เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2569 ที่ผ่านมา ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในการประชุมวุฒิสภาเมื่อวานนี้ มีประเด็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับแนวทางการพิทักษ์และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ โดย นายอลงกต วรกี สมาชิกวุฒิสภา (สว.) ในฐานะกรรมาธิการวิสามัญที่เกี่ยวข้อง ได้นำเสนอรายงานผลการดำเนินงาน พร้อมหยิบยกข้อเสนอสำคัญเรื่องการปรับปรุงตัวบทกฎหมายให้ครอบคลุมถึงการแสดงความเคารพต่อเพลงสำคัญของสถาบันฯ

นายอลงกต เผยต่อที่ประชุมว่า จากการตรวจสอบพบช่องว่างทางกฎหมายในปัจจุบัน เนื่องจากประเทศไทยมีบทบัญญัติคุ้มครองและกำหนดโทษชัดเจนสำหรับการไม่ยืนเคารพเพลงชาติไทย แต่ในส่วนของเพลงสรรเสริญพระบารมีกลับยังไม่มีข้อกำหนดทางกฎหมายที่ระบุให้ประชาชนต้องยืนถวายความเคารพอย่างเป็นรูปธรรม

ปมปัญหาดังกล่าวสะท้อนผ่านเหตุการณ์ในสถานที่สาธารณะ อาทิ โรงภาพยนตร์ หรือกิจกรรมต่าง ๆ ที่มักเกิดข้อพิพาทและคำถามในสังคม เมื่อมีบุคคลบางกลุ่มเลือกที่จะไม่ยืนแสดงความเคารพขณะมีการบรรเลงเพลงสรรเสริญฯ ซึ่งนายอลงกตมองว่าสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากความลักลั่นที่ยังไม่มีกฎหมายรองรับโดยตรง แตกต่างจากเพลงชาติที่มีระบุโทษทั้งจำและปรับชัดเจนหากฝ่าฝืน

ด้วยเหตุนี้ ทางสมาชิกวุฒิสภาจึงเสนอแนวคิดให้วุฒิสภาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งพิจารณาตรากฎหมายขึ้นใหม่ หรือปรับปรุงแก้ไขกฎหมายที่มีอยู่เดิม เพื่อกำหนดให้การบรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมีต้องมีการยืนถวายความเคารพเป็นมาตรฐานเดียวกันกับเพลงชาติ โดยเสนอให้มีการกำหนดบทลงโทษทางอาญาและโทษปรับสำหรับผู้ที่ฝ่าฝืน เพื่อหวังให้การรณรงค์เทิดทูนสถาบันฯ เกิดผลในทางปฏิบัติและช่วยลดการเผชิญหน้าหรือข้อโต้แย้งในหมู่ประชาชน

อย่างไรก็ดี ข้อเสนอเรื่องการกำหนดโทษอาญาในกรณีไม่ยืนเคารพเพลงสรรเสริญฯ นี้ ยังคงเป็นเพียงขั้นตอนการเสนอความเห็นและอยู่ในระหว่างการศึกษาของชั้นกรรมาธิการเท่านั้น ซึ่งหลังจากนี้จะต้องมีการวิเคราะห์รายละเอียดอย่างถี่ถ้วน ทั้งในมิติด้านข้อกฎหมายและผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับสังคมในวงกว้าง ก่อนจะพิจารณาว่าจะดำเนินการเข้าสู่กระบวนการนิติบัญญัติเพื่อตราเป็นกฎหมายต่อไปหรือไม่