สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิด การแสดงนิทรรศการศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 17 โดยมี พล.อ.จรัล กุลละวณิชย์ นายกสภา ม.เทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์,ประทีป เลี่ยวไพรัตน์ กก.ผจญ.บมจ.ทีพีไอ โพลีน,รศ.ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี ประธานคณะ กก.ตัดสินการประกวดศิลปะปูนปั้นฯ, ผศ.ศิวะ วสุนธราภิวัฒก์ อธิการบดี ม.เทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์,อ.วัชรีจิวาลักษณ์ รองอธิการบดี ม.เทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์,ผศ.บรรลุ วิริยาภรณ์ประภาส ผอ.วิทยาลัยเพาะช่าง เฝ้าฯ รับเสด็จ และ รศ.ยุวดี เลี่ยวไพรัตน์ กก.บริหาร บมจ.ทีพีไอ โพลีน ทูลเกล้าฯ ถวายพวงมาลา

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิด การแสดงนิทรรศการศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 17 ณอาคารพิพิธภัณฑ์เพาะช่างเฉลิมพระเกียรติ วิทยาลัยเพาะช่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ เขตพระนคร กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม 2560 จัดโดย วิทยาลัยเพาะช่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ กรมศิลปากร และบริษัท ทีพีไอ โพลีน จำกัด (มหาชน) ในการนี้ได้พระราชทานพระราชวโรกาสให้ ประทีป เลี่ยวไพรัตน์ กรรมการผู้จัดการใหญ่ เครือทีพีไอ โพลีน เฝ้าฯทูลเกล้าฯ ถวายเงินโดยเสด็จพระราชกุศลตามพระราชอัธยาศัย และพระราชทานพระราชวโรกาสให้ผู้ชนะการประกวดเข้าเฝ้าฯรับพระราชทานรางวัลพร้อมโล่พระราชทาน จากนั้นได้เสด็จฯทอดพระเนตรนิทรรศการลวดลายศิลปะปูนปั้นแบบสุโขทัย และนิทรรศการรำลึกบูรพาจารย์ศิลปะปูนปั้น จากนั้นทรงวาดลวดลายบนแผ่นปูนปั้นด้วยเครื่องมือปั้น และเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรผลงานศิลปะปูนปั้นที่นำมาจัดแสดงนิทรรศการในครั้งนี้ ประกอบด้วยผลงานที่ได้รับรางวัลและได้รับคัดเลือกโดยคณะกรรมการตัดสินผู้ทรงคุณวุฒิ จากการประกวดศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 17 ประจำปี 2560 รวมถึงผลงานของศิลปินแห่งชาติ ศิลปินรับเชิญผู้มีชื่อเสียงและผู้ได้รับรางวัลประติมากรปั้นปูนยอดเยี่ยม

ศิลปะปูนปั้นไทยได้สืบทอดกันมาแต่ครั้งอดีตจนถึงปัจจุบัน ในอดีตศิลปะปูนปั้นนิยมปั้นเกี่ยวกับ พุทธประวัติ รูปเคารพ และลวดลายประดับตกแต่งสถาปัตยกรรมประเภทวัดและวังเป็นส่วนใหญ่ ทั้งนูนสูง นูนต่ำ และลอยตัว วัดเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นวัดที่พระมหากษัตริย์ทรงโปรดให้สร้าง หรืออุปถัมภ์ ซึ่งเรียกกันทั่วไปว่า “วัดหลวง” ส่วนช่างที่ทำงานปูนปั้นจะเป็นช่างหลวงที่อยู่ในความดูแลของราชสำนัก รวมถึงช่างพื้นบ้านในพื้นที่นั้นๆ จึงทำให้เกิดสกุลช่างต่าง ๆ เช่น สกุลช่างเพชรบุรีสกุลช่างอยุธยา สกุลช่างสุพรรณบุรี เป็นต้น โดยกระบวนการ วิธีการ โดยเฉพาะสูตรปูน การผสม และการเก็บรักษาปูนยังเป็นความลับของช่างแต่ละคนแต่ละกลุ่มมีการถ่ายทอดและเรียนรู้กันมาในกลุ่มช่างนั้นๆ สูตรปูนที่ได้นี้เรียกกันว่า “ปูนปั้นโบราณหรือปูนตำ”

“โรงเรียนเพาะช่าง” หรือชื่อ “วิทยาลัยเพาะช่าง” ในปัจจุบัน เป็นสถาบันการศึกษาเฉพาะทาง จัดการเรียนการสอนด้านศิลปะและหัตถกรรมแห่งแรกของประเทศไทย ซึ่งถือกำเนิดขึ้นจากพระราชดำริของล้นเกล้ารัชกาลที่ 5 ที่ทรงมีพระราชประสงค์ในการบำรุงศิลปะวิชาการของไทยเราที่มีมาแล้วแต่โบราณให้เจริญถาวรอยู่สืบไป อีกทั้งพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เมื่อคราวที่ได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดและพระราชทานชื่อ “โรงเรียนเพาะช่าง” เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2456 ความตอนหนึ่งว่า “...ให้วิชาช่างไทยของเราตั้งขึ้นใหม่จากพื้นเดิมของเราแล้วขยายให้แตกกิ่งก้านสาขางอกงามยิ่งขึ้น เปรียบเหมือนเอาพันธุ์พืชของเราเองมาปลูกลงในพื้นแผ่นดินของเราแล้วบำรุงให้เติบโตงอกงาม ดีกว่าที่จะไปเอาพันธุ์ไม้ต่างประเทศมาปลูกลงในพื้นแผ่นดินของเราอันไม่เหมาะกัน”

วิทยาลัยเพาะช่าง จึงร่วมมือกับ กระทรวงวัฒนธรรม และบริษัท ทีพีไอ โพลีน จำกัด (มหาชน) จัดการประกวดศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทยครั้งแรกขึ้นในปี พ.ศ. 2538 เพื่อเป็นการอนุรักษ์ สืบสาน ปลูกจิตสำนึก รวมถึงเป็นการพัฒนาศิลปะปูนปั้นซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติมิให้สูญหายไปตามกาลเวลา และยังเป็นการสร้างองค์ความรู้พร้อมทั้งพัฒนาฝีมือของศิลปิน ช่างพื้นบ้าน ครู-อาจารย์ เยาวชนรุ่นใหม่ และบุคคลทั่วไป อีกทั้ง ยังเป็นการเปิดโอกาสให้มีการแสดงออกของประติมากรปั้นปูน เพียงแห่งเดียว ในประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรมและต่อเนื่อง โดยประติมากรปั้นปูนที่ได้รับรางวัลชนะเลิศครบ 4 ครั้ง จะได้รับรางวัลพิเศษ “ประติมากรปั้นปูนยอดเยี่ยม” ซึ่งที่ผ่านมามีผู้ที่ได้รับรางวัลนี้มาแล้ว 5 ท่าน ซึ่งผลการดำเนินการที่ผ่านมานับว่า ประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก ได้รับความสนใจจากช่างพื้นบ้าน นักเรียน นักศึกษา ประชาชนเข้าร่วมมากขึ้นทุกปี

การประกวดศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทยมีการประชุมกำหนดหัวข้อในการแข่งขันโดยคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ประกอบด้วย ศิลปินแห่งชาติและผู้เชี่ยวชาญชำนาญในงานศิลปะปูนปั้นที่เป็นที่ยอมรับในระดับประเทศ โดยหัวข้อที่กำหนดจะแตกต่างกันไปในแต่ละปี โดยมีแนวคิดหลักที่สำคัญเกี่ยวกับชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และวัฒนธรรมประเพณี ในปีนี้ทางคณะกรรมการ จัดการประกวดได้กำหนดหัวข้อเรื่องที่ใช้ในการประกวด ดังนี้ ระดับประชาชน แบ่งเป็น 3 ประเภท คือ ประเภทที่ 1 การปั้นปูนสด เรื่อง “พระสุธนมโนราห์” ผู้ชนะเลิศ ได้แก่ ทศพล พันธุ์สำลี, ประเภทที่ 2 การปั้นปูนสำเร็จรูป ทีพีไอ เรื่อง “ความสามัคคีคือพลังของชาติ” ผู้ชนะเลิศ ได้แก่ ภาณุพัฒน์ วิบูลรุ่งเรือง, ประเภทที่ 3 ผลงานสำเร็จรูป เรื่อง “ชนเผ่าในสยามประเทศ” ผู้ชนะเลิศ ได้แก่ พฤกษ์ โตหมื่นไว และ ระดับเยาวชน ประเภทการปั้นปูน สำเร็จรูป ทีพีไอ เรื่อง“คำสอนของพ่อหลวง” ผู้ชนะเลิศ ได้แก่ อานนท์ สุพรรณนอก

นิทรรศการศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 17 ประจำปี 2560 นี้ จัดขึ้นเพื่อเผยแพร่ศิลปะแขนงนี้ให้ประชาชนทั่วไปได้เข้าชม อีกทั้งยังเป็นการสืบสานและพัฒนางานศิลปะแขนงนี้ให้อยู่คู่สังคมไทยตลอดไป ซึ่งผลงานที่นำมาจัดแสดงในครั้งนี้ มี ผลงานปูนปั้นฝีพระหัตถ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี รวมไปถึงผลงานของศิลปินปูนปั้นที่ได้รับรางวัลจากการประกวดศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทยฯ และศิลปินรับเชิญผู้ทรงคุณวุฒิ มากกว่า 70 ชิ้นจัดแสดงให้ผู้สนใจเข้าชมได้ ณ อาคารพิพิธภัณฑ์เพาะช่างเฉลิมพระเกียรติ วิทยาลัยเพาะช่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ เขตพระนคร กรุงเทพฯ เวลา 09.00-16.00 น. ระหว่างนี้จนถึงวันที่ 27 มกราคม 2561