"อภิสิทธิ์" เปิดแพล็ตฟอร์ม "ส่องรัฐ" นำร่องใช้ AI จับทุจริตโครงการ AI รัฐ พบกว่า 1,200 โครงการ งบทะลุ 4,200 ล้านมี 3 เอกชนเกี่ยวข้อง - เตรียมสอบเข้มกระทรวง ดีอี-อว.-ศธ. - ขู่หากมีข้อมูลลึกใช้ประกอบซักฟอกอนาคตได้ 

25 พ.ค.2569 ที่พรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ พร้อมด้วยนางการดี เลียวไพโรจน์ รองหัวหน้าพรรคฯ เปิดตัวแพล็ตฟอร์ม "ส่องรัฐ" ซึ่งเป็นแพล็ตฟอร์มในการใช้ AI ในการจับตา และตรวจสอบการทำงานของภาครัฐ ตามนโยบายของพรรคประชาธิปัตย์ ในโอกาสการครบรอบ 80 ปีของพรรคฯ และตามการรณรงค์หาเสียงของพรรคประชาธิปัตย์ในการเปิดเผยข้อมูลภาครัฐในรูปแบบที่ใช้งานได้ง่าย เพื่อให้การบริการประชาชนของภาครัฐดีขึ้น เพิ่มมาตรฐานความโปร่งใส โดยเฉพาะการจัดซื้อจัดจ้าง เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมและตรวจสอบ รวมถึงเพื่อประโยชน์ทางเศรษฐกิจ 

นายอภิสิทธิ์ เผิดเผยว่า ในวันนี้ (25 พ.ค.) พรรคประชาธิปัตย์ มีความพร้อมในการใช้แพล็ตฟอร์ม "ส่องรัฐ" ซึ่งเบื้องต้น ยังใช้เป็นการภายในของพรรคประชาธิปัตย์ในการติดตามตรวจสอบ การจัดซื้อ จัดจ้างของภาครัฐ ซึ่งภายในแพล็ตฟอร์ม จะมีการรวบรวมข้อมูลกลุ่มโครงการของรัฐ เพื่อนำมาวิเคราะห์ โดยใช้ปัญหาประดิษฐ์ หรือ AI ซึ่งกลุ่มงานแรกที่พรรคประชาธิปัตย์ ตรวจสอบ จะเป็นโครงการที่เกี่ยวข้องกับโครงการ AI ของภาครัฐ ซึ่งมี 1,276 โครงการ รวมงบประมาณ 4,271 ล้านบาท ซึ่งหลายโครงการไม่ได้ก่อให้เกิดประโยชน์ พรรคฯ จึงกังวลว่า จะมีการทุจริต และภาครัฐไม่ได้มียุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ AI ที่ชัดเจน แต่หน่วยงานรัฐกลับอ้างโครงการ AI เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูล ทั้งที่ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลนั้น ๆ ได้อยู่แล้ว 

นายอภิสิทธิ์ ยังระบุว่า เมื่อมีการตรวจสอบ TOR และรายละเอียดโครงการต่าง ๆ ยังพบว่า สุ่มเสี่ยงการทุจริต แลัได้โครงการที่ไม่มีประสิทธิภาพ ไม่เป็นไปตามมาตรฐาน OECD กำหนด ซึ่งรัฐบาลเองก็มีนโยบายในการเข้าเป็นสมาชิก OECD ให้ได้ภายใน 2 ปีนี้ พร้อมยังเปิดเผยอีกว่า ในงบประมาณกว่า 4,200 ล้านบาท มีความเกี่ยวข้อง 3 บริษัทเอกชน ที่มีส่วนกับการจัดซื้อจัดจ้าง ซึ่งหลังจากนี้ จะมีการตรวจสอบในรายละเอียดของเอกชนที่เกี่ยวข้องว่า มีส่วนเชื่อมโยง หรือเกี่ยวข้องกับผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองใดหรือไม่ หรือเอกชนนั้น มีการบริจาคเงินให้กับพรรคการเมืองใดหรือไม่ พร้อมยกตัวอย่างโครงการยกระดับทักษะด้าน AI ของคนไทย หรือ AI Passport ที่มีความเสี่ยงการทุจริตสูง และพรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะฝ่ายค้านจะใช้เครื่องมือเหล่านี้ในการตรวจสอบการจัดซื้อจัดจ้างโครงการที่เกี่ยวข้องกับ AI และโครงการอื่น ๆ ต่อไป ทั้งของกระทรวงอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ซึ่งขณะนี้ กำลังไล่พิจารณาหลายโครงการ ที่มีรูปแบบการจัดซื้อจัดจ้างแบบเฉพาะเจาะจง โดยเฉพาะที่กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และที่กระทรวงศึกษาธิการ ที่เริ่มมีปัญหา และรัฐมนตรีเจ้ากระทรวง มีการชะลอโครงการ ซึ่งพรรคฯ กำลังติดตามว่า เหตุใดจึงมีการปรับรูปแบบการจัดซื้อจัดจ้างใหม่ 

นายอภิสิทธิ์ ยังเชิญชวนประชาชนที่มีเบาะแสเกี่ยวกับความปกติ หรือความไม่ชอบมาพากลในโครงการต่าง ๆ ขอให้แจ้งมายังพรรคฯ เพื่อพรรคฯ จะได้ใช้แพล็ตฟอร์มนี้ในการตรวจสอบ และเมื่อระบบมีความเสถียรแล้ว ก็จะมีการเปิดใช้ให้ประชาชนเข้าถึงต่อไป พร้อมสื่อสารไปยังรัฐบาล ที่เพิ่งมีการประชุมร่วมกับภาคเอกชน และนายกรัฐมนตรี อยากให้มีการป้องกันการทุจริตด้วยการนำ AI มาใช้ในการตรวจสอบว่า รัฐบาลไม่ต้องมีโครงการแพง ๆ เพราะพรรคฯ ได้ใช้แพล็ตฟอร์มนี้แล้ว จึงขอให้ภาครัฐ ได้เปิดเผยข้อมูลแทน เพื่อให้ประชาชนได้ร่วมกันตรวจสอบ เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐาน OECD ทำให้รัฐมีความโปร่งใสด้วย 

นายอภิสิทธิ์ ยังระบุอีกว่า ในการตรวจสอบ หากพบว่า มีข้อมูลการทุจริตที่ร้ายแรงพอ ก็จะนำไปสู่การอภิปรายไม่ไว้วางใจได้ แต่เบื้องต้นยังสามารถใช้กลไกฝ่ายนิติบัญญัติในการตรวจสอบได้ เช่น กลไกกรรมาธิการ การตั้งกระทู้ถาม หรือการเสนอญัตติ 

นายอภิสิทธิ์ ยังเปิดเผยอีกว่า ในสัปดาห์นี้ พรรคประชาธิปัตย์ จะเสนอแก้ไขพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารที่เป็นข้อมูลข่าวสารของราชการ ซึ่งหากประสบความสำเร็จ ข้อมูลต่าง ๆ ก็จะอยู่ในรูปแบบดิจิทัล ประชาชนเข้าถึงได้แบบเรียลไทม์ ซึ่งในกรณีที่ภาครัฐไม่เปิดเผยข้อมูล ประชาชนสามารถเรียกร้อง หรือคัดค้านการไม่เปิดเผยข้อมูลได้ หรือการยื่นอุทธณ์ โดยจะต้องมีข้อสรุปภายใน 60 วัน