นักวิชาการชี้ ไทยเดินเกมถูกทาง! เป็นกลุ่มชาติแรก กระชับสัมพันธ์โอมานอย่างเป็นทางการเปิดทางเรือผ่านฮอร์มุซ สะท้อนพลังการทูตเชิงรุก ลุ้นข่าวดี หลังโอมานประสานขอรายชื่อเรือติดค้าง

21 เมษายน 2569 รศ.ดร.ดุลยภาค ปรีชารัชช นายกสมาคมภูมิภาคศึกษา และอาจารย์ประจำสาขาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ให้ความเห็นกรณีเรือของบริษัท ปูนซีเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) สามารถผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้สำเร็จ ว่า สะท้อนให้เห็นว่าการดำเนินนโยบายการทูตของไทย “มาถูกทาง” โดยเฉพาะการเร่งกระชับความสัมพันธ์กับประเทศโอมาน ซึ่งมีบทบาทสำคัญในภูมิรัฐศาสตร์ตะวันออกกลาง

รศ.ดร.ดุลยภาค ระบุว่า โอมานถือเป็นประเทศที่วางตัวเป็นกลาง และมีบทบาทในการช่วยลดความตึงเครียดในภูมิภาค อีกทั้งยังมีความสัมพันธ์ที่ดีกับอิหร่าน ทำให้มีศักยภาพในการเป็น “ตัวกลาง” ในการสื่อสารหรือเจรจากับฝ่ายต่างๆ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อความปลอดภัยของเส้นทางเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ

ทั้งนี้ การที่กระทรวงการต่างประเทศไทยให้ความสำคัญกับโอมาน ถือเป็นการเลือกจุดยุทธศาสตร์ ที่ถูกต้อง และช่วยยกระดับบทบาทของโอมานในฐานะประเทศตัวกลาง ขณะเดียวกัน ไทยเองก็เป็นหนึ่งในประเทศแรกๆ ที่เข้าไปสร้างความสัมพันธ์กับโอมานอย่างเปิดเผยและจริงจัง ทำให้สามารถสร้างโอกาสทางการทูตได้ก่อนประเทศอื่น

นอกจากนี้ ยังมองว่า การที่รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของไทยเดินทางไปเจรจาด้วยตนเอง ทำให้การหารือมีน้ำหนักมากขึ้นในระดับนโยบาย และช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือให้กับการประสานงานระหว่างประเทศ โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่มีความอ่อนไหวสูง

รศ.ดร.ดุลยภาค ยังชี้ว่า บทบาทของผู้นำระดับสูงของโอมาน โดยเฉพาะสถาบันกษัตริย์ มีความสำคัญอย่างยิ่งในการช่วยอำนวยความสะดวกและสนับสนุนให้เรือของไทยสามารถผ่านพื้นที่เสี่ยงได้อย่างปลอดภัย รวมถึงกรณีที่ฝ่ายโอมานได้ประสานขอรายชื่อเรือไทยเพิ่มเติม ซึ่งสะท้อนถึงระดับความร่วมมือที่เพิ่มขึ้น

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ในช่องแคบฮอร์มุซยังคงมีความซับซ้อนและเปราะบาง เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่ได้รับอิทธิพลจากทั้งอิหร่านและสหรัฐฯ ทำให้เส้นทางดังกล่าวมีลักษณะถูกควบคุมสองชั้น ดังนั้น แม้จะมีพัฒนาการเชิงบวก แต่ยังต้องติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด

“การมีความเชื่อมโยงกับโอมาน ถือเป็นข้อได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์ของไทยในเวลานี้ และเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการรักษาความมั่นคงด้านพลังงานและการขนส่งของประเทศ” รศ.ดร.ดุลยภาค กล่าวสรุป

- 006