พริษฐ์ ยก 5 พฤติกรรมไม่ไว้วางใจ กกต. ชี้ ออกระเบียบไม่รัดกุม-ตรวจคุณสมบัติไม่รอบคอบ-ปล่อยทุจริตวันเลือก-เตะถ่วง สุดท้ายเป่าคดี อ้างหลักฐานไม่พอ หวังทำหน้าที่ตรงไปตรงมา 

เมื่อวันที่ 4 ส.ค.2569 ที่รัฐสภา คณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมฝ่ายค้าน (วิปฝ่ายค้าน) นำโดยนายพริษฐ์ วัชรสินธุ สส.บัญชีรายชื่อ รองหัวหน้าพรรคประชาชน ในฐานะประธานวิปฝ่ายค้าน จัดกิจกรรม “ครบรอบ 2 ปี เลือก สว. - เจาะลึกหลักฐานคดีฮั้ว สว. (ภาค พิเศษ) เราไว้ใจ กกต. ได้แค่ไหน?” โดยมีพยานบุคคลร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูล ได้แก่ นางศรินทร สนธิศิริกฤตย์ พล.ต.ต.บัญญัติ เพียรสวัสดิ์ และพ.ต.อ.มนัส นครศรี อดีตผู้ตรวจการ กกต.

โดยนายพริษฐ์ กล่าวสรุปว่า 5 พฤติกรรมของกกต. ที่ก่อให้เกิดความไม่ไว้วางใจคือ 1.ออกระเบียบกกต. เกี่ยวกับการเลือกสว.ที่อาจจะยังไม่รัดกุมเพียงพอในการป้องกันการทุจริต ซึ่งมีการออกระเบียบมา 6 ฉบับ เช่นการกำหนดให้ผู้สมัครใช้เบอร์เดียวกันสำหรับรอบเช้าและรอบบ่าย ทำให้สามารถเขียนเบอร์ผู้สมัครเหล่านี้ในโพยใบสั่งที่จะทำตั้งแต่วันก่อนเลือกได้ 2.การตรวจสอบคุณสมบัติผู้สมัครที่อาจจะยังไม่รอบคอบเพียงพอ เช่น อาจจะมีผู้สมัครบางคนขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้าม เช่นนายคอดียะฮ์ ทรงงาม ที่มีผู้ร้องเรียนเข้าไปว่าขณะนั้นเป็นที่ปรึกษานายกอบจ.จังหวัดอ่างทองในปี 2564-2567 และยังไม่พ้นจากตำแหน่ง หรือกรณีของการกรอกข้อมูลเท็จในใบสมัครและใบแนะนำตัว การสมัครผิดกลุ่มหรือในกลุ่มที่ไม่มีคุณสมบัติ

นายพริษฐ์ กล่าวต่อว่า 3.การปล่อยปละละเลยการทุจริตที่อาจจะเกิดขึ้นในวันเลือกสว. โดยเฉพาะการเลือกระดับประเทศ 4.ข้อสงสัยหรือข้อครหาเกี่ยวกับการเตะถ่วงคดีและการตั้งคณะอนุขึ้นมาฟอกขาวในคดีดังกล่าว ซึ่งตนมีคำถามอยากฝากไปถึง กกต.ว่า 7 อนุวินิจฉัยชุดที่ 36 นั้นใครเป็นคนเสนอ หน่วยงานต้องสังกัดคืออะไร มาจากอนุ 35 ชุด หรือมาจากคนนอก ตั้งแต่มีรัฐธรรมนูญปี 2560 มีการเสนออนุชุดพิเศษเหมือนอนุชุดที่ 36 มาแล้วกี่ครั้ง ตั้งขึ้นมาเพื่อพิจารณาคดีอะไรบ้าง ให้เหตุผลว่าอะไร 

นายพริษฐ์ กล่าวด้วยว่า อย่างไรก็ตาม คณะอนุชุดที่ 36 ถูกตั้งคำถามเรื่องความเป็นกลาง รวมถึงมีการตั้งคำถามเกี่ยวกับเรื่องคุณสมบัติ ปัญหาที่เกิดขึ้นหลังจากคดีผ่านมาสองปีคือเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน เพราะ กกต.ต้องมีการรับรองจากสว. ขณะเดียวกันก็ยังมีสว.บางส่วนที่ลาออกจากกรรมาธิการสอบประวัติผู้ถูกเสนอชื่อเป็น ป.ป.ช. โดยให้เหตุผลว่ามีผลประโยชน์ทับซ้อน แต่ครั้งถัดมากับมีการนั่งในรายชื่อคณะกรรมาธิการสอบประวัติผู้ถูกเสนอชื่อเป็นกกต. ทั้งนี้ จากที่ตนตรวจสอบพบว่าในส.ว. 229 คนไม่มีใครที่คณะกรรมาธิการสอบประวัติ

นายพริษฐ์ กล่าวอีกว่า และ 5.ซึ่งเป็นสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้น แต่เรากังวลว่าจะเกิดขึ้นคือการเตรียมเป่าคดี อ้างหลักฐานไม่เพียงพอหรือไม่เพื่อให้เรื่องไปไม่ถึงศาล โดยหลักฐานไม่ต้องชัดจนถึงขั้นพิสูจน์ว่ามีการทุจริตหรือไม่ แต่หากหลักฐานมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่ามีการทุจริตกกต.ก็มีหน้าที่ต้องสั่งฟ้องที่ศาล ซึ่งนอกจากหลักฐานเรื่องโพยที่ตนคิดว่าเพียงพอแล้ว ยังมีหลักฐานได้เส้นทางการเงิน หลักฐานการนัดหมาย คลิปเสียงการเสนอผลประโยชน์ และพยานบุคคล การที่เราจำเป็นต้องมานำเสนอหลักฐานดังกล่าวต่อสาธารณะ เพราะเราไม่มั่นใจว่ากกต.จะทำหน้าที่อย่างตรงไปตรงมา เพราะเราเห็นว่าที่ผ่านมามีขั้นตอนตั้งแต่ก่อนเลือกสว. และคดีหลังจากการเลือกสว.ผ่านไปแล้ว เราไม่ไว้วางใจและไม่มั่นใจการทำหน้าที่ของกกต. ซึ่งหวังว่าเราจะคิดผิดและหวังว่ากกต. จะทำหน้าที่อย่างตรงไปตรงมาในการตรวจสอบคดีนี้ ด้วยหลักฐานที่ละเอียดหนักแน่นกกต. ควรที่จะส่งเรื่องไปที่ศาลตามมติของคณะอนุไต่สวนชุดที่ 26

จากนั้นในช่วงแลกเปลี่ยนความเห็น นายนันทวัฒน์ ศักดิ์สกุลคุณากร เครือข่ายประชาชนร่างรัฐธรรมนูญ กล่าวตอนหนึ่งว่า เมื่อ 2 ปีแล้วได้ออกไปรณรงค์ให้ประชาชนสมัครเป็นสว. เพราะตั้งใจอยากเห็นกระบวนการได้มาของสว.มีส่วนร่วมจากประชาชน แต่ภายใต้การจัดการเลือก สว. และควบคุมการเลือกจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีความน่าสงสัยและไม่น่าไว้ใจต่อการทำหน้าที่ของ กกต. ที่พบว่ามีการออกประกาศ กกต. เพื่อปล่อยให้บุคคลที่ไม่มีคุณสมบัติตามกลุ่มที่ประกาศรับสมัครลงสมัครได้ นอกจากนั้นแล้วยังพบความเข้มเรื่องการแนะนำตัว โดยพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว. มาตรา  36 วรรคสอง ประชาชนที่ไม่ใช่ผู้สมัครช่วยเหลือการแนะนำตัวให้เป็นไปตามระเบียบกกต. แต่ระเบียบ กกต.ที่บังคับใช้พบว่ามีข้อจำกัดให้เฉพาะผู้สมัครเท่านั้น แม้มีเสียงทักท้วงต่อมา กกต. แก้ไขระเบียบ พบว่าให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลการแนะนำตัวได้

“ระหว่างที่เครือข่ายรณรงค์ พบว่า กกต. ออกเอกสารบอกว่าไม่สามารถชี้ชวนให้ประชาชนไปรณรงค์ชวนคนไปสมัครสว.ได้ เพราะผิดกฎหมาย ทั้งที่ตามกฎหมายไม่ได้ระบุว่าเป็นความผิด จึงขอตั้งคำถามถึงความเข้มงวดเรื่องการสมัครหรือแนะนำตัว ต่อมาศาลปกครองได้พิพากษาเพิกถอนระเบียบ กกต. ที่ขัดกับกฎหมาย นอกจากนี้ กกต. ยังเร่งกระบวนการ เช่น การเปลี่ยนบัตรเลือกตั้ง ประกาศเลิกการเลือกผู้สมัคร สว.ระดับอำเภอที่มีผู้สมัครเพียงคนเดียว  นอกจากนั้นยังพบความไม่แน่นอนของการบังคับใช้ประกาศของกกต.ในแต่ละพื้นที่ที่ไม่เห็นมาตรฐานเดียวกัน ดังนั้นเพื่อเป็นการพิสูจน์ต่อการทำหน้าที่ของ กกต. ว่าเป็นมาตรฐานต้องสั่งฟ้อง สว.ที่เกี่ยวข้องทั้งหมด” นายนันทวัฒน์ กล่าว

ขณะที่นายมุนินทร์ พงศาปาน นักวิชาการนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่ากฎหมายที่จัดการเลือกตั้งหรือสรรหา สว. แม้ว่าระบบสรรหาจะซับซ้อนและมีหายนะ แต่หลักการทำหน้าที่ของ กกต. ต้องควบคุมกระบวนการสรรหาสุจริตและเที่ยงธรรม ส่วนการสรรหาที่ไม่สุจริตและเที่ยงธรรม กกต. มีบทบาทเชิงรุกในการไต่สวน และดำเนินการ ทั้งนี้ตามกฎหมายที่กำหนดให้ในกรณีที่การเลือก สว. ที่ปรากฎพยานหลักฐานว่าการเลือกไม่สุจริต หากมีหลักฐานอันควรเชื่อว่าผู้สมัครทุจริตการเลือก รู้เห็นการเลือกที่ไม่สุจริตเที่ยงธรรม ให้ กกต. ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกา

“กฎหมายที่บอกว่าพยานหลักฐานอันควรเชื่อที่บ่งชี้ถึงความผิดปกติ แม้จะมีแค่คลิปเดียว  กกต.  ต้องส่งศาล แต่ปัจจุบันพบบว่ามีพยานบุคคล พยานหลักฐาน หลักร้อย หลักพันชิ้น ดังนั้นตามกฎหมายที่กำหนด กกต. ไม่มีทางเป็นอื่นที่จะไม่ยื่นเรื่องสู่ศาลฎีกาให้วินิจฉัย แต่หากไม่ส่ง กกต. จะอธิบายอย่างไรที่ขัดต่อความรู้สึก หรือความเข้าใจธรรมดาสามัญทั่วไป ความพยายามที่ กกต. ตั้งอนุกรรมการซ้ำซ้อนหลายชุดนอกจาก อนุกรรมการชุดที่ 26 เป็นสิ่งที่ผิดปกติ และสุ่มเสี่ยงต่อการช่วยให้พ้นผิดตามกฎหมาย” นายมุนินทร์ กล่าว

นายมุนินทร์ กล่าวต่อว่า พยานหลักฐานชี้ว่า น่าเชื่อว่าจะไม่สุจริต ไม่เที่ยงธรรม กกต.ไม่มีหน้าที่วินิจฉัยว่าผิดจริงหรือไม่ ต้องส่งเรื่องไปยังศาลฎีกา ซึ่ง สว. ฐานะผู้ถูกร้องตัดสินในชั้นศาล ตนไม่เข้าใจว่าทำไม กกต. ต้องมารับคมหอกคมดาบแทน มีคนถามว่ากกต.จะตัดตอนหรือไม่ หลายคนนักกฎหมายที่นั่งในกกต. สงสัยทำไมต้องเอาตัวเองมารับแทน ทำให้เห็นได้ชัดว่าหากไม่ส่งศาลอาจตามมาด้วยความรับผิดทางกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 157 และ มาตรา 62 ของ พ.ร.ป.ว่าด้วยคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ทั้งนี้ต้องให้ความเป็นธรรมกับกกต. ที่อยู่ระหว่างการพิจารณา แต่ขณะนี้มีข้อสงสัยว่ามีเปอร์เซ็นต์สูงที่จะไม่ส่งศาล

“เรื่องที่เกี่ยวข้องทางกฎหมายมี 2 ส่วน คือ การได้มาซึ่ง สว. อย่างสุจริตเที่ยงธรรม เหมือนกับการจัดการเลือกตั้ง สส. ที่ต้องทำให้สุจริตและเที่ยงธรรม หากไม่สุจริต เที่ยงธรรม ต้องดำเนินการใหม่ เช่น เลือกตั้งซ่อม เลือกตั้งใหม่ เช่นเดียวกันกับการได้มาซึ่งสว. ที่กกต.ต้องมีหน้าที่ ขณะการทำผิดอาญา หากพบฝ่าฝืน ทำผิดอาญาที่กำหนดไว้ในกฎหมาย กกต. ต้องดำเนินการ โดยศาลจะพิจารณาว่าการเลือกตั้งหรือการลงโทษทางอาญาจะดำเนินการอย่างไร” นายมุนันทร์ กล่าว

ส่วนนายธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์ นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์  อดีตกรรมการปฏิรูปประเทศ กล่าวตอนหนึ่งว่า ฮั้ว สว. เป็นระบบจัดตั้งแบบไม่กลัวกฎหมาย จัดตั้งทั้งประเทศ คล้ายกับการสอบปกครองท้องถิ่น คนที่ทำแบบนี้ได้ต้องไม่เกรงกลัวว่าจะโดนเล่นงาน แสดงว่ามีคนคุ้มกะลาหัว และคนที่คุ้มกะลาหัวคือ นักการเมืองที่มีอำนาจมากกว่าข้าราชการประจำระดับปลัด หรืออธิบดี คนที่เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ในช่วง 2-3 ปี ไม่รับผิดชอบใดๆ ทั้งนี้คนแบบนี้เป็นพวกหน้าไหว้หลังหลอก 

“ต้นเหตุจริงๆ มาจากคณะกรรมการยกร่าง และ รัฐบาล คสช.ต้องรับผิดชอบ เพราะคุมทั้งสภาปฏิรูปและสภานิติบัญญัติ ดังนั้น ระบอบธนาธิปไตยหลัง 2557 เป็นธนาธิปไตยที่สมบูรณ์ที่หนักกว่าเดิม มีทุจริตทุกหย่อมหญ้า มีผลประโยชน์ทับซ้อน ทุจริตเชิงนโยบาย และไม่เกรงกลัวกฎหมาย ไม่เกรงกลัว คุณธรรมจริยธรรมใดๆ ดังนั้น กกต. จะคนดีหรือไม่ดีไม่รู้ แต่มากกว่าครึ่งมาจากการเลือกของสว.ที่ถูกกล่าวหาว่าฮั้ว จะมีน้ำหน้าพิจารณาเรื่องนี้ได้อย่างไร หากจะแก้ตัว หรือแก้ข้อกล่าวหาว่าไม่ใช่คนของใคร หรือ ระบบอุปถัมภ์ทางรอดทางเดียวคือส่งศาลฎีกาให้พิจารณา ขณะนี้เหลือสถาบันตุลาการเพียงสถาบันเดียวที่พอยอมรับได้ แต่หาก กกต.ไม่ส่งศาล ต้องเอาผิดกกต.ให้ติดคุกให้ได้” นายธีรภัทร์ กล่าว

นายธีรภัทร์ ยังเสนอไปยังพรรคฝ่ายค้าน คือเสนอให้แก้รัฐธรรมนูญ ว่าด้วยที่มาของสว. คู่ขนานกับการจัดทำฉบับใหม่ทั้งฉบับ เพื่อแก้ปัญหาไปก่อน เนื่องจากไม่รู้ว่าการทำใหม่ทั้งฉบับจะผ่านหรือจะถูกยอมรับหรือไม่ และตนขอเสนอให้ สว. หากจะมีให้มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน ให้แต่ละจังหวัดเลือกกันเอง 

“หลายคนบอกว่าอาจทำให้นักการเมืองจัดตั้งได้ ผมขอเสนอให้เพิ่มคุณสมบัติผู้สมัคร สว. ให้สูงขึ้น เช่น อายุ 45 ปี คุณวุฒิการศึกษา จบปริญญาโท เป็นอย่างน้อย วิธีการเลือก ให้ประชาชนมีสิทธิเลือกได้เพียง 1 คน เช่น สว.กทม. มีสว. ได้ 20 คน แต่ผู้มีสิทธิเลือก เลือกได้ 1 คน แม้จะมีเส้นสายของพรรคการเมือง ไม่เป็นไร แต่อยู่ที่ผู้เลือก ที่จะเลือกผู้ที่สมัครที่เหมาะสมที่สุด” นายธีรภัทร์ กล่าว