ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวกับบรรดาผู้นำสภาคองเกรสของสหรัฐเมื่อวันศุกร์ที่ 1 พฤษภาคม ว่า การสู้รบในอิหร่านได้สิ้นสุดลงแล้ว หลังจากที่ถูกกดดันจากสภาคองเกรส ให้ขออนุมัติการสู้รบซึ่งดำเนินมาเป็นเดือนที่สามแล้ว

“นับตั้งแต่วันที่ 7 เมษายน 2569 เป็นต้นมา ไม่มีการปะทะกันระหว่างกองกำลังสหรัฐและอิหร่านอีกเลย การสู้รบที่เริ่มต้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569 ได้ยุติลงแล้ว” เขากล่าวในจดหมายถึงไมค์ จอห์นสัน ประธานสภาผู้แทนราษฎร และ ชัค แกรสลีย์ ประธานวุฒิสภา ว่า สงครามได้สิ้นสุดแล้วถึงแม้สหรัฐอเมริกายังคงมีทหารในภูมิภาคตะวันออกกลางก็ตาม

การประกาศสิ้นสุดสงครามฝ่ายเดียวของทรัมป์ เลี่ยงบาลีที่กฎหมายกำหนดให้ประธานาธิบดี ต้องขออนุมัติจากรัฐสภาเมื่อทำสงครามกับต่างประเทศเกิน 60 วัน รัฐบาลต้องได้รับความเห็นชอบจากรัฐสภาให้ทำสงครามต่อไปหรือไม่

นักวิเคราะห์สงครามจากหลายสำนักมีความเห็นตรงกันว่า เป็นโอกาสดีที่เขาประกาศสิ้นสุดสงครามต่อรัฐสภาสหรัฐอเมริกาเพื่อรักษาหน้าหากทำสงครามต่อไป อเมริกาจะล่มสลายไม่สามารถฟื้นฟูได้อีกหลายทศวรรษ

ความเป็นจริง ทรัมป์ หาทางออกจากสงคราม ที่เขานำสหรัฐฯไปติดกับดักหาทางออกไม่ได้ท่ามกลางความเสียหายของสหรัฐอเมริกาและพันธมิตรสหรัฐฯในตะวันออกกลาง

“อ้างกฎหมายเพื่อยุติสงครามเป็นทางลงดีที่สุดของทรัมป์”ผู้ใช้นาม เปเป้ เอสโกบาร์ กล่าวในรายการข่าววันนี้ของ HTV-Global

เขากล่าวว่า ทรัมป์สำเหนียกว่า สหรัฐฯ อิสราเอลและพันธมิตรในอ่าวอาหรับ ถูกอิหร่านตอบโต้ย่อยยับ ทุกฝ่ายเสียหายมากที่สุดในประวัติศาสตร์สงครามยุคใหม่ เมื่อสงครามย่างเข้าวันที่ 38 ทรัมป์ตัดสินใจเสนอให้หยุดยิงชั่วคราวระหว่างการเจรจา 14 วัน

แต่การเจรจาในปากีสถานวันที่ 10-12 เมษายน ล้มเหลวไม่เป็นท่าเนื่องจากทรัมป์ วางยุทธศาสตร์ผิดพลาด ที่สั่งให้หยุดการเจรจากะทันหัน แล้วส่งกองทัพเรือ 15 ลำไปปิดล้อมท่าเรืออิหร่านและช่องแคบฮอร์มุซ

เป้าหมายที่แท้จริงของทรัมป์ คือตัดเส้นทางส่งน้ำมันของอิหร่านไปจีน ซึ่ง ปักกิ่ง เป็นผู้ซื้อน้ำมันรายใหญ่ที่สุด 90% ของการส่งออกน้ำมันอิหร่าน

แต่การปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ กลายเป็นบูมเมอแรงที่เหวี่ยงกลับมาแทงอเมริกา เมื่อถูกจีนท้าทาย ส่งเรือรบไปคุ้มกันเรือน้ำมัน กองทัพเรือสหรัฐฯได้แต่มองเรือน้ำมันจีนแล่นผ่านช่องสำคัญของน้ำมันโลก 30%ไปได้โดยไม่ขัดขวาง

ที่เลวร้ายกว่านั้นเรือสำราญยาว 148 เมตร ของเศรษฐีรัสเซียที่ถูกสหรัฐอเมริกาแซงก์ชั่น ล่องผ่านช่องแคบฮอร์มุซสบายๆ เหมือนกองทัพเรืออเมริกันไม่มีตัวตนอยู่บริเวณนั้น

เรือรบจีนเคลื่อนไหวในอ่าวเปอร์เซียและช่องแคบฮอร์มุซ กับเรือสำราญรัสเซียล่องผ่านช่องแคบสำคัญของเส้นทางน้ำมันโลกในเวลาใกล้เคียงกันไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่มันเป็นพลวัตการจัดระเบียบโลกใหม่จากนโยบายสามประสาน จีน รัสเซีย และอิหร่าน

สังเกตได้หลังจากปักกิ่งประกาศกร้าว “อเมริกันไม่มีสิทธิสั่งอิหร่านไม่ให้ขายน้ำมันให้ใคร หรือ ห้ามไม่ให้ประเทศไหนซื้อน้ำมันอิหร่าน..การแซงก์ชั่นของอเมริกันไม่ใช่กฎหมายที่นานาชาติต้องปฏิบัติตาม”

สองวันหลังจากปักกิ่งประกาศกร้าว เรือสำราญของเศรษฐีรัสเซียที่สหรัฐฯแซงก์ชั่น ถอนสมอออกท่าเรือดูไบล่องผ่านช่องแคบฮอร์มุซสบายๆ ราวกับทัพเรืออเมริกันไม่มีอยู่ที่นั่น เป็นการตอกย้ำคำพูดของจีนว่า“การแซงก์ชั่นของสหรัฐไม่ใช่ก.ม.นานาชาติ” การกระทำที่สอดประสานกันราวกับประกาศว่า รัสเซียกับจีนพร้อมจัดระเบียบโลกใหม่

นักวิเคราะห์สาธยายว่า พลวัตจัดระเบียบโลกใหม่เริ่มขึ้นตั้งแต่อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน เดินหมากการทูตระดับสูงจากอิสลามาบัด ไปมัสกัต และเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ในเที่ยวบิน“Minab 168” เพื่อรำลึกถึงเด็กนักเรียนหญิง 168 คนที่ถูกสังหารโดยจักรวรรดิแห่งการมุสา ปล้นฆ่า และโจรสลัด

ก่อนออกเดินทาง อารักชี พูดว่า อิหร่านหารือกับรัสเซียมาระยะหนึ่งแล้ว เราใช้โอกาสไปมอสโกครั้งนี้ปรึกษาหารือกับมหามิตรรัสเซีย ถึงพัฒนาการสงครามในปัจจุบัน การประสานงานครั้งนี้มีความสำคัญยิ่ง

อารักชี ชี้แจงถึงความสำคัญการทบทวนเจรจาในปากีสถาน “ภายใต้เงื่อนไรอะไร ที่การเจรจาควรมีต่อไปหรือไม่”

การปรึกษาหารือในประเทศโอมาน “นำไปสู่การขยายความสัมพันธ์กว้างขวางกับเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะภูมิภาคตอนใต้อ่าวเปอร์เซีย”ประเด็นช่องแคบฮอร์มุซ “การหารือกับโอมานมีความจำเป็นเช่นกัน..เราแลกเปลี่ยนทัศนะที่ตรงกันกับโอมาน และได้ตกลงว่าการเจรจาต้องมีต่อไปในระดับผู้เชี่ยวชาญ”

ในเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก อารักชี ไม่เพียงแต่พบกับปรมาจารย์ทางการทูตเซอร์เกย์ ลาฟรอฟ รัฐมนตรีต่างประเทศรัสเซีย ตามพิธีการทูตที่ควรเป็นเท่านั้น ตัวเขากับคณะชุดเล็ก ได้รับการต้อนรับเป็นการส่วนตัวจากประธานาธิบดีวลาดีมีร์ ปูติน อย่างโอ่อ่าหรูหราราวกับ ปูติน มอบกริชอาวุธสั้นให้สังหารศัตรู

กล่าวโดยสรุปคือ ปูติน คุมเกมทั้งหมดที่สร้างขึ้นจากสงครามอิหร่าน ประเด็นสำคัญปูตินใช้ทางการทูต 3 ประการ

1 เคารพต่อผู้นำสูงสุด อยาตอลเลาะห์โมจตาบา คาเมเนอี โดยเปิดประเด็นเจรจาว่า “อาทิตย์ที่แล้วผมได้รับสารจากผู้นำสูงสุดอิหร่าน ผมขอให้นำคำขอบคุณอย่างจริงใจไปถึงท่านสำหรับการนี้ ขอยืนยันว่า รัสเซียเหมือนอิหร่านมีความปรารถนาเสริมสร้างความสัมพันธ์ยุทธศาสตร์รอบด้าน กรุณานำความนี้ไปถึงท่านผู้นำสูงสุดและความปรารถนาดีของผม และขอให้ท่านมีสุขภาพอนามัยที่ดีและมีความสุขสบาย

2.การต่อสู้ของอิหร่านเพื่ออิสรเสรีและอธิปไตยของชาติ “เราได้เห็นความกล้าหาญและความเป็นวีรชนของคนอิหร่านที่ต่อสู้เพื่อความเป็นอิสรเสรีและปกป้องอธิปไตย เราหวังเป็นอย่างยิ่งว่าความกล้าหาญนี้นำไปสู่ความอิสรเสรี ชาวอิหร่าน ภายใต้การนำของผู้นำสูงสุดคนใหม่จะฟันฝ่าอุปสรรคในห้วงเวลาของการทดสอบได้และจะเป็นสันติภาพยั่งยืน

3.รัสเซียเข้าใจในสถานการณ์ทั้งหมด “ในส่วนของเรา เราจะทำทุกวิถีทางเพื่อสนองประโยชน์อิหร่านและประโยชน์ประชาชนทั้งมวลในภูมิภาค ให้มั่นใจว่าจะบรรลุสันติภาพนี้เร็วที่สุดเท่าที่ทำได้ #ซึ่งท่านรู้จุดนี้ของเราดี

อารักชีกล่าวกับมหาอำนาจนิวเคลียร์ว่า “อิหร่านยึดมั่นในหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ระดับสูงสุด” มากกว่านั้น “ได้พิสูจน์ให้ทุกคนได้เห็นแล้วว่าอิหร่านมีมิตรแท้และพันธมิตร เช่น รัสเซีย ผู้ยืนหยัดเคียงข้างอิหร่านในยามยากลำบาก เราซาบซึ้งในความมั่นคงการสนับสนุนสาธารณรัฐอิสลามแห่งอิหร่าน”

พูดได้ว่า จักรวรรดิแห่งโจรสลัดต้องใคร่ครวญถึงการสรุปถ้อยคำสั้นๆ มีความสำคัญแห่งศตวรรษ แกรนด์ทัวร์ของอารักชีพลิกเกมส์ไปหลายทิศทาง

เริ่มจากอิหร่านส่งข้อความถึงปากีสถานในฐานะคนกลางความหมายคือให้ผ่านข้อความสำคัญถึงอเมริกันว่า อิหร่าน เน้นเงื่อนไข 10 ข้อและทุกข้อผูกมัดเข้าด้วยกัน อิหร่านพร้อมสำหรับการเจรจาอย่างมีเหตุผลและเจรจาอย่างยุติธรรม

อเมริกาไม่มีสิทธิ์ขีดเส้นแดง อิหร่านไม่ยอมจำนนต่ออเมริกาจะข้ามเส้นแดงนั้นรวมทั้งการปิดกั้นทางน้ำ ปากีสถาน ต้องวางตัวเป็นกลางอย่างเคร่งครัด (อิหร่านคงกลัวปากีสถานเป็นฤๅษีแปลงสาร)นั้นเป็นเพียงการเริ่มต้น

ต่อมาเตหะรานยื่นข้อกำหนดให้ปากีสถานเป็นคนกลางผ่านข้อความให้อเมริกาในแผนการ 3 ขั้นตอน

1.ขั้นตอนแรกของการเจรจาต้องเน้นเรื่องยุติสงครามตลอดไป และได้รับประกันอย่างจริงจังจากสภาความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

2.ขั้นตอนที่ทั้งสองต้องเจรจาประเด็นบริหารจัดการช่องแคบฮอร์มุซหลังจากยุติสงคราม

3. การเจรจาเรื่องนิวเคลียร์อิหร่านมีขึ้นต่อเมื่อสองขั้นตอนแรกผ่านไปโดยสมบูรณ์

นั่นหมายความว่า หลังจากอารักชีกินดีหมีมาจากรัสเซีย อิหร่านจะไม่เจรจาเรื่องโครงการนิวเคลียร์ และเรื่องนิวเคลียร์แยกออกจากเงื่อนไข 3 ประการ

ดังนั้น การยุติสงครามมีความหมายอะไรกับอเมริกาในเมื่อการแซงก์ซันอายัดทรัพย์สินต้องปล่อยในรูปแบบของการชดเชย และยกเลิกการปิดกั้นทางน้ำ

ข้อสังเกตเบื้องต้นการปะทะกับจักรวรรดิแห่งโจรสลัดเกิดจากทรัมป์ ยืนกรานนิวเคลียร์เป็นเรื่องใหญ่ บัดนี้ เตหะรานยื่นคำขาดไม่พูดเรื่องนิวเคลียร์จนกว่ายุติสงครามถาวร ทรัมป์ยืนยันไม่ยุติสงครามจนกว่าจะมีข้อตกลงนิวเคลียร์

ใครจะเป็นสะพานเชื่อมช่องว่างนี้ หรือเป็นหน้าที่ของรัสเซียและแน่นอนว่าต้องได้พูดกันเรื่องนี้ใน เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก โดย“หุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ระดับสูงสุด”

ไม่ว่าทรัมป์จะฟังหรือไม่ ปูติน เป็นผู้กำหนดเกมทั้งหมดที่สำคัญเวลานี้รัสเซียมียุทธศาสตร์ที่เหนือกว่า โดยใช้ประโยชน์ความพ่ายแพ้โดยพฤตินัยของอิหร่านเป็นความพ่ายแพ้ของอเมริกา

นั่นคือคำตัดสินของเปอร์เชียต่อวิถีการทูต “อเมริกัน”ซึ่งไม่ต่างจากเครื่องดับเพลิงที่ให้เกิดผลลัพธ์ทันควันด้วยการข่มขู่บังคับและกดดัน บัดนี้สนามรบเป็นสิ่งกำหนดเงื่อนไขรวมทั้งความเป็นจริงของภูมิเศรษฐศาสตร์

ไม่ต้องสงสัยทำไมทีมทรัมป์ 2.0 ไร้สาระ เนื่องจากว่าบัดนี้มอสโกผู้เก๋าเกมกว่า ยืนอยู่แถวหน้า โดยมีสถาปนิกอารักชีเป็นมือสังหาร เป็นที่ชัดเจนว่า จากนี้ไปไม่มีการตกลงใดๆเกิดขึ้นได้โดยปราศจากอิทธิพลของรัสเซีย

ที่สุดแสบคืออารักชีบินไปพบ หวัง อี้ รัฐมนตรีต่างประเทศของจีนในปักกิ่งเพียง 7 วันก่อนประธานาธิบดีทรัมป์เดินทางเข้าพบประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ในกรุงปักกิ่งวันที่ 14 พ.ค. อารักชีกล่าว

“ผมได้หารืออย่างสร้างสรรค์กับ หวัง อี้ ทั้งสองฝ่ายยืนยันสิทธิของอิหร่านในการปกป้องอธิปไตยและศักดิ์ศรีของชาติ อิหร่านชื่นชมข้อเสนอสี่ประการของจีนเกี่ยวกับการรักษาสันติภาพและความมั่นคงในภูมิภาค อิหร่านเชื่อมั่นว่า จีนจะยังคงมีบทบาทเชิงบวกในการส่งเสริมสันติภาพและยุติสงคราม และสนับสนุนการสร้างโครงสร้างภูมิภาคหลังสงครามใหม่..”

จีนกับอิหร่านพูดถึงการสนับสนุนหลังจากสงครามย่อมมั่นใจว่า จีน รัสเซียและอิหร่าน ชนะการรุกรานของไซออนิสต์และอเมริกันในเวลาไม่ช้าไม่นาน

นี่คือการจัดระเบียบโลกใหม่อันเกิดจากความร่วมมือไตรภาคี จีน รัสเซีย และอิหร่าน

สุทิน วรรณบวร