วันที่ 6 ธันวาคม 2569 อัษฎางค์ ยมนาค หรือ “เอ็ดดี้” นักวิชาการอิสระ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า  อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ | เดอะ ซีรีส์ ไม่มีคุณสมบัติเป็นนายกฯ? หรือแท้จริงเขาคือโมเดลนายกรัฐมนตรีไทย
#อัษฎางค์ยมนาค | #อ่านเกมอำนาจ

ตอนที่ 1 ทักษิณ vs อภิสิทธิ์
_____________________________________________
ท่านเคยสังเกตกันหรือไม่ว่า นักการเมืองไทยไม่มีใครเตรียมตัวมาเป็นนายกรัฐมนตรีเลย ยกเว้น “ทักษิณและอภิสิทธิ์

ถ้าดูประวัติศาสตร์การเมืองไทยแบบรวบให้สั้นที่สุด เราจะพบแพตเทิร์นแปลกๆ อยู่ข้อหนึ่งคือ คนส่วนใหญ่ที่ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี ไม่ได้เตรียมตัวมาตั้งแต่ต้นว่าจะเป็น “นายกรัฐมนตรี”

แต่ “ถูกผลักขึ้นมา” เพราะสถานการณ์
• วิกฤตเศรษฐกิจ
• ความขัดแย้งการเมือง
• การรัฐประหาร
• การประนีประนอมในหมู่ชนชั้นนำ
• หรือสูตรคณิตศาสตร์ทางรัฐสภาที่บีบให้ต้องหาคนกลาง

นายกฯ จำนวนมากมาจากข้าราชการประจำ ทหาร หรือเทคโนแครต ที่ไม่ได้เริ่มเส้นทางโดยคิดว่า “ฉันจะเป็นนายกรัฐมนตรีให้ได้” แต่เริ่มจาก “เตรียมตัวเป็นผู้มีอำนาจในระบบ” แล้วตำแหน่งนายกฯ กลายเป็นผลพลอยได้ของโครงสร้างอำนาจมากกว่าจะเป็นปลายทางในฝัน

นี่คือวัฒนธรรมอำนาจแบบไทยๆ ที่นายกฯ มักเกิดจากเครือข่ายอำนาจ–กองทัพ–ข้าราชการ–ผู้มีบารมีนอกระบบ มากกว่าการสร้างตัวผ่านพรรคมวลชนตามโมเดลอเมริกัน (หาเสียงตรง) หรือแบบอังกฤษ (ต้องชนะในพรรค ชนะในสภาอย่างชัดเจน)

พูดแบบแรงแต่ตรง:
สิ่งที่ไทย “ไม่ค่อยมี” คือ นักการเมืองที่วางเส้นทางชีวิตแบบเป็นลำดับขั้นเพื่อมุ่งไปสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีโดยเฉพาะ
แต่ก็มีข้อยกเว้นสำคัญอย่างน้อยสองคน
ทักษิณ ชินวัตร และ อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ
สองโมเดลของ “คนที่เตรียมตัวเป็นนายกฯ”
ทักษิณ vs อภิสิทธิ์
"Project-based vs Westminster"
คนหนึ่งมองการเมืองเป็น "Business Venture" อีกคนมองเป็น "Career Path"
_____________________________________________
ทักษิณ ชินวัตร – นายกฯ แบบ project-based politician
ทักษิณคือกรณีชัดๆ ของนักการเมืองที่ “ออกแบบโปรเจกต์ชีวิตเพื่อไปเป็นนายกฯ”
• สร้างพรรคการเมืองเหมือนสร้างบริษัท
• วางยุทธศาสตร์อำนาจ–นโยบาย–ทุน–สื่อ–ฐานเสียงแบบครบวงจร
• เข้าสู่การเมืองระดับชาติพร้อมเป้าหมายตำแหน่งสูงสุดตั้งแต่ต้น
เขาไม่ใช่ “นักการเมืองอาชีพในระบบเดิม”
แต่เป็น “ผู้ก่อตั้งองค์กรทางการเมือง” ที่ออกแบบบันไดขึ้นสู่นายกฯ ด้วยตัวเอง นี่คือโมเดล “นายกฯ–CEO” อย่างเต็มรูปแบบ
_____________________________________________
อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ – นายกฯ แบบสถาบันนิยมในระบบรัฐสภา
ตรงกันข้าม อภิสิทธิ์เดินอีกเส้นทางหนึ่ง
ไม่ใช่เส้นทางทุน–ธุรกิจ–สร้างพรรคเฉพาะกิจ
แต่เป็นเส้นทางแบบ “เวสต์มินสเตอร์” – เตรียมตัวผ่านพรรค ผ่านสภา ผ่านสถาบัน
• เติบโตมากับแนวคิด public service
• เรียนรัฐศาสตร์–เศรษฐศาสตร์–ปรัชญา-และนิติศาสตร์
• เข้าสภาตั้งแต่อายุน้อย
• ไต่บันไดในพรรคประชาธิปัตย์อย่างเป็นลำดับ
• ตั้งเป้าเป็นหัวหน้าพรรค = แคนดิเดตนายกฯ อย่างชัดเจน
ทั้งทักษิณและอภิสิทธิ์ คือส่วนน้อยที่ “ตั้งใจและจัดโครงสร้างชีวิตทางการเมืองของตัวเองไว้เพื่อมุ่งสู่ตำแหน่งนายกฯ” แต่ “อภิสิทธิ์” น่าสนใจเป็นพิเศษ เพราะแทบจะเป็น “ตำราตัวอย่าง” ของคนที่อยากเป็นนายกฯ ผ่านระบบสภาและพรรคการเมือง
_____________________________________________
โปรดติดตามตอนต่อไป