“ซาบีดา” ลุยเชียงใหม่ ตรวจความพร้อม “นครหลวงล้านนา” เดินหน้าขึ้นทะเบียนมรดกโลก ก่อน ICOMOS เข้าตรวจประเมินทางเทคนิค ต้นเดือนสิงหาคม นี้ 

วันนี้ 18 กรกฎาคม 2569 นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ลงพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อติดตามความคืบหน้า และความพร้อมในการเสนอแหล่งมรดกทางวัฒนธรรม “อนุสรณ์สถาน แหล่งต่าง ๆ และภูมิทัศน์วัฒนธรรมของเชียงใหม่ นครหลวงล้านนา” (Monuments, Sites and Cultural Landscape of Chiang Mai, Capital of Lanna) และตรวจเยี่ยมพื้นที่ ขอขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมขององค์การยูเนสโก อาทิ ประตูท่าแพ ประตูช้างเผือก ประตูเชียงใหม่ ประตูสวนดอก แจ่งศรีภูมิ แจ่งหัวลิน แจ่งก๊ะต๊ำ วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร และวัดเชียงมั่น เป็นการเตรียมความพร้อมรองรับการลงพื้นที่ตรวจประเมินทางเทคนิค (Technical Evaluation Mission) ของสภาการโบราณสถานระหว่างประเทศ (ICOMOS) ระหว่างวันที่ 3-8 สิงหาคม 2569 นี้
    
โดยมี นายประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม นายรัฐพล นราดิศร ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ นางสาวขนิษฐา โชติกวณิชย์  นายชินณวุฒิ วิลยาลัย รองอธิบดีกรมศิลปากร นายพจนาถ ปัญญาศิลป์ รองอธิบดีกรมการศาสนา นายอิสระ ริ้วตระกูลไพบูลย์ รองผู้อำนวยการสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย พร้อมด้วยผู้บริหารกระทรวงวัฒนธรรม หัวหน้าส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ร่วมลงพื้นที่ 

นางสาวซาบีดา กล่าวว่า การลงพื้นที่ในครั้งนี้เป็นการติดตามความพร้อมของทุกหน่วยงาน ทั้งด้านการอนุรักษ์ การบริหารจัดการพื้นที่ การนำเสนอข้อมูล และการบูรณาการความร่วมมือในทุกมิติ ก่อนที่ผู้เชี่ยวชาญจาก ICOMOS ซึ่งเป็นองค์กรที่ปรึกษาของคณะกรรมการมรดกโลก จะเดินทางมาตรวจประเมินทางเทคนิคในช่วงต้นเดือนสิงหาคมนี้ โดยการประเมินดังกล่าวถือเป็นขั้นตอนสำคัญของกระบวนการพิจารณาขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก

รมว.ซาบีดา กล่าวต่อไปว่า ขณะนี้การเสนอชื่อแหล่ง “อนุสรณ์สถาน แหล่งต่าง ๆ และภูมิทัศน์วัฒนธรรมของเชียงใหม่ นครหลวงล้านนา” มีความคืบหน้าอย่างต่อเนื่อง ภายหลังที่คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบเอกสารเสนอขึ้นทะเบียนฯ เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2569 และประเทศไทยได้ยื่นเอกสารเสนอชื่อ (Nomination Dossier) ต่อศูนย์มรดกโลก ณ กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นที่เรียบร้อย ซึ่งปัจจุบันอยู่ในขั้นตอนการประเมินโดยองค์กรที่ปรึกษาของคณะกรรมการมรดกโลก โดยคาดว่าจะเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการมรดกโลกในการประชุมสมัยสามัญประจำปี 2570 

ทั้งนี้ แหล่งมรดกดังกล่าวได้รับการบรรจุไว้ในบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) ขององค์การยูเนสโก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2558 ก่อนที่จังหวัดเชียงใหม่จะมอบหมายให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ จัดทำเอกสารเสนอชื่อ และผ่านกระบวนการพิจารณาของคณะอนุกรรมการมรดกโลกทางวัฒนธรรม คณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยอนุสัญญาคุ้มครองมรดกโลก และคณะรัฐมนตรี ตามลำดับ จนนำไปสู่การยื่นเอกสารเสนอชื่ออย่างเป็นทางการ สำหรับการเสนอขึ้นทะเบียนในครั้งนี้ได้เสนอ คุณค่าโดดเด่นระดับสากล (Outstanding Universal Value : OUV) ตามเกณฑ์มรดกโลก 2 ประการ ได้แก่ เกณฑ์ข้อ (ii) พัฒนาการเมืองเชียงใหม่ที่แสดงถึงการรับส่งอิทธิพลทางพุทธศาสนากับอาณาจักรอื่น ๆ และเกณฑ์ข้อ (iii) เมืองเชียงใหม่และสถาปัตยกรรมในแต่ละยุคสมัยเป็นตัวแทนอารยธรรมล้านนาในช่วงพุทธศตวรรษที่ 19-20

นางสาวซาบีดา  กล่าวอีกว่า สำหรับพื้นที่ที่เสนอขึ้นทะเบียนประกอบด้วย 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ 1. กลุ่มกำแพงเมือง คูเมือง และแจ่งเมือง ประกอบด้วย กำแพงเมือง จำนวน 5 ประตู ได้แก่ ประตูช้างเผือก ประตูท่าแพ ประตูเชียงใหม่ ประตูสวนปรุง และประตูสวนดอก แจ่งเมือง จำนวน 4 แจ่ง ได้แก่ แจ่งศรีภูมิ แจ่งก๊ะต๊ำ แจ่งกู่เฮือง และแจ่งหัวลิน พร้อมโบราณสถานสำคัญ ได้แก่ วัดเชียงมั่น วัดเจดีย์หลวง วัดพระสิงห์ และวัดสวนดอก ๒. กลุ่มวัดอุโมงค์สวนพุทธธรรม และวัดพระธาตุดอยสุเทพ และ 3. กลุ่มวัดเจ็ดยอด ซึ่งทั้งหมดสะท้อนพัฒนาการด้านประวัติศาสตร์ ศาสนา ศิลปกรรม ผังเมือง และภูมิทัศน์วัฒนธรรมของอาณาจักรล้านนาได้อย่างโดดเด่น
        
ทั้งนี้ภายหลังการตรวจประเมินภาคสนาม ICOMOS จะดำเนินการประชุมหารือ และซักถามข้อมูลเพิ่มเติมกับฝ่ายไทย รวมทั้งพิจารณาข้อมูลสนับสนุนต่าง ๆ ก่อนจัดทำรายงานเสนอความเห็น ต่อคณะกรรมการมรดกโลก โดยประเทศไทยจะต้องตอบข้อซักถามและจัดส่งข้อมูลเพิ่มเติมตามกรอบเวลาที่กำหนด ก่อนเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการมรดกโลกในการประชุมสมัยสามัญประจำปี 2570 ราวช่วงเดือนมิถุนายน - กรกฎาคม 2570 

กระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมศิลปากร สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ พร้อมที่จะให้การสนับสนุนและให้คำแนะนำจังหวัดเชียงใหม่ องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ ตลอดจนหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคประชาชน และทุกภาคส่วน ในการบริหารจัดการพื้นที่ให้เป็นไปตามมาตรฐานของอนุสัญญามรดกโลกตามภารกิจ 

“การผลักดันเชียงใหม่ นครหลวงล้านนา สู่การเป็นแหล่งมรดกโลก จะไม่ใช่เพียงการเสนอขึ้นทะเบียนโบราณสถาน แต่เป็นการยืนยันคุณค่าของอารยธรรมล้านนาที่มีความสำคัญต่อมวลมนุษยชาติ เป็นการสร้างความภาคภูมิใจให้กับคนไทย ต่อยอดการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน และยกระดับประเทศไทยบนเวทีวัฒนธรรมโลก” นางสาวซาบีดา  กล่าว