กรมการแพทย์ เผยสถิติจากโรงพยาบาลสงฆ์พบพระสงฆ์อาพาธด้วยโรคไขมันในเลือดสูง โรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง เป็นลำดับต้นๆ โรคดังกล่าวล้วนเป็นกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มีปัจจัยเสี่ยงจากการบริโภคภัตตาหาร กรมการแพทย์จึงได้จัดทำโครงการพัฒนาการดูแลสุขภาพพระสงฆ์ สามเณร เพื่อให้พระสงฆ์ สามเณร ทั่วประเทศมีสุขภาพที่ดีและสามารถประกอบศาสนกิจตามปกติได้

นายแพทย์ณรงค์  อภิกุลวณิช รองอธิบดีกรมการแพทย์และโฆษกกรมการแพทย์ กล่าวว่า พระสงฆ์มีบทบาทสำคัญต่อพระพุทธศาสนาและอยู่คู่กับสังคมไทยมาอย่างยาวนาน คนไทยส่วนใหญ่มีอุปนิสัยชอบทำบุญ เช่น ตักบาตร ถวายสังฆทาน ปล่อยนก ปล่อยปลา เป็นต้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวันสำคัญต่างๆ ทางพระพุทธศาสนา ซึ่งอาหารและสิ่งของที่พุทธศาสนิกชนนำมาถวายพระสงฆ์นั้นถือว่ามีความสำคัญต่อโภชนาการของพระสงฆ์เป็นอย่างมาก เนื่องจากพระสงฆ์จะฉันอาหารที่ได้รับจากการบิณฑบาตหรือมีผู้ทำบุญถวาย ให้พออิ่มโดยไม่เลือกและไม่ติดรสชาติอาหาร เพื่อให้ร่างกายมีพลังงานดำรงชีวิตและปฏิบัติศาสนกิจประจำวันเท่านั้น ด้วยเหตุนี้จึงทำให้มีพระสงฆ์จำนวนไม่น้อยอาพาธด้วยโรคที่เกี่ยวข้องกับภาวะโภชนาการ เช่น โรคหัวใจขาดเลือด ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันสูง เกาต์ ไตวาย เป็นต้น จากสถิติของโรงพยาบาลสงฆ์ กรมการแพทย์ ปี 2558 พบว่ามีพระสงฆ์อาพาธเข้ารักษาด้วยโรคไขมันในเลือดสูง โรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง เป็นลำดับต้นๆ ซึ่งโรคดังกล่าวเป็นกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มีปัจจัยเสี่ยงมาจากการบริโภคอาหารหวาน มัน เค็ม เป็นประจำ ปัจจุบันพบว่าอาหารที่พุทธศาสนิกชนนำไปทำบุญถวายพระสงฆ์ มักเป็นอาหารที่มีไขมันสูง เช่น แกงกะทิ ขนมหวานต่างๆ นอกจากนี้ พระสงฆ์บางรูปสูบบุหรี่ ดื่มกาแฟ ดื่มเครื่องดื่มชูกำลังเกิน 2 ขวดต่อวัน และฉันอาหารที่ปรุงไม่ถูกสุขลักษณะ จึงทำให้กระทบต่อสุขภาวะของพระสงฆ์และนำไปสู่การเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรังต่างๆ

กรมการแพทย์ได้เล็งเห็นความสำคัญของสุขภาพพระสงฆ์ สามเณร จึงมอบหมายให้โรงพยาบาลสงฆ์จัดทำโครงการพัฒนาการดูแลสุขภาพพระสงฆ์ สามเณร ทั่วทุกภาคของประเทศไทยขึ้น โดยการตรวจคัดกรองพระสงฆ์ สามเณรและเก็บฐานข้อมูลไว้สำหรับประกอบการวางแผน กำหนดแนวทาง และรูปแบบการดูแลพระสงฆ์ สามเณรให้เหมาะสมตามกลุ่มสุขภาพ คือ กลุ่มสุขภาพดีจะเน้นการส่งเสริมและการป้องกันโรค กลุ่มเสี่ยงจะเน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลให้เหมาะสมเพื่อป้องกันโรค และกลุ่มป่วยจะเน้นการดูแลรักษา ฟื้นฟู จัดหอผู้ป่วยสำหรับพระสงฆ์ที่อาพาธให้เหมาะสม และส่งเสริมให้พระสงฆ์ในวัดดูแลกัน ทั้งนี้ เพื่อให้พระสงฆ์ สามเณร มีสุขภาพที่ดีและสามารถประกอบศาสนกิจต่างๆ ตามปกติได้ ตลอดจนถวายเป็นราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยเริ่มดำเนินการโครงการตั้งแต่เดือนธันวาคม 2558 เป็นต้นมา

นายแพทย์ณรงค์ อภิกุลวณิช กล่าวเพิ่มเติมว่า ในช่วงวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาทั้งวันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษาที่กำลังจะมาถึงพุทธศาสนิกชนชาวพุทธที่จะทำบุญตักบาตร ถวายสังฆทาน ถวายเทียนพรรษา หรืออื่นๆควรพิถีพิถันในการเลือกสิ่งของที่มีคุณภาพและมีประโยชน์ต่อพระสงฆ์ สามเณร เช่น ข้าวกล้อง ข้าวซ้อมมือ พืชตระกูลถั่ว พืชผัก ผลไม้ที่ไม่หวานจัด อาหารประเภทเนื้อปลา เต้าหู้ เป็นต้น หากเป็นอาหารสำเร็จรูปควรสังเกตวันผลิต วันหมดอายุ หลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสเค็มจัด หวานจัด และมีไขมันสูง เพื่อให้พระสงฆ์ สามเณร มีสุขภาพดีห่างไกลจากโรคต่างๆ  และเป็นไปตามเจตนาของการทำบุญอย่างแท้จริงด้วย