เอ็ดดี้ อ่านภาพรวมสื่อนอก มองปม ทักษิณ พักโทษ

เมื่อวันที่ 13 พ.ค.2569 นายอัษฎางค์ ยมนาค หรือเอ็ดดี้ นักวิชาการอิสระ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุ "สรุปภาพรวม “ข่าวทักษิณพักโทษ” จากสื่อต่างประเทศ

“ออกจากคุก” ไม่ได้แปลว่า “หมดเงื่อนไข” ทั้งในทางกฎหมาย ภาพลักษณ์ และอำนาจทางการเมือง

สื่อต่างประเทศไม่ได้มองว่า “ทักษิณกลับมาแบบผู้ชนะ” แต่มองว่าเป็น การกลับมาของศูนย์อำนาจเก่า ในภูมิทัศน์การเมืองที่เปลี่ยนไปมากแล้ว
______________________________________________
Reuters มองว่า ทักษิณยังสำคัญ แต่ไม่ทรงอิทธิพลเท่าเดิม
Reuters เขียนค่อนข้างชัดว่า ทักษิณเคย “สร้างและครอบงำ” การเมืองไทยมาราว 25 ปี แต่ช่วงหลังอิทธิพลของเขาลดลง โดยเฉพาะหลังถูกจำคุก ลูกสาวถูกถอดจากตำแหน่งนายกฯ และพรรคเพื่อไทยทำผลงานเลือกตั้งแย่ที่สุดเป็นประวัติการณ์ Reuters ยังอ้างนักรัฐศาสตร์ว่า การออกจากคุกอาจช่วยฟื้นเพื่อไทยได้บ้าง แต่ทักษิณต้อง “เดินอย่างระมัดระวัง” และถ้าอยู่หลังฉากจะดีกว่า เพราะถ้าออกหน้ามากเกินไปอาจกลายเป็นผลเสียทางการเมือง
แปลเป็นภาษาการเมืองคือ:
ทักษิณยังเป็นทรัพย์สินทางการเมืองของเพื่อไทย
แต่ก็อาจเป็นภาระทางการเมืองของเพื่อไทยได้ในเวลาเดียวกัน
______________________________________________
AP มองว่า นี่คือการกลับมาของบุคคลที่ยังแบ่งขั้วสังคมไทย
AP วางกรอบว่า ทักษิณเป็นบุคคลที่ทำให้การเมืองไทยแตกเป็นขั้วมาหลายทศวรรษ หลังถูกโค่นโดยรัฐประหารปี 2549 ฐานเสียงของเขายังผูกกับนโยบายประชานิยม เช่นหลักประกันสุขภาพและโครงการพัฒนาในชนบท แต่ความนิยมและสไตล์การใช้อำนาจของเขาก็สร้างรอยแยกระหว่างฐานเสียงชนบทกับชนชั้นนำเมือง ฝ่ายอนุรักษนิยม และกองทัพ
แปลว่า สื่อต่างประเทศไม่ได้มองทักษิณแค่ในฐานะ “อดีตนักโทษที่ถูกปล่อยตัว” แต่มองว่าเขาคือ สัญลักษณ์ของความขัดแย้งเชิงโครงสร้างของการเมืองไทย ที่ยังไม่จบง่าย ๆ
______________________________________________
SCMP มองว่า ทักษิณกลับมาในวันที่คู่แข่งเก่าถือเกมมากกว่าเดิม
South China Morning Post ใช้กรอบที่แรงมาก คือบอกว่าทักษิณก้าวออกจากคุกเข้าสู่ภูมิทัศน์ที่ “คู่แข่งเก่า” มีอำนาจนำ และพรรคเพื่อไทยที่เคยแข็งแกร่งกลายเป็นเพียงพรรคร่วมขนาดรองในรัฐบาลของอนุทิน ชาญวีรกูล หลังได้อันดับสามในการเลือกตั้งเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นผลงานแย่ที่สุดตั้งแต่ก่อตั้งพรรค
นี่คือจุดสำคัญมาก เพราะภาพที่สื่อต่างประเทศเห็นไม่ใช่ “ทักษิณกลับมาคุมเกมทันที” แต่คือ:
ทักษิณกลับมาในวันที่กระดานไม่ใช่กระดานเดิม
พรรคไม่ใช่พรรคเดิม
ฐานเสียงไม่ใช่ฐานเสียงเดิม
และคู่แข่งไม่ได้อยู่ในตำแหน่งเดิมอีกต่อไป
______________________________________________
Al Jazeera และสื่อสายต่างประเทศทั่วไปยังใช้คำว่า “influential” แต่ไม่ใช่ “dominant”
Al Jazeera เรียกทักษิณว่าอดีตนายกฯ ผู้ทรงอิทธิพล และรายงานว่าเขาได้รับการปล่อยตัวแบบพักโทษหลังรับโทษประมาณ 8 เดือน โดยมีครอบครัว พันธมิตรทางการเมือง และผู้สนับสนุนจำนวนมากไปรอรับ
คำว่า influential สำคัญมาก เพราะหมายถึง “ยังมีอิทธิพล” แต่ไม่ได้แปลว่า “ยังครอบงำทุกอย่างได้เหมือนเดิม” ต่างจากอดีตที่ทักษิณถูกมองว่าเป็นผู้กำหนดทิศทางหลักของการเมืองไทย
______________________________________________
ประเด็น EM และคุมประพฤติทำให้การกลับมานี้ไม่ใช่การกลับมาแบบเสรีเต็มตัว
AP รายงานว่า หลังปล่อยตัว ทักษิณยังต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขคุมประพฤติ 4 เดือน ต้องอยู่ที่บ้านตามที่แจ้งไว้ในกรุงเทพฯ ใส่กำไลอิเล็กทรอนิกส์ และรายงานตัวต่อเจ้าหน้าที่คุมประพฤติเป็นระยะ Reuters ก็ระบุว่าเขาต้องใส่กำไล EM จนกว่าจะสิ้นสุดโทษในเดือนกันยายน
นี่ทำให้ภาพการเมืองของทักษิณมีความย้อนแย้งมาก
เขาอาจยังมีอำนาจต่อรองทางการเมือง
แต่สถานะทางกฎหมายยังถูกจำกัด
หรือพูดอีกอย่างได้ว่า
เขาอาจยังเป็นศูนย์กลางแรงโน้มถ่วงของเพื่อไทย
แต่เป็นศูนย์กลางแรงโน้มถ่วงที่มี EM ติดข้อเท้า
______________________________________________
สรุป
สื่อต่างประเทศอ่านเกมหลังทักษิณออกจากคุกแบบนี้
ไม่ใช่ “ทักษิณกลับมาแล้ว ทุกอย่างจะกลับไปเหมือนเดิม”
แต่คือ “ทักษิณกลับมาในสภาพที่อำนาจเดิมถูกลดทอนลงมาก”
เขายังมีชื่อ มีเครือข่าย มีฐานมวลชน มีความสามารถในการต่อรอง และยังเป็นบุคคลที่ทุกฝ่ายต้องจับตา แต่เขาไม่ได้กลับมาในวันที่เพื่อไทยเป็นพรรคอันดับหนึ่ง ไม่ได้กลับมาในวันที่ลูกสาวเป็นนายกฯ และไม่ได้กลับมาในวันที่คู่แข่งเดิมอ่อนแอ
สื่อต่างประเทศไม่ได้มองว่าทักษิณหมดอำนาจ
แต่มองว่าอำนาจของทักษิณไม่ใช่อำนาจแบบเดิมอีกต่อไป
หรือพูดอีกอย่างได้ว่า
______________________________________________
ทักษิณออกจากคุกแล้ว
แต่ยังไม่หลุดจากพันธนาการทางกฎหมายและการเมือง
ประตูการเมืองไม่ได้เปิดโล่งเหมือนเดิม
วันนี้เขาอาจกลับบ้านได้
แต่ยังกลับไปเป็น “ทักษิณคนเดิม” ในสนามการเมืองเดิมไม่ได้ง่าย ๆ
“ออกจากคุก” ไม่ได้แปลว่า “หมดเงื่อนไข” ทั้งในทางกฎหมาย ภาพลักษณ์ และอำนาจทางการเมือง"