เลขาฯ กกต. ย้ำ บัตรเลือกตั้งบาร์โค้ด-คิวอาร์โค้ด ยึดตามรธน.อย่างแท้จริง ยัน ไม่มีผู้ใดรู้การลงคะแนน ชี้ศาล-กกต.-ปชช. ไม่อาจตรวจสอบได้

เมื่อวันที่ 26 มี.ค.2569 รายงานข่าวจากการประชุมถอดบทเรียนของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ที่จังหวัดเชียงราย ระหว่างวันที่ 24-26 มี.ค.2569 นายแสวง บุญมีเลขาธิการ กกต. ได้กล่าวถึงการจัดให้มีการออกเสียงลงคะแนนโดยตรงและลับ ในการเลือกตั้งในวันที่ 8 ก.พ.2569 ที่ผ่านมา และขณะนี้อยู่ในชั้นการพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ ให้ที่ประชุมผู้บริหารฟังว่า การจัดการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 ก.พ.2569 กรณีบัตรเลือกตั้งมี QR code หรือ Barcode เป็นการเลือกตั้งโดยตรงและลับ เป็นไปตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญโดยแท้ กล่าวคือ การลงคะแนนไม่มีผู้ใดรู้และไม่อาจตรวจสอบได้ ไม่ว่าจะเป็นศาล หรือ กกต. หรือประชาชนโดยทั่วไป แต่ก็ไม่ได้กระทบต่อการทำหน้าที่ของศาล หรือ กกต.ที่จะทำให้การเลือกตั้งเป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรมแต่ประการใด

“เพราะการตรวจสอบให้การเลือกตั้งเป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม เป็นคนละประเด็นกับการตรวจสอบย้อนหลังว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงคะแนนให้ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด การตรวจสอบความไม่สุจริตในการเลือกตั้งเป็นการปฏิบัติหน้าที่ตามที่กฎหมายให้อำนาจใว้ อาทิ ให้อำนาจแก่ศาล หรือ กกต. แล้วแต่กรณี แต่การตรวจสอบว่าใครลงคะแนนให้ใคร เป็นเรื่องที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองใว้ และเป็นไปตามปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนในการเลือกตั้ง ไม่มีองค์ใด หรือใคร จะไปตรวจสอบได้ ไม่ว่าจะเป็นศาลหรือ กกต.”

ทั้งนี้ รายงานข่าวแจ้งว่า ขอยกตัวอย่างของการทำหน้าที่ของ ศาล หรือ กกต. ในการตรวจสอบการกระทำทีไม่สุจริตเกี่ยวกับบัตรเลือกตั้งที่กฎหมายให้อำนาจใว้ 2 กรณี คือ กรณีการสั่งให้นับคะแนนใหม่ ในกรณีนี้ ถ้าศาล หรือ กกต.มีมติสั่งให้นับคะแนนใหม่แล้วแต่กรณี ก็เพียงแต่เปิดหีบและนำบัตรของหน่วยเลือกตั้งนั้นมานับคะแนนใหม่เท่านั้น ซึ่งในการเลือกตั้งทั่วไปในวันที่ 8 ก.พ.2569 กกต.ได้มีมติให้นับคะแนนใหม่ในหลายหน่วยเลือกตั้งในวันที่ 22 ก.พ.2569 การนับคะแนนใหม่ในหน่วยเลือกตั้งดังกล่าวก็ยังเป็นการลงคะแนนโดยตรงและลับตลอดเวลาจนกว่าบัตรจะถูกทำลายตามเวลาที่กฎหมายกำหนด

กรณีที่ 2 การตรวจสอบบัตรปลอม หรือการตรวจสอบการใช้บัตรข้ามเขต กกต. ก็เพียงมีมติสั่งให้เปิดหีบบัตรและนำบัตรในหน่วยเลือกตั้งมาสแกนบาร์โค๊ดหรือ คิวอาร์โค๊ด ก็จะทราบทันทีว่าเป็นบัตรปลอมหรือเป็นบัตรข้ามเขตเลือกตั้งหรือไม่ ซึ่งไม่ได้กระทบถึงหรือทำให้ทราบว่าใครลงคะแนนให้ใคร มันจึงยังเป็นความลับอยู่ตลอดไปจนกว่าบัตรจะถูกทำลายตามเวลาที่กฎหมายกำหนด

อย่างไรก็ตาม ผลจากการถอดบทเรียนในครั้งนี้ สำนักงานกกต.จะได้เผยแพร่ให้ประชาชนรับ เพื่อให้ประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมและตรวจสอบการเลือกตั้ง เพื่อให้การเลือกตั้งเป็นของประชาชนโดยประชาชน และเป็นที่ยอมรับให้การเลือกตั้งเป็นกระบวนการทางการเมืองที่ประชา ชนทุกคนได้ทำหน้าที่พลเมืองดีในการรับผิดชอบประเทศชาติร่วมกัน