เจาะลึกทิศทางบันเทิงและภูมิรัฐศาสตร์: สมาคมผู้สื่อข่าวไทย-จีน เสริมแกร่งผู้บริหารรุ่นใหม่ ยกระดับความสัมพันธ์ 50 ปี ท่ามกลางโลกสองขั้ว

สมาคมผู้สื่อข่าวไทย-จีน ร่วมกับสถาบันสื่อและบริหารธุรกิจไทย-จีน จัดกิจกรรมบรรยายพิเศษภายใต้โครงการ “ผู้บริหารรุ่นใหม่ธุรกิจไทย-จีน รุ่นที่ 3” (Young Executive Program 3) ประจำปีการศึกษา 2569 ณ อาคาร M Group เมื่อวันเสาร์ที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา โดยได้รับการสนับสนุนจากสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจำประเทศไทย หอการค้าไทย-จีน และ China Media Group ซึ่งกิจกรรมในครั้งนี้ได้รับเกียรติจาก วิทยากรสองท่าน เริ่มจาก ผศ.ดร.สรรพัชญ์ เจียระนานนท์ รองคณบดีฝ่ายประกันคุณภาพและวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จพระยา และ ดร.ณัฏฐา โกมลวาทิน News Director จาก สื่อ THE STANDARD โดยมีผู้บริหารจากหลากหลายอุตสาหกรรมและสื่อมวลชนเข้าร่วมกว่า 40 ท่าน

สำหรับการบรรยายในหัวข้อแรกเรื่องเอนเตอร์เทนเมนท์ระหว่างไทย-จีน ผศ.ดร.สรรพัชญ์ เจียระนานนท์ ได้ชี้ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญของอุตสาหกรรมบันเทิงที่ถูกขับเคลื่อนด้วยพฤติกรรมผู้บริโภคและเทคโนโลยี โดยเฉพาะการก้าวเข้าสู่ยุคของละครแนวตั้งหรือไมโครดราม่า ซึ่งมีต้นกำเนิดและเติบโตอย่างก้าวกระโดดจากประเทศจีน การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ใช่เพียงแค่การเปลี่ยนสัดส่วนภาพจากแนวนอนเป็นแนวตั้งเท่านั้น แต่เป็นการปฏิวัติวิธีเล่าเรื่องให้กลายเป็นคอนเทนต์แบบอาหารจานด่วนที่เน้นความรวดเร็ว กระชับ และเข้าถึงง่าย โดยละครแต่ละตอนจะมีความยาวเพียง 1-3 นาที และถูกออกแบบให้มีจุดดึงดูดหรือฮุกทุก ๆ 10 วินาที เพื่อตอบโจทย์คนรุ่นใหม่ที่มีสมาธิสั้นลงและต้องการความบันเทิงที่สะใจทันทีโดยไม่ต้องปูพื้นหลังเนื้อเรื่องให้ซับซ้อน

หัวใจสำคัญที่ทำให้ละครแนวตั้งจากจีนได้รับความนิยมอย่างสูงในไทย คือการนำเสนอเรื่องราว สุข ทุกข์ ทั้งความขัดแย้ง ความสนุกที่ชัดเจน ซึ่งเป็นธรรมชาติพื้นฐานที่มนุษย์ให้ความสนใจ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการฝ่าฟัน แก้แค้น การย้อนเวลา หรือการพลิกผันของสถานะทางสังคมอย่างกะทันหัน นอกจากนี้รูปแบบธุรกิจยังมีความน่าสนใจด้วยระบบการจ่ายเงินแบบค่อยเป็นค่อยไป ทำให้ผู้ชมไม่รู้สึกว่าเป็นภาระทางการเงินที่หนักเกินไปเมื่อเทียบกับการสมัครสมาชิกรายเดือน แม้ว่าในปัจจุบันจะเริ่มมีการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์หรือ AI เข้ามาช่วยในการผลิตและแปลภาษาเพื่อความรวดเร็วในการส่งออกคอนเทนต์ แต่การรักษาอรรถรสและอารมณ์แฝงลึก ๆ ของภาษายังคงเป็นสิ่งที่ต้องพึ่งพามนุษย์ในการขัดเกลา เพื่อให้เข้าถึงความรู้สึกของผู้บริโภคชาวไทยได้อย่างแท้จริง

ทางด้านการผลิตนั้น จีนมีความได้เปรียบอย่างมากจากการมีโรงถ่ายขนาดใหญ่และระบบการผลิตที่ทำงานแบบสายพาน ทำให้สามารถผลิตละครจำนวนหลายสิบตอนได้ภายในระยะเวลาเพียงไม่กี่วัน ในขณะที่ประเทศไทยเองก็เริ่มเห็นการปรับตัวของสถานีโทรทัศน์หลักที่ลดสัดส่วนละครแบบดั้งเดิมลงและหันมาให้ความสำคัญกับคอนเทนต์ออนไลน์มากขึ้น โดยเฉพาะการเติบโตของซีรีส์เฉพาะกลุ่มที่สามารถสร้างฐานแฟนคลับที่มีกำลังซื้อสูงและข้ามพรมแดนไปยังตลาดจีนได้เช่นกัน สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าเส้นแบ่งระหว่างสื่อภาพยนตร์ ละครโทรทัศน์ และคอนเทนต์ออนไลน์ได้เลือนหายไปแล้ว และความสำเร็จของอุตสาหกรรมบันเทิงในอนาคตจะขึ้นอยู่กับการวิ่งตามพฤติกรรมการใช้หน้าจอของผู้บริโภคให้ทัน

ในส่วนของการบรรยายหัวข้อภูมิรัฐศาสตร์โดย ดร.ณัฏฐา โกมลวาทิน ได้นำเสนอภาพรวมความสัมพันธ์ไทย-จีนในมิติที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นผ่านหัวข้อความสัมพันธ์ 50 ปี ท่ามกลางโลกที่กำลังแบ่งแยกเป็นสองขั้วมหาอำนาจอย่างชัดเจนระหว่างมังกรจีนและอินทรีสหรัฐอเมริกา การแข่งขันในยุคปัจจุบันไม่ใช่เพียงเรื่องของภาษีการค้าเหมือนในอดีต แต่ได้ขยายวงกว้างไปสู่สงครามเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น ชิปเซมิคอนดักเตอร์ ปัญญาประดิษฐ์ และควอนตัมคอมพิวติ้ง รวมถึงการแย่งชิงอิทธิพลในสมรภูมิความมั่นคงผ่านพื้นที่ต่าง ๆ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อห่วงโซ่อุปทานและนโยบายเศรษฐกิจของประเทศในภูมิภาคอาเซียนรวมถึงประเทศไทยด้วย

ประเทศไทยในปัจจุบันตกอยู่ในสถานะที่ต้องบริหารจัดการความสมดุลอย่างยิ่งยวด เนื่องจากมีผลประโยชน์ทับซ้อนกับทั้งสองมหาอำนาจ ในขณะที่สหรัฐอเมริกายังคงเป็นพันธมิตรที่สำคัญของไทยในด้านความมั่นคงและการฝึกทหาร แต่ในด้านเศรษฐกิจนั้นจีนได้ก้าวขึ้นมาเป็นคู่ค้าอันดับหนึ่งและเป็นผู้ลงทุนหลักในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต โดยเฉพาะตลาดรถยนต์ไฟฟ้าหรือ EV ในไทยที่แบรนด์จากจีนครองส่วนแบ่งตลาดส่วนใหญ่ รวมถึงการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและพลังงานสะอาด อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่ตามมาคือการไหลเข้าของสินค้าจีนราคาถูกผ่านแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซที่ส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการรายย่อยในประเทศ และปัญหาอาชญากรรมไซเบอร์ข้ามชาติที่กลายเป็นโจทย์ใหญ่ที่ทั้งสองประเทศต้องร่วมมือกันแก้ไข

ท้ายที่สุด ดร.ณัฏฐา ได้เน้นย้ำว่าในโอกาสครบรอบ 50 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-จีนในปีนี้ โจทย์สำคัญของประเทศไทยไม่ใช่การเลือกว่าจะอยู่ข้างใคร แต่คือการสร้างอำนาจต่อรองและการบริหารความเสี่ยงอย่างชาญฉลาด ไทยต้องเร่งกระจายฐานเศรษฐกิจและรักษาอธิปไตยทางเทคโนโลยีเพื่อไม่ให้ตกเป็นเพียงสนามแข่งขันของมหาอำนาจ ความสัมพันธ์ที่ยั่งยืนในอีก 50 ปีข้างหน้าจะต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเข้าใจในพลวัตโลกใหม่ที่ไม่ได้เปิดเสรีไร้พรมแดนอีกต่อไป แต่เป็นโลกของการเลือกพันธมิตรและการสร้างดุลยภาพเพื่อรักษาผลประโยชน์ของประชาชนและอธิปไตยของชาติไว้อย่างมั่นคง