เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2569 อัษฎางค์ ยมนาค หรือ "เอ็ดดี้" นักวิชาการอิสระ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า "เช็คเปล่า" ที่มีการ "ขีดคร่อม" ไว้แล้ว

คือ คำอธิบายในการให้ประชามติ “เห็นชอบ” ในการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ทั้งฉบับ

#อัษฎางค์ยมนาค | #อ่านเกมอำนาจ

ผมไม่มีอคติกับคุณอนุทิน ชอบคุณอนุทินและอยากเห็นคุณอนุทินเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล

แต่สงสัยทำไมอยากแก้รัฐธรรมนูญ

เราไม่ควรล้มของเก่าแล้วร่างใหม่ทั้งฉบับ มาตราไหนไม่ดีก็เสนอในสภาตามวาระ ถ้าสภาเห็นชอบก็แก้ไป

การลงประชามติเห็นชอบให้แก้รัฐธรรมนูญทั้งฉบับ เหมือนเซ็นเช็คเปล่า เขาจะใส่ตัวเลขเท่าไหร่ก็ได้

แบบนี้ เราควบคุมอะไรไม่ได้เลยว่า เขาจะแก้อะไรบ้าง

คำว่าไม่เตะต้อง 112 จริงแค่ไหนไม่มีอะไรรับประกัน

ประชามติที่ถามเพียงว่า “เห็นชอบให้ร่างใหม่ทั้งฉบับหรือไม่” โดยที่ ยังไม่รู้เนื้อหา คือการขออำนาจการอนุญาตล่วงหน้า

โดยตัดอำนาจตรวจสอบภายหลังออกไป ซึ่งเป็นการมอบอำนาจแบบเหมารวม ประชาชนไม่สามารถประเมินต้นทุน–ผลประโยชน์ได้จริง เพราะยังไม่รู้ “ตัวเลขบนเช็ค” แม้จะมีการพูดว่า ไม่แตะ 112 คำสัญญานี้ก็ไม่มีสถานะผูกพันทางกฎหมายในขั้นประชามติ

ผมเห็นด้วยว่า รัฐธรรมนูญปี 60 มีปัญหาในบางมาตรา ดังนั้นเห็นด้วยถ้าจะแก้ในบางมาตรา ซึ่งการแก้ในบางมาตราสามารถทำได้ตามสมัยประชุมโดย สส.หรือพรรคการเมืองเสนอสภาพิจารณา ถ้าสภาเห็นชอบก็แก้ได้เลย แต่การลงมติเห็นชอบให้แก้รัฐธรรมนูญ คือการเห็นชอบให้แก้ทั้งฉบับ ซึ่งมันคล้ายๆ การเซ็นเช็คเปล่าให้ผู้รับเช็คไปใส่ตัวเลขเองซึ่งไม่มีทางรู้ว่าเขาจะใส่ตัวเลขเท่าไหร่ ได้อย่างมากแค่เดา

รัฐธรรมนูญเช่นกัน ประชาชนจะรู้ได้ยังไงว่าของใหม่จะดีกว่าเก่า หรือของใหม่จะเอื้อประโยชน์ให้กลุ่มการเมืองใด

การแก้รายมาตรา ปลอดภัยกว่า ประหยัดกว่า และตรงจุดกว่าแน่นอน

แต่ในมุมของ "นักยุทธศาสตร์การเมือง" ของพรรคภูมิใจไทย เหตุผลที่พวกเขาเลือกวิธี "รื้อใหม่ทั้งฉบับ" แทนที่จะแก้รายมาตรา มีเหตุผลที่ซับซ้อนกว่านั้น

พรรคส้มอยากแก้เพื่อ "รื้อโครงสร้าง"

ส่วนภูมิใจไทย ถ้าให้ลองวิเคราะห์ดู ก็คิดว่า

แก้เพื่อ "ถอดสลักระเบิดจริยธรรม"

นี่คือเหตุผลที่เร่งด่วนและเป็นรูปธรรมที่สุดสำหรับพรรคภูมิใจไทย

Pain Point ของรัฐธรรมนูญ 2560 สำหรับนักการเมืองคือ รัฐธรรมนูญ 60 ให้อำนาจศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระสูงมากในการตีความเรื่อง "มาตรฐานจริยธรรม" ซึ่งเป็นนามธรรมและไม่มีขอบเขตชัดเจน (ดังที่เห็นจากคดีคุณเศรษฐา หรือกรณีคุณชาดา ไทยเศรษฐ์ ที่ต้องถอนตัวจาก รมต.)

คุณอนุทินและพรรคภูมิใจไทยต้องการแก้ไขนิยามของ "มาตรฐานจริยธรรม" ให้ชัดเจน เป็นรูปธรรม หรือลดอำนาจองค์กรอิสระในการชี้ขาดเรื่องนี้ เพื่อสร้าง "เกราะป้องกัน" ให้กับ สส. บ้านใหญ่ และรัฐมนตรีในเครือข่าย ไม่ให้ถูกสอยตกเก้าอี้ง่ายๆ ด้วยข้อหาที่พวกเขามองว่า "หยุมหยิม" หรือเป็นเครื่องมือทางการเมือง หรือไม่?

หากรัฐบาลภูมิใจไทย เลือกวิธี "แก้รายมาตรา" โดยเน้นแก้เรื่องจริยธรรม จะมีจุดอ่อนอยู่ที่ฝ่ายค้านและสังคมโจมตีทันทีว่า "นักการเมืองแก้กติกาเพื่อผลประโยชน์ตัวเอง" การแก้จะขาดความชอบธรรม เพราะดูเหมือนทำเพื่อพวกพ้อง

ดังนั้นทางออกคือ การตั้ง ส.ส.ร. (สภาร่างรัฐธรรมนูญ) เป็นการยืมมือ "ตัวแทนประชาชน" มาแก้ ทำให้ดูสง่างามกว่า อ้างได้ว่าเป็นประชาธิปไตยเต็มใบ และล้างมลทินว่ารัฐธรรมนูญ 60 เป็นผลพวงรัฐประหาร

นี่คือ "เช็คเปล่า" ที่มีการ "ขีดคร่อม" ไว้แล้ว

การกาเห็นชอบในประชามติทำให้ "ประชาชนคุมไม่ได้" และ "ไม่รู้เขาจะใส่อะไรลงไป"

แต่สำหรับผู้ถืออำนาจรัฐ (พรรคภูมิใจไทย) พวกเขามั่นใจว่าคุมได้ครับ เพราะกระบวนการ "ได้มาซึ่ง ส.ส.ร." จะถูกกำหนดโดยรัฐบาล

การแก้รายมาตรา คือการเปิดเวทีชกในสภาฯ ทุกวันที่มีวาระพิจารณา สังคมจะเถียงกันเรื่องกติกาทุกเดือน

แต่การตั้ง ส.ส.ร. คือการโยนเรื่องความขัดแย้งไปไว้ใน "ห้องประชุม ส.ส.ร." เป็นเวลา 1-2 ปี

ระหว่างนั้น รัฐบาลคุณอนุทิน สามารถบริหารงาน บริหารงบประมาณ โดยไม่ต้องปวดหัวกับเรื่องแก้รัฐธรรมนูญ เพราะบอกสังคมได้ว่า "รอ ส.ส.ร. ทำงานอยู่" เป็นเทคนิคการลดอุณหภูมิทางการเมือง

ดังนั้น ความเสี่ยงมันมีอยู่จริง หากวันหนึ่งกระแสลมเปลี่ยนทิศ แล้ว ส.ส.ร. กลายเป็นคนของฝ่ายตรงข้ามเข้ามามากเกินไป "เช็คเปล่า" ใบนี้อาจย้อนกลับมาทำร้ายภูมิใจไทยเอง

#เราสนับสนุนรัฐบาลอนุทินแต่เราไม่ไว้วางใจเช็คเปล่า

ทั้งนี้ วานนี้ (11 ม.ค.69) นายอนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย (ภท.) นำทีมเศรษฐกิจ และแกนนำพรรคภูมิใจไทย ลงพื้นที่ช่วย น.ส.พัชรินทร์ ซำศิริพงษ์ ผู้สมัคร สส.กทม.เขต 2 พรรคภูมิใจไทย หาเสียงที่ย่านสยามสแควร์ โดยช่วงหนึ่งระหว่างเดินหาเสียง ปรากฏว่า 3 ยูทูปเบอร์ชื่อดัง "ก้อย นัตตี้ ดรีม" ได้เดินรณรงค์ประชามติ ว่าเห็นด้วยหรือไม่ที่จะให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งนายอนุทิน ได้ตอบว่า "เห็นชอบ" ก่อนที่จะถ่ายภาพร่วมกัน (ข่าวที่เกี่ยวข้อง : ขอคะแนน‘ลุงตู่’ให้‘ลุงหนู’ ‘อนุทิน-ดรีมทีม-แกนนำ ภท.’บุกหาเสียงกระหึ่มสยาม)

- 006