ดร.เจิมศักดิ์ สับเละ! มาตรการข้าวแกงพาณิชย์ แค่ "ทายาหม่อง" แก้ไม่ตรงจุด

วันที่ 28 มีนาคม 2569 ดร.เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง อดีตสมาชิกวุฒิสภา โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า รัฐมนตรีพาณิชย์ศุภจี น่าจะคิดอะไรได้มากกว่านี้ #ข่าวแนวหน้าออนไลน์วันนี้ : มาตรการแก้ราคาข้าวแกงที่อาจแพงขึ้น จากสถานการณ์พลังงาน 

“นางศุภจี กล่าวว่า สิ่งที่กระทรวงพาณิชย์เตรียมการไว้แล้ว เราเตรียมแผนนำเอาวัตถุดิบที่เป็นสินค้าเกษตรจากต้นทาง เช่น ข้าวสาร น้ำมันพืช ไข่ไก่ น้ำตาลทราย สินค้าจำเป็นเข้าไปยังร้านอาหารปรุงสำเร็จ เช่น ร้านอาหารตามสั่ง ร้านข้าวแกง ร้านขายน้ำในตลาดสดทั่วกรุงเทพฯและปริมณฑล 

ซึ่งเป็นโครงการที่จะเริ่มนำร่อง 24 แห่ง แห่งละ2ครั้ง รวม 48 ครั้งในระยะเวลาสั้นๆ และใช้กลไกนี้ทำต่อเนื่อง เพื่อช่วยให้ได้ราคาวัตถุดิบที่เหมาะสมทำให้ราคาข้าวแกงไม่สูงมากเกินไป ”

หากมองในเชิงเศรษฐศาสตร์และภาพรวมของการบริหารจัดการ จะเห็นได้ว่ามาตรการที่เป็นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าและจุดอ่อนที่อาจทำให้เป็นเพียงการ "ทายาหม่อง"

1. ขนาดของโครงการ (Scale) เทียบกับความเป็นจริง
• จำนวนจุดนำร่อง 24 แห่ง แห่งละ 2 ครั้ง รวม 48 ครั้ง ถือว่า "น้อยจนน่าตกใจ" เมื่อเทียบกับจำนวนร้านอาหารตามสั่งและร้านข้าวแกงในกรุงเทพฯ และปริมณฑลที่มีหลักหมื่นหรือหลักแสนร้านค้า
• ผลลัพธ์: มาตรการนี้เข้าถึงผู้ประกอบการได้เพียงเศษเสี้ยว (Niche) ดังนั้นในเชิงสถิติ มันไม่สามารถกดดันราคาตลาด (Market Price) ให้ลดลงได้เลย จึงมีลักษณะคล้ายกับการทำ Event ประชาสัมพันธ์ เพื่อแสดงให้เห็นว่าภาครัฐ "กำลังทำอะไรบางอย่าง" มากกว่าการแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ

2. ต้นทุนแฝงและการขนส่ง (Logistics Cost)
• จุดวิจารณ์: การนำสินค้าเกษตรจาก "ต้นทาง" มากระจายให้ร้านค้าย่อยโดยตรงมีต้นทุนการบริหารจัดการสูงมาก ใครจะเป็นผู้รับภาระค่าขนส่ง?
• ผลลัพธ์: หากรัฐอุดหนุนค่าขนส่ง ก็เท่ากับเป็นการนำเงินภาษีไปอุดหนุนแบบชั่วคราว (Subsidy) กับร้านค้าบางแห่ง ซึ่งไม่ยั่งยืน และเมื่อจบโครงการ 48 ครั้ง ร้านค้าก็ต้องกลับไปซื้อวัตถุดิบราคาปกติจากพ่อค้าคนกลางอยู่ดี

3. กลไกราคาที่บิดเบี้ยว (Market Distortion)
• จุดวิจารณ์: การคัดเลือก 24 แห่งนั้นใช้เกณฑ์อะไร? ร้านค้าที่ไม่ได้สิทธิ์จะเสียเปรียบคู่แข่งหรือไม่?
• ผลลัพธ์: การกระจายสินค้าแบบสุ่มหรือเฉพาะจุด ไม่ได้ช่วยสร้างการแข่งขัน  แต่เป็นการสร้างกลุ่มอภิสิทธิ์ชั่วคราว ซึ่งไม่ช่วยให้ราคาข้าวแกงในภาพรวมลดลง

4. ปัจจัยราคาพลังงาน (The Root Cause)
• จุดวิจารณ์: ต้นทุนข้าวแกงไม่ได้มาจากแค่ "วัตถุดิบ" แต่มาจาก ค่าก๊าซหุงต้ม (LPG) และค่าขนส่ง ซึ่งเป็นผลโดยตรงจากราคาพลังงาน
แก้ปัญหาไม่ตรงจุด  เหมือนคนปวดหูแต่ใช้ยาทาก้น

ผลลัพธ์: การลดราคาวัตถุดิบ (Input) เพียงบางส่วน แต่ไม่สามารถคุมราคาพลังงานที่เป็น "เส้นเลือดใหญ่" ของต้นทุนได้  ก็เหมือนการพยายามปะรอยรั่วเล็กๆ ในขณะที่เขื่อนกำลังจะแตก

ผมจะลองแนะนำรัฐมนตรีศุภจี  ถึงมาตรการช่วยประชาชนผ่านร้านข้าวแกงอย่างแท้จริง
ในบทความหน้าครับ

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง : ศุภจี ย้ำคุมเข้มราคาสินค้า เตรียมแผนแก้ข้าวแกงแพง