นายสัญชัย เกตุวรชัย รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า นวัตกรรมเครื่องมือสำรวจชลประทาน ของสำนักสำรวจด้านวิศวกรรมและธรณีวิทยา กรมชลประทาน ได้รับรางวัลชนะเลิศ Special Prize กลุ่มสิ่งประดิษฐ์เพื่อการใช้งานในอนาคต และรางวัล The Best of Special Prize ในงานวันนักประดิษฐ์ 2559 ซึ่งจัดโดยคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ซึ่งเครื่องมือ
สำรวจดังกล่าว จะทำให้งานสำรวจชลประทานมีความแม่นยำสูงและรวดเร็ว รวมทั้งยังทำให้รับทราบสภาพพื้นที่ที่แท้จริงของโครงการพัฒนาแหล่งน้ำ สอดคล้องกับความเป็นจริง ณ เวลาปัจจุบัน โดยเฉพาะปริมาณความจุของแหล่งน้ำต่างๆ ที่มีความละเอียด ถูกต้อง และใช้เวลาไม่นานในการสำรวจ ซึ่งยังจะช่วยให้การบริหารจัดการน้ำมีประสิทธิภาพสูงขึ้น

นายเลิศชัย ศรีอนันต์ ผู้อำนวยการสำนักสำรวจด้านวิศวกรรมและธรณีวิทยา กรมชลประทาน กล่าวว่า เดิมการสำรวจหาปริมาณความจุของอ่างเก็บน้ำจะมี scale ค่อนข้างหยาบเนื่องจากมีข้อจำกัดของเครื่องมือและบุคลากรซึ่งต้องใช้ระยะเวลาพอสมควร ดังนั้นเพื่อให้การสำรวจมีความแม่นยำและรวดเร็วยิ่งขึ้น จึงได้มีการคิดค้นนำนวัตกรรมใหม่มาใช้ จนประสบผลสำเร็จสามารถประดิษฐ์ “เครื่องมือสำรวจชลประทาน” เพื่อใช้เก็บข้อมูลภาคสนามและนำมาทำเป็นแผนที่ในรูปแบบดิจิตอล โดยอาศัยองค์ความรู้การทำแผนที่แบบเดิมผสมกับเทคโนโลยีสมัยใหม่

“เริ่มที่การหาความจุที่แท้จริงของอ่างเก็บน้ำ เครื่องมือสำรวจนี้จะใช้การสำรวจเหนือผิวน้ำกับใต้ผิวน้ำ เหนือผิวน้ำใช้
อากาศยานไร้คนขับ หรือโดรน เพื่อหาค่าพิกัดและระดับความสูงด้วยเครื่อง GPS ซึ่งจะได้ภาพถ่ายที่มีความละเอียดสูงใกล้เคียงกับของจริง มีโปรแกรมควบคุมการบินให้ได้แนวทางที่ต้องการ การพัฒนาอุปกรณ์ควบคุมโดรน ควบคุมเครื่องมือวัดพิกัดความสูง ควบคุมกล้องให้อยู่ภายในชิ้นเดียว พัฒนาหน่วยเก็บความจำของโดรนให้เก็บภาพได้ต่อเนื่องไม่จำกัดจำนวนครั้ง สำหรับใต้ผิวน้ำเราผลิตเรือเล็กขนาด 80X100 เซนติเมตรติดตั้งอุปกรณ์หยั่งความลึกด้วยคลื่นเสียงแบบความถี่เดียวที่ได้รับการพัฒนาแล้ว
ติดตั้ง GPS และใช้ตัวควบคุมการวิ่งของเรือ ซึ่งจะได้ค่าระดับดินใต้ผิวน้ำในแต่ละตำแหน่งอย่างละเอียด”

นอกจากนี้ ยังพัฒนาโปรแกรมบันทึกและคำนวณข้อมูลสำรวจภาคสนามแบบอัตโนมัติ และการประมวลผลข้อมูลหาความสัมพันธ์-สร้างกราฟโค้งความจุอ่างเก็บน้ำ ซึ่งการสำรวจด้วยเทคโนโลยีใหม่นี้จะลดระยะเวลาดำเนินการสำรวจจากวิธีการที่ต้องใช้ประมาณ 1 เดือน เหลือเพียง 7 วัน โดยต่อไปจะเร่งจัดทำเอกสารจดอนุสิทธิบัตรในนามกรมชลประทาน และวางแผนจะเสนอผลงานวิจัยนี้ในเวทีระดับประเทศและนานาชาติต่อไป