ศูนย์การประชุมอิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี โดยมีบุคลากรทางการแพทย์ ผู้บริหารโรงพยาบาล นักวิจัย และผู้แทนภาคอุตสาหกรรมกว่า 1,200 คนเข้าร่วมงานอย่างคับคั่ง เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และนวัตกรรมที่จะกำหนดทิศทางวงการสาธารณสุขไทยในทศวรรษใหม่

ในการนี้ ดร.นายแพทย์สราวุฒิ บุญสุข รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข ได้ให้เกียรติเป็นประธานในพิธีเปิด พร้อมเน้นย้ำถึงความสำคัญของการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณสุขไทยผ่านห้องปฏิบัติการอัจฉริยะ ซึ่งสอดรับกับกระแสโลกที่เทคโนโลยี AI และข้อมูลพันธุกรรม (Genomics) เข้ามามีบทบาทสำคัญในการวินิจฉัยโรคที่ซับซ้อน ประเมินความเสี่ยง และวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล (Personalized Medicine) ได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำยิ่งขึ้น
ทว่า การก้าวสู่ยุคดิจิทัลเต็มรูปแบบนี้มาพร้อมกับโจทย์ความท้าทายเรื่องความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลและการกำกับดูแลมาตรฐาน (Data Governance & Cybersecurity) ซึ่งเป็นหนึ่งในประเด็นไฮไลต์ของการประชุม เพื่อสร้างความมั่นใจว่าข้อมูลสุขภาพอันอ่อนไหวของผู้ป่วยจะได้รับการคุ้มครองอย่างเข้มงวดภายใต้มาตรฐานสากล

อีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญของงานคือการประกาศผลและเชิดชูเกียรติผลงานวิชาการทางเทคนิคการแพทย์ ประจำปี 2569 จากผลงานที่ส่งเข้าประกวดกว่า 162 เรื่อง โดยมีผลงานที่โดดเด่นและคว้ารางวัลชนะเลิศในหลากหลายมิติ ซึ่งสะท้อนถึงการแก้ปัญหาหน้างานจริงและการต่อยอดนวัตกรรมเพื่อผู้ป่วย อาทิ ด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) รางวัลชนะเลิศตกเป็นของ D.A.R.L.A (Digital Assistant for Responsive Laboratory and Administration) ระบบผู้ช่วยดิจิทัลเพื่อบริหารคุณภาพและสนับสนุนการตัดสินใจในงานเทคนิคการแพทย์ จากโรงพยาบาลเนินมะปราง จ.พิษณุโลก ที่เข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานในห้องปฏิบัติการได้อย่างโดดเด่น
ด้านนวัตกรรม โดดเด่นด้วยผลงานการพัฒนาต้นแบบชุดสีย้อมสิ่งส่งตรวจจากไขกระดูกสำเร็จรูป (Hematology MD KKU Bone Marrow Staining Kit) จากคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งช่วยลดขั้นตอนและเพิ่มความแม่นยำในการวินิจฉัยโรคทางโลหิตวิทยา
ด้านการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง (CQI) และงานวิจัย (R to R) มีผลงานที่น่าสนใจอย่างโครงการ SMART-Antibiotics จากโรงพยาบาลพุทธชินราช จ.พิษณุโลก ที่นำผลตรวจห้องปฏิบัติการมาประยุกต์ใช้เพื่อขับเคลื่อนนโยบายการใช้ยาอย่างสมเหตุผลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ความสำเร็จของระบบสาธารณสุขไทยไม่ได้วัดกันที่เทคโนโลยีขั้นสูงในเมืองใหญ่เพียงอย่างเดียว หากแต่วัดกันที่การเข้าถึงมาตรฐานคุณภาพทั่วประเทศ ในปีนี้สภาเทคนิคการแพทย์จึงได้มอบรางวัลเพื่อเชิดชูเกียรติและสร้างขวัญกำลังใจแก่หน่วยงานที่มีความเป็นเลิศ เริ่มจากรางวัลระดับเขตสุขภาพ ยอดเยี่ยมระดับประเทศ ซึ่งมอบให้แก่สำนักงานเขตสุขภาพที่ 1, 6 และ 10 ตามมาด้วยรางวัลเครือข่ายห้องปฏิบัติการคุณภาพ (Quality Laboratory Network Award 2026) สำหรับ 12 จังหวัดที่ห้องปฏิบัติการทุกแห่งผ่านการรับรองมาตรฐานคุณภาพ (LA, ISO หรือ MOPH) รวมถึงรางวัลต้นแบบแห่งความยั่งยืน มาตรฐานงานเทคนิคการแพทย์ ที่มอบให้แก่โรงพยาบาลสระบุรี นอกจากนี้ ในพิธีปิดเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ยังมีการมอบประกาศนียบัตรรับรองมาตรฐานห้องปฏิบัติการ (LA) แก่โรงพยาบาลและหน่วยงานกว่า 250 แห่งทั่วประเทศอีกด้วย

ดร.ทนพญ.สลักจิต ชุติพงษ์วิเวท นายกสภาเทคนิคการแพทย์ ได้กล่าวสรุปถึงความสำเร็จของการจัดงานในครั้งนี้ว่า หัวใจสำคัญที่สุดคือการที่บุคลากรทางการแพทย์จะสามารถนำความรู้ เทคโนโลยีดิจิทัล และมาตรฐานใหม่ๆ เหล่านี้ไปปรับใช้ให้สอดคล้องกับบริบทของแต่ละพื้นที่ เพื่อให้ผู้ป่วยทุกคนสามารถเข้าถึงการตรวจวินิจฉัยที่เหมาะสม และทีมแพทย์ผู้รักษาได้รับผลตรวจที่รวดเร็ว แม่นยำ และเชื่อถือได้
MTC FORUM 2026 จึงไม่ใช่เพียงแค่เวทีประชุมวิชาการ แต่เป็นหมุดหมายสำคัญที่ประกาศความพร้อมของ “ห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ไทย” ในการก้าวสู่ยุคอัจฉริยะ เคียงคู่ระบบสุขภาพของประเทศให้เติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืน

