"สว.สายหมอ"แนะ"รัฐบาล" รื้อระบบ"บอร์ด สปสช." ชี้มีปัญหาเรื่องธรรมาภิบาล-กลุ่มอิทธิพลแฝงหาประโยชน์ ปูดบางคนนั่งยาว 18 ปี

9 เมษายน 2569 ที่รัฐสภา ในประชุมร่วมกันของรัฐสภา ที่มี นายมงคล สุระสัจจะ รองประธานรัฐสภา ทำหน้าที่ประธานการประชุม พิจารณาวาระเพื่อให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) แถลงนโยบายต่อรัฐสภา ตามมาตรา 162 โดย นพ.ประพนธ์ ตั้งศรีเกียรติกุล สมาชิกวุฒิสภา (สว.) อภิปรายว่า การเข้าถึงบริการระบบประกันสังคม แต่ภาวะการเงินอยู่ใกล้ปากเหว ปัญหาคือระบบงบประมาณหรือธรรมาภิบาลของ สปสช. ทั้งนี้ มี 3 ประเด็นสำคัญ คือ กองทุนผู้ป่วยใน เป็นงบบปลายปิด หรือ หมดแล้วหมดเลย ต้นปีงบประมาณ พบว่าผู้ป่วยผ่าตัดไส้ติ่งอักเสบ ได้รับสุทธิ 8,350 บาท แต่ 2 เดือนสุดท้ายของปีงบประมาณเงินหมด จ่ายเพียง 4,400 บาท ซ้ำร้ายกว่านั้นมีเงินเดือนบุคลากรแฝงอยู่ 5,000 บาท เมื่อหักเงินเดือนปลายปีพบว่าติดลบ ทำให้มีคำพูดว่ายิ่งรักษายิ่งขาดทุน นวัตกรรม 7 นางฟ้า คือ คลีนิคเอกชน คลีนิคแพทย์ คลีนิคทันตแพทย์ คลีนิคพยาบาล ร้านยา ร้านตรวจแล็ปกายภาพ และแพทย์แผนไทย สปสช.ให้จ่ายเป็นคู่สัญญา ตั้งงบปี 2569 ไว้ 3,700 ล้านบาท แต่เดือน ก.พ.ที่ผ่านมาเงินหมดแล้ว ดังนั้น เหลืออีก 7 - 8 เดือน จะต้องเกลี่ยเงินจากกองทุนอื่นมาเติม ถือว่าสองมาตรฐานชัดเจนระหว่าง โรงพยาบาลรัฐจ่ายแบบปลายปิด แต่คลีนิค 7 นางฟ้าจ่ายแบบปลายเปิด ทั้งนี้ ตนกังวลว่าโรงพยาบาลรัฐอาจจะล้มก่อน ซึ่งจะกระทบต่อประชาชน

"ปี 2563 - 2564 สมัยที่ นายอนุทิน เป็นรมว.สาธารณสุข จับทุจริตคลีนิคชุมชนอบอุ่น 211 แห่ง วงเงินเสียหาย 691 ล้านบาท ใช้ผู้ป่วยทิพย์ ตรวจแล็ปทิพย์แล้วนำมาเบิก และเห็นว่าเชื่อมโยงกับคนในบอร์ด สปสช.ด้วย" นพ.ประพนธ์ กล่าว

นพ.ประพนธ์ กล่าวต่อว่า ก่อนหน้านี้มีการพิจารณาฉีดวัคซีนป้องกันโรคปอดอักเสบในเด็กฟรี ของบอร์ด สปสช. 2 ก.พ.มีมติว่าให้เอาเงิน 2 - 3 ล้านบาท ฉีดนำร่อง ทั้งที่ได้เงินกว่า 200 ล้านบาท ทำให้หมอเด็กเคลื่อนไหว ทำให้ประชุมอีกครั้ง 2 มี.ค.เปลี่ยนมติ แต่ตนมองว่าความผิดสำเร็จแล้ว การไม่เอาข้อมูลข้อเท็จจริงเข้าที่ประชุม ถือว่าขาดธรรมาภิบาลและมีปัญหาทางจริยธรรรม ทั้งนี้ ตนมองว่ารัฐบาลต้องรื้อระบบสปสช.อย่างจริงจังทั้งการบริหารงบและธรรมาภิบาล ว่ามีผู้ทรงอิทธิพลแฝงในบอร์ดหรือไม่ หรือมีกลุ่มบุคคลใช้ระบบสุขภาพของประชาชนเป็นช่องทางทำมาหากินหรือไม่ และต้องรื้อให้สังคมเห็นด้วยว่ามีใครที่ซุกตัวในโครงสร้างอำนาจหลังเกษียณเพื่อคุมทิศทางของระบบหลักประกันสุขภาพ หากไม่กล้ารื้อความจริง ระบบหลักประกันของประชาชน อาจกลายเป็นเครื่องมือของคนบางกลุ่ม ซึ่งสังคมไทยไม่ควรยอมรับ

ด้าน นพ.วีระพันธ์ สุวรรณนามัย สว.กล่าวว่า ในประเด็นนโยบายปรับปรุงการบริหารจัดการระบบประกันสุขภาพให้มีประสิทธิภาพ เพราะระบบบัตรทอง หรือ สปสช.ดูแล 47 ล้านคน งบประมาณเกือบ 3 แสนล้านบาท ไม่สามารถปรับปรุงหลักประกันสุขภาพให้มีประสิทธิภาพ หากกระบวนการคัดเลือกบอร์ด สปสช.ถูกตั้งคำถามเรื่องธรรมาภิบาล โดยภายใต้กฎหมาย สปสช. 2545 ออกแบบโครงสร้างให้มี 2 กรรมการใหญ่ คือ บอร์ด สปสช.และบอร์ดคุณภาพ ต้องคานอำนาจ แยกส่วนงานกันระหว่างการบริหารจัดการการเงิน และควบคุมมาตรฐานการรักษา แต่ที่ผ่านมาพบปัญหาที่แฝงตัวในบอร์ด สปสช. ทั้งนี้ ตนนำรายชื่อบอร์ดทั้ง 2 คณะ มาประมวลพบข้อเท็จจริงที่น่าเป็นห่วง พบว่ามีกลุ่มบุคคลเดิมดำรงตำแหน่งวนเวียนในบอร์ด สปสช.ยาวนาน ทำให้ต้องตั้งคำถามในเรื่องธรรมาภิบาล

"อย่างน้อย 30 รายชื่อ ที่เคยอยู่ทั้งบอร์ด สปสช.และบอร์ดคุณภาพสลับไปสลับมา มีอย่างน้อย 10 รายชื่อที่ดำรงในบอร์ดยาวนาน 15 ปี สปสช.มีอายุ 22 ปี คนเดิม 10 กว่าคนอยู่มา 15 ปี และมีบางคนอยู่มา 21 ปี มีปีเดียวที่ไม่ได้เป็นบอร์ด สปสช. ซึ่งผมไม่ได้นับอนุ พอดูรายละเอียดพบสิ่งที่น่ากังวล ขอยกตัวอย่างเพียงคนเดียว ที่เป็นเอ็นจีโอด้านการเกษตร อยู่บอร์ด สปสช. 8 ปี เมื่อครบวาระเปลี่ยนไปเป็นเอ็นจีโอด้าน HIV และกลับมาเป็นบอร์ดคุณภาพอีก 4 ปี ต่อจากนั้นคนเดิมยังไปอยู่ในบอร์ด สปสช.อีก 6 ปี รวมระยะเวลาอยู่ในบอร์ด 18 ปี" นพ.วีระพันธ์ กล่าว

นพ.วีระพันธ์ กล่าวต่อว่า ปรากฎการณ์แบบนี้มีหลายบุคคล ซึ่งแปลว่าเปลี่ยนเป็นเอ็นจีโอแล้วเปลี่ยนเป็นบอร์ดก็ทำได้ คำถามคือ สปสช.มีกระบวนการแต่งตั้งอย่างไรทำให้มีผู้ดำรงตำแหน่งยาวนาน ทั้งที่กฎหมาย สปสช.กำหนดให้มีวาระ 4 ปี อยู่ได้ 2 สมัยติดกัน คือ 8 ปี แสดงว่ามีช่องทางบางอย่าง ที่หยุดพัก แล้วย้ายไปอีกบอร์ดเพื่อเลี่ยงข้อกฎหมาย ทั้งนี้ สถาบันวิจัยทีดีอาร์ไอ ออกรายงานเดือน ก.ค.2568 บอกว่า สปสช.มีช่องโหว่ความโปร่งใส เสนอให้ทบทวนปรับบอร์ดโครงสร้าง เพื่อให้กองทุนยั่งยืน

"ผมขอตั้งคำถามถึงนายกฯ และ รมว.สาธารณสุข จะเริ่มต้นนโยบายปรับปรุงการบริหารจัดการระบบหลักประกันสุขภาพให้มีประสิทธิภาพได้อย่างไร หากบอร์ด สปสช.มีคำถามเรื่องธรรมาภิบาล" นพ.วีระพันธ์ กล่าว

- 006