นายธนธัช ศรีสวัสดิ์ นักกลยุทธ์อาวุโส ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจและกลยุทธ์ทิสโก้ (TISCO ESU) กล่าวว่า สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ส่งผลให้ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญของโลกถูกปิดตายเกือบสมบูรณ์ และมีแนวโน้มยืดเยื้อกว่าที่คาดการณ์ไว้ ล่าสุดสถานการณ์ตึงเครียดขึ้นกว่าเดิม หลังกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ของอิหร่าน เข้ามาควบคุมเส้นทางสัญจรเต็มรูปแบบ และห้ามเรือทุกสัญชาติผ่าน เพิ่มแรงกดดันทางเศรษฐกิจผ่านวิกฤตพลังงานทั่วโลก

สำหรับไทยตกอยู่ในสถานการณ์ที่น่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง เนื่องจากต้องพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันจากตะวันออกกลางกว่าครึ่งหนึ่งของความต้องการใช้ทั้งหมด ส่วนใหญ่ขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่คลังน้ำมันสำรองทางกฎหมาย รวมกับคลังน้ำมันสำรองเพื่อการค้า รองรับการใช้งานได้เพียง 30-60 วันเท่านั้น

“ระยะเวลาขนส่งน้ำมันจากตะวันออกกลางมายังเอเชียใช้เวลา 30-40 วัน หมายความว่าเรือน้ำมันเที่ยวสุดท้ายที่ออกจากพื้นที่ก่อนขัดแย้งรุนแรง เดินทางมาถึงไทยและหมดลงแล้วช่วงกลางเดือนเมษายน ขณะนี้ไทยเข้าสู่ภาวะที่ต้องดึงน้ำมันจากคลังสำรองมาใช้ อาจช่วยยื้อเวลาให้ใช้น้ำมันได้ตามปกติไปอีกเพียง 3-4 เดือน ก่อนน้ำมันจะหมดลงโดยสมบูรณ์ นั่นจะกลายเป็นสถานการณ์ที่ประเมินค่าความเสียหายมิได้” นายธนธัช กล่าว

TISCO ESU มองว่า แม้ปัจจุบันการบริโภคน้ำมันเริ่มปรับลดลงตอบสนองต่อราคาที่สูงขึ้น ประกอบกับไทยเริ่มใช้มาตรการประหยัดพลังงาน เช่น การทำงานจากที่บ้านในหน่วยงานราชการ แต่เป็นเพียงมาตรการในวงจำกัด อุปสงค์ที่ลดลงโดยรวมยังไม่เพียงพอที่จะรับมือกับวิกฤตได้ ทางออกเดียวที่จะบรรเทาความรุนแรงของวิกฤตครั้งนี้ คือ ภาครัฐต้องออกมาตรการลดการใช้เชื้อเพลิงอย่างจริงจังและเด็ดขาดโดยเร็ว เพื่อชะลอการลดลงของระดับน้ำมันในคลังสำรองไม่ให้ต่ำใกล้จุดวิกฤต

“หากไม่ตัดสินใจลงมือตั้งแต่วันนี้ จากที่ควรจะเป็นเพียง “การชะลอเดินชั่วคราวเพื่อเตรียมรับมือ” ก็อาจต้องกลายเป็น “การบังคับหยุดชะงักในวันที่สายเกินไป” ซึ่งจะสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจเป็นวงกว้างและรุนแรงกว่ามาก” นายธนธัช กล่าว