แม้ว่าประเทศไทยจะก้าวเข้าสู่ประชาคมอาเซียนอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2558 ที่ผ่านมา แต่การพัฒนาประชาคมอาเซียนรวมทั้งการเสริมสร้างความรู้เกี่ยวกับประโยชน์และโอกาสที่คนไทยจะได้รับจากประชาคมอาเซียน ก็ยังมีคนส่วนใหญ่มองไม่เห็นประโยชน์ที่จะได้รับจากโครงการนี้อย่างชัดเจนอย่างที่ได้มีการแสดงวิสัยทัศน์บอกว่าก่อนหลายปีว่าต้องการให้ประชาชนทุกภาคส่วนได้รับผลประโยชน์จากการเป็นส่วนหนึ่งของประชาคมอาเซียนอย่างแท้จริง

แต่สำหรับคนที่ติดตามโครงการประกวดคลิปวีดีโอ ในหัวข้อ “ประชาคมอาเซียนในฝันของฉัน” ของกรมอาเซียนก็จะพบว่า การจะได้รับประโยชน์จากกลุ่มประชาคมอาเซียนจะต้องขึ้นอยู่กับกระบวนการบอกเล่า สร้างสรรค์ ผลงานของตัวเอง เพื่อนำเอาไปเก็บเกี่ยวประโยชน์จากกลุ่มประเทศอาเซียน เพราะการเปิดเข้าสู่การเป็นประชาคมอาเซียนเป็นการเพียง ขยายโอกาสให้คนในอาเซียนทั้งหมดเชื่อมถึงกันอย่างเป็นทางการเท่านั้นเอง ใครจะเก็บเกี่ยวผลประโยชน์ได้มากน้อยขึ้นอยู่กับ คุณภาพของแต่ละบุคคลในเมื่อทุกคนสามารถมีโอกาสที่เท่าเทียมกันแล้ว

ตัวอย่างที่เห็นได้จากผลงานการส่งวีดีโอของเยาวชน นักเรียน นักศึกษาและประชาชนทั่วไป ได้ร่วมแสดงความเห็นว่า อยากเห็นประชาคมอาเซียนพัฒนาต่อไปในทิศทางใด ผ่านการสร้างสรรค์ผลงานในรูปแบบคลิปวีดีโอ มีภาพที่ปรากฏให้เห็นในหลายภาคส่วนดังต่อไปนี้

ผลงานที่ได้รับรางวัล ชนะเลิศในระดับมัธยมศึกษา ของ ด.ญ.วริศรา อินทะเขื่อน นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนสา จังหวัดน่าน ในผลงานที่ชื่อว่า “น้ำไหลไปทั่วโลก Woven World”บอกเล่าถึงเด็กผู้หญิงที่เติบโตมาในครอบครัวของการทอผ้าลายน้ำไหล และมีความต้องการที่จะบอกให้ประเทศในกลุ่มอาเซียนได้รับรู้ถึงความสวยงามของผ้าทอดังกล่าว จึงใช้สื่อออนไลน์ที่ตนเองถนัดเผยแพร่เรื่องราวของผ้าลายน้ำไหลจนเป็นรับรู้อย่างกว้างขวาง

แนวคิดหลักหรือจุดเด่นของเรื่องที่ทำให้คว้ารางวัลนี้มาได้ อยู่ที่การนำศิลปหัตถกรรมพื้นบ้านจังหวัดน่าน ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ผ้าทอลายท้องถิ่นของคนกลุ่มเล็กๆ ที่มีเอกลักษณ์ความงดงาม สะท้อนให้กลุ่มประชาคมอาเซียนได้เห็นถึงความอ่อนช้อย ความประณีตด้านงานหัตถกรรมของเมืองไทย ที่สืบทอดกันมายาวนานตั้งแต่รุ่นคุณปู่คุณย่าถึงปัจจุบัน ผ่านสื่อโซเชียลให้คนทั่วอาเซียนได้เห็นถึงความรู้ความสามารถด้านงานศิลป์ของคนไทย เพราะไม่ว่าจะผ่านไปกี่ยุคสมัยความงดงามเหล่านี้ก็ไม่เคยจางหายไปอีกทั้งยังเป็นการช่วยกันอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นของไทยให้สืบทอดกันต่อไปสู่กลุ่มคนรุ่นหลัง

รางวัลรองชนะเลิศอันดับที่ 1 เป็นของ นายกิตติพัฒน์ จำปาทอง นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนมารีวิทยา จังหวัดปราจีนบุรี ในเรื่อง “อาเซียนร่วมใจ” เนื้อหาของคลิปจะนำเสนอถึงความก้าวหน้าไปสู่ความมั่งคั่งพร้อมกัน โดยมองว่า โลกยุคโลกาภิวัตน์ ผู้ที่มีชัยในสงครามเศรษฐกิจ คือคนที่ได้เปรียบเท่านั้น ดังนั้นบนสังเวียนเส้นทางแห่งประชาคมอาเซียนเราจะมาแก่งแย่งชิงดีกันเองไม่ได้ หากแต่ต้องมีความร่วมมือร่วมใจกันของคนทุกคนในชาติ โดยเนื้อหาดังกล่าวได้แรงบันดาลใจมาจากเพลงของอาเซียน ประกอบกับความเห็นส่วนตัวอยากจะทำผลงานออกมาในรูปแบบเพลงเพื่อให้การสื่อสารเกิดความเข้าใจง่าย โดยเนื้อหาตั้งใจนำเสนอเรื่องการรวมตัวที่จะพัฒนาเศรษฐกิจของอาเซียน และความหวังในการเป็นปึกแผ่น

รางวัลรองชนะเลิศอันดับที่ 2ของ นางสาวชนิษฎา อ่อนอรุณ  นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนวัดทรงธรรมจังหวัดสมุทรปราการ ชื่อว่า “See YouAgain แล้วพบกันใหม่” เล่าเรื่องราวของ “ลิลลี่” นักเรียนแลกเปลี่ยนจากประเทศสิงคโปร์ ที่เข้ามาเรียนในประเทศไทยและ “ต้น” เด็กชายชาวไทย ที่แอบชอบลิลลี่ แต่ด้วยภาษาทำให้การสื่อสารเป็นไปอย่างลำบาก ทำให้ต้นคิดว่าคงเป็นไปไม่ได้อย่างแน่นอน และเมื่อเธอเรียนจบก็ต้องกลับสิงคโปร์ แต่แล้วเมื่อต้นได้เรียนวิชาสังคม เรื่องประชาคมอาเซียน ทำให้เด็กชายเกิดแรงบันดาลใจมุ่งมั่นเรียนภาษาอังกฤษให้ดีขึ้น จนสามารถสื่อสารกับลิลลี่ได้อย่างเข้าใจ

เนื้อหาของคลิปวีดีโอนี้ชี้ให้เห็นถึงปัญหาและอุปสรรคในเรื่องของภาษาของคนไทย เมื่อเราเข้าสู่ประชาคมอาเซียนแล้ว ก็จำเป็นต้องพยายามฝึกฝนภาษาทางการอย่างภาษาอังกฤษให้มีความชำนาญ เพื่อใช้ในการสื่อสารอีกทั้งเพื่อความก้าวหน้าธุรกิจ การศึกษาและอื่นๆ อีกมากมาย รวมไปถึงเรื่องของความรักอย่างเช่นตัวละครในคลิปดังกล่าว

การเข้าสู่ประชาคมอาเซียน ไม่ใช่ความหมายที่ว่า เราจะรอรับ “การให้”จากอาเซียน แต่ความสำคัญอยู่ที่ว่าเราจะสร้างคุณค่าของเราเองให้อาเซียนต้อง “มาขอ” เราเองต่างหาก และวันนี้ คนไทยทั้งประเทศพร้อมจะสร้างคุณค่าให้กับประเทศชาติกันหรือยัง

ชนิตร ภู่กาญจน์